Chữa mất mùi do Covid-19 bằng cách tập ngửi

Dùng trí nhớ não bộ kết hợp với các mùi quen thuộc để giúp cơ thể học lại cách ngửi mùi.

SARS-CoV-2 thường vào bên trong tế bào thông qua thụ thể ACE2 (hay còn gọi la cổng ACE2). Các protein cầu gai nhận ra thụ thể ACE2 nên bám vào nhanh, giúp virus sáp nhập vào vỏ tế bào rồi chuyển gene vào bên trong, gây nhiễm bệnh tế bào. Thụ thể ACE2 có trên nhiều loại tế bào trong cơ thể, nhất là ở hệ hô hấp. 

Tế bào thần kinh khứu giác nằm bên trong mũi lại không có thụ thể ACE2 nên nCoV thường không thể tấn công và gây nhiễm, làm tổn thương tế bào khứu giác. Tuy nhiên, tế bào khứu giác nằm giữa các tế bào hỗ trợ thần kinh và chúng lại có thụ thể ACE2. Khi SARS-CoV-2 vào, các tế bào này dễ bị tấn công trước do nằm ở vùng mũi và trong đường hô hấp.

Chữa mất mùi do Covid-19 bằng cách tập ngửi

Các tế bào hỗ trợ thần kinh có vai trò quan trọng trong việc chuyển tín hiệu mùi vị lên não. Tổn thương các tế bào này khiến cho vùng khứu giác không hoạt động, không gửi tín hiệu thần kinh lên não, gây ra mất mùi.

Tuy nhiên, tế bào hỗ trợ thần kinh có thể thay thế sau khi cơ thể khỏi bệnh trong khi tổn thương ở tế bào thần kinh thường khó phục hồi nên đa số bệnh nhân thường phục hồi khứu giác sau khi cơ thể khỏi bệnh Covid-19.

Thuốc uống Steroid (Dexamethasone, Systemic Corticosteroid CS) là thuốc được chấp thuận để chữa Covid-19 loại trung bình hoặc nặng dùng để ức chế hệ miễn dịch, vì vậy, có thể giảm hiệu ứng viêm sưng lên tế bào thần kinh khứu giác và ngăn ngừa việc mất mùi. 

Mới đây, một nghiên cứu tổng hợp cho thấy dùng thuốc uống Steroid để chữa mất mùi là không hiệu quả. Các nhà khoa học không tìm thấy lợi ích khi dùng Steroid chữa trị mất mùi, khả năng phục hồi mùi lên đến 95% sau 6 tháng theo dõi càng khiến việc dùng thuốc uống Steroid không được chấp thuận.

Hội Miễn dịch Dị ứng châu Âu cũng khuyến cáo dùng thuốc xịt Steroid vào vùng mũi để chữa viêm mũi và mất mùi do Covid-19.

Bài nghiên cứu cũng chỉ ra một cách chữa trị mất mùi hiệu quả là tập ngửi. Đây là cách chữa trị phục hồi chức năng thần kinh khứu giác bằng các bài tập đơn giản. Dùng trí nhớ não bộ kết hợp với các mùi quen thuộc để giúp cơ thể học lại cách ngửi mùi. 

Người bệnh nên học ngửi 4 đến 6 mùi mỗi ngày. Mỗi lần đưa lên mũi ngửi từ 20 đến 30 giây. Sau đó, bạn nhắm mắt, nhớ lại mùi trước đây ra sao. Bắt đầu bằng các mùi quen thuộc rồi tập ngửi các mùi khó chịu như nước tiểu hay mắm tôm. Lặp lại bài tập nhiều lần trong ngày và ngay khi mới bắt đầu mất mùi sẽ giúp chúng ta phục hồi mùi nhanh hơn.

Bài tập này cũng có thể áp dụng và kết hợp với mất vị ngon của đồ ăn do Covid-19. Chúng ta nếm món ăn và nhớ lại vị của chúng trước kia.

Thanh Mai