Tác phẩm này, có niên đại khoảng năm 1.000 trước Công nguyên, đã cho thấy một bản ca đầy chất thơ về vẻ tráng lệ của thành phố cùng đời sống của cư dân nơi đây.

Phối hợp cùng Đại học Baghdad, Giáo sư Enrique Jiménez thuộc Đại học Ludwig Maximilian (LMU, Đức) đã liên kết văn bản cổ với 30 bản thảo bổ sung khác nhau nhờ nền tảng AI chuyên phân tích chữ hình nêm, loại ký tự được người Babylon cổ dùng để khắc trên các phiến đất sét.

“Đây là một bài thánh ca hấp dẫn mô tả Babylon với tất cả sự uy nghiêm, đồng thời mang lại cái nhìn sâu sắc về cuộc sống của cư dân, gồm cả nam giới và nữ giới”, Giáo sư Jiménez cho biết.

Babylon, được hình thành khoảng năm 2000 trước Công nguyên tại vùng Lưỡng Hà, từng là thành phố lớn nhất thế giới cổ đại và là trung tâm văn hóa và học thuật rực rỡ. Nhiều tác phẩm văn chương của thành phố cổ này đã trở thành nền tảng cho di sản nhân loại, song phần lớn bị chôn vùi hoặc vỡ nát theo thời gian.

Dự án hợp tác LMU–Baghdad đặt mục tiêu giải mã và bảo tồn hàng trăm phiến đất sét từ Thư viện Sippar nổi tiếng, nơi truyền thuyết kể rằng Noah từng cất giấu trước trận Đại hồng thủy.

Trên nền tảng Thư viện Babylon điện tử, nhóm của Jiménez đã số hóa mọi mảnh vỡ chữ hình nêm còn sót lại trên toàn cầu. Công nghệ AI giúp ghép các mảnh tương ứng, hé lộ những kết nối mà các học giả trước đây không thể nhận ra.

“Nhờ nền tảng này, chúng tôi đã xác định được 30 bản thảo khác của cùng bài thánh ca. Đây là công việc mà trước kia có thể phải mất hàng chục năm”, ông nói. Những mảnh vỡ bổ sung đã giúp tái tạo trọn vẹn tác phẩm, bao gồm cả các đoạn từng bị mất.

Số lượng lớn bản sao cho thấy bài thánh ca từng được phổ biến rộng rãi trong xã hội Babylon cổ. “Bài thánh ca này được trẻ em chép lại ở trường. Thật bất thường khi một văn bản cổ phổ biến như vậy mà đến nay chúng ta vẫn chưa được biết đến”, Jiménez chia sẻ.

Bài thơ dài khoảng 250 dòng, được sáng tác vào đầu thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên, khắc họa tình yêu sâu sắc của người Babylon dành cho thành phố. Tác phẩm mô tả chi tiết kiến trúc hùng vĩ, dòng sông Euphrates mang lại sức sống và màu xanh cho đồng ruộng. Đây là một điều hiếm thấy trong văn học Lưỡng Hà vốn ít miêu tả thiên nhiên. Ngoài ra, văn bản còn tiết lộ vai trò của phụ nữ trong nghi lễ tôn giáo và phản ánh tinh thần tôn trọng, hiếu khách với người nước ngoài. Đây là một giá trị xã hội tiến bộ hiếm thấy trong các tác phẩm cùng thời.

Ngày nay, tàn tích Babylon nằm cách thủ đô Baghdad khoảng 85km về phía Nam, được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Nhờ công nghệ AI, tiếng nói của nền văn minh cổ đại này một lần nữa đã vang vọng trở lại sau 3.000 năm bị lãng quên.