“Con còn trẻ, mẹ phải khỏe để chăm con chứ…”

Bà Ngô, ngoài 60 tuổi (Trung Quốc) đã nói như vậy khi xách bình canh cá vào bệnh viện thăm con gái gần 40 tuổi vừa mổ ung thư vú giai đoạn I. Khối u của con bà khoảng hơn 2cm, phát hiện nhờ tầm soát định kỳ nên tiên lượng khá tốt. Cả nhà vẫn còn hoang mang nhưng ít nhất, họ tin rằng bệnh được phát hiện sớm. Không ai ngờ, chỉ hơn một tuần sau, chính bà lại trở thành bệnh nhân nặng hơn với cùng loại ung thư như con gái. 

Ảnh minh hoạ

Bác sĩ X quang Lin Wen-chiung (Đài Loan, Trung Quốc) kể lại, trong một lần đi buồng, trưởng khoa phẫu thuật thấy bà Ngô liền nhắc: “Gia đình có người mắc ung thư vú, tiện đến viện bà cũng nên đi kiểm tra”. Chỉ là một lời khuyên thuận miệng nhưng lại cứu bà Ngô "một mạng". 

Bà cho biết, lúc đầu mình cũng chỉ đáp lại "vâng" cho có. Đến hôm sau nghĩ đi nghĩ lại đúng là gần đây cơ thể dễ mệt, lại tiện con gái đang ngủ, rảnh rỗi nên chụp nhũ ảnh và MRI. Kiểm tra với tâm lý "cho yên tâm" nhưng chẳng ngờ mình mắc ung thư vú thật.

Khối u của bà chỉ khoảng 1cm, nhỏ hơn của con gái. Ban đầu bà còn thở phào: “May quá, chắc nhẹ hơn con”. Nhưng hình ảnh chi tiết cho thấy tế bào ung thư đã lan ra hạch nách và di căn xương sườn. Chẩn đoán cuối cùng: ung thư vú giai đoạn 4, tức là giai đoạn cuối.

“Tôi đến viện để chăm con, không ngờ tình trạng của mình còn nghiêm trọng hơn cả nó. Cuối cùng chẳng biết ai chăm ai” - bà Ngô bật khóc khi nghe bác sĩ giải thích.

Khối u chỉ 1cm vì sao đã di căn xương?

Bác sĩ Lin Wen-chiung cho biết nhiều người lầm tưởng ung thư vú cứ lớn dần theo kích thước, từ giai đoạn 0 đến 4. Thực tế, phân giai đoạn không chỉ dựa vào độ lớn của khối u mà còn phụ thuộc vào việc tế bào ung thư đã lan tới hạch bạch huyết hay các cơ quan xa như xương, gan, phổi hay chưa.

Có những trường hợp khối u còn rất nhỏ nhưng tính chất sinh học “hung hãn”, tế bào tách ra sớm, âm thầm theo đường máu hoặc bạch huyết đi khắp cơ thể. Khi phát hiện, tổn thương ở vú chỉ 1cm nhưng di căn đã xảy ra.

Ung thư vú di căn xương thường biểu hiện bằng đau xương âm ỉ, đau về đêm, dễ gãy xương hoặc phát hiện tình cờ qua chụp chiếu. Ở bà Ngô, tổn thương xương sườn được phát hiện trên MRI dù trước đó bà hầu như không có triệu chứng rõ rệt.

Từ một người khỏe mạnh chăm con, trong vòng 10 ngày, bà trở thành bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. 

Làm thế nào để phát hiện sớm ung thư vú?

Theo bác sĩ Lin, những trường hợp như bà Ngô không phải đa số. Nếu phụ nữ tầm soát định kỳ, khoảng 80-90% ca ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn 0, I hoặc II, khi chưa di căn và khả năng điều trị rất khả quan. Nghĩa là, cách hiệu quả nhất vẫn là tầm soát định kỳ, không chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám.

Ảnh minh hoạ

Ngoài ra, chị em nên tự theo dõi những thay đổi bất thường ở vú như: xuất hiện khối cứng, thay đổi da vùng ngực, tụt núm vú, tiết dịch lạ hoặc đau kéo dài không rõ nguyên nhân. Câu chuyện của bà Ngô là lời cảnh tỉnh cho nhiều gia đình. Khi một người trong nhà mắc ung thư vú, những người thân nữ giới, đặc biệt là mẹ, chị em ruột, nên chủ động khám và tầm soát.

Để phòng ngừa ung thư vú, bác sĩ khuyến cáo duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, tăng cường vận động, ăn nhiều rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ, đồng thời không tự ý dùng hormone kéo dài khi chưa có chỉ định. Quan trọng nhất vẫn là giữ thói quen khám định kỳ, vì phát hiện sớm luôn là “vũ khí” mạnh nhất trước căn bệnh này.

Nguồn và ảnh: ETtoday, The Paper