Một công trình nghiên cứu công phu, nhân văn và trách nhiệm

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang đẩy các hiện tượng mưa lũ trở nên cực đoan hơn, công tác quản lý và vận hành hồ chứa thủy điện tại Việt Nam đã trở thành một vấn đề cấp bách mang tính sống còn. Những thảm họa lũ lụt nghiêm trọng ở miền Trung và các đợt xả lũ từ những hồ chứa lớn như Sông Ba Hạ, Đồng Nai 5, hay các hồ chứa ở miền Bắc đã gây ra thiệt hại nặng nề, buộc chúng ta phải có cái nhìn thẳng thắn và trách nhiệm về khả năng ứng phó thiên tai.

Trước thực trạng đó, cuốn chuyên khảo "Quản lý vận hành công trình thủy điện từ pháp lý đến thực tiễn ứng phó thiện tai" của Nghiên cứu sinh, Thạc sĩ Nguyễn Đức Tính đã ra đời như một tài liệu tham khảo quan trọng, góp phần giải quyết những nút thắt giữa quy định pháp luật và thực thi thực tế.

Cuốn chuyên khảo này là kết quả của một quá trình nghiên cứu sâu rộng và công phu của NCS. ThS. Nguyễn Đức Tính. Để hoàn thiện tác phẩm, tác giả đã tham khảo và phân tích hơn 56 tài liệu chuyên sâu, bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồ sộ như Luật Thủy lợi 2017, Luật Tài nguyên nước 2023, Luật Khí tượng thủy văn 2015 cùng nhiều nghị định và tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Tác phẩm không chỉ dừng lại ở việc liệt kê lý thuyết mà đi sâu vào phân tích, đánh giá thực trạng xả lũ tại các thủy điện lớn và trung bình trên cả nước, đồng thời rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu từ các quốc gia có ngành thủy điện phát triển như Trung Quốc và Nhật Bản để áp dụng cho bối cảnh Việt Nam.

Cuốn chuyên khảo "Quản lý vận hành công trình thủy điện từ pháp lý đến thực tiễn ứng phó thiên tai" của tác giả Nguyễn Đức Tính.

Với kinh nghiệm 18 năm làm báo và là Nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế Chính trị cùng hai bằng Thạc sĩ về Luật Kinh tế và Quản lý công, NCS. ThS. Nguyễn Đức Tính đã lồng ghép vào tác phẩm thông điệp xuyên suốt: "không có công trình nào quan trọng hơn sinh mạng con người". Tác giả khẳng định việc nâng cao khả năng vận hành hồ chứa không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là nghĩa vụ chính trị, pháp lý và nhân văn.

Cuốn sách làm rõ các loại hình trách nhiệm của chủ hồ, từ trách nhiệm dân sự, hành chính đến trách nhiệm hình sự khi để xảy ra sai phạm trong vận hành gây thiệt hại cho hạ du. Đặc biệt, tác giả còn nhấn mạnh sự cần thiết phải thực hiện theo Kết luận 213-KL/TW ngày 21 tháng 11 năm 2025 của Ban Bí thư, trong đó yêu cầu vận hành hồ chứa phải ưu tiên dung tích cắt lũ cho hạ du và thích ứng chủ động với thiên tai cực đoan.

"Bộ công cụ" thực chiến hỗ trợ người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Điểm khác biệt và thực tiễn nhất của cuốn sách chính là phần phụ lục cung cấp một "bộ công cụ" hỗ trợ quyền lợi hợp pháp cho người dân vùng hạ du. Với hệ thống phụ lục chi tiết, tác phẩm này tiếp thêm sức mạnh pháp lý để người dân vùng lũ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách minh bạch và khoa học.

Cuốn sách hướng dẫn chi tiết và cung cấp các mẫu văn bản cụ thể như: Mẫu kê khai thiệt hại do xả lũ, kèm theo hướng dẫn xác nhận của chính quyền địa phương. Mẫu đơn khởi kiện và hướng dẫn cách ghi đơn chi tiết để yêu cầu bồi thường thiệt hại. Mẫu đơn tố giác tội phạm đối với các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý vận hành.

Những tài liệu này không chỉ trang bị kiến thức pháp lý cho người dân tự bảo vệ mình mà còn góp phần buộc các chủ thể vận hành phải hành động có trách nhiệm, minh bạch và kịp thời hơn trong công tác phòng chống thiên tai.

NCS.ThS Nguyễn Đức Tính (bút danh: Nguyễn Đức) hiện là Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo và Nâng cao TP Hồ Chí Minh; Nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế Chính trị Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng).

Cuốn chuyên khảo của NCS. ThS. Nguyễn Đức Tính là một nỗ lực đáng ghi nhận trong việc xây dựng cơ sở khoa học và pháp lý, góp phần hoàn thiện khung pháp luật về thủy điện tại Việt Nam. Với cách tiếp cận thực tiễn và tính nhân văn sâu sắc, tác phẩm kỳ vọng sẽ trở thành một "bức tường chắn" vững chắc, góp phần giảm thiểu rủi ro thiên tai, hướng tới quản lý bền vững nguồn nước và phát triển năng lượng an toàn cho đất nước.

NCS.ThS Nguyễn Đức Tính (bút danh: Nguyễn Đức) hiện là Phó Viện trưởng Thường trực Viện Đào tạo và Nâng cao TP Hồ Chí Minh; Nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế Chính trị Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng).

- Thạc sĩ Luật Kinh tế Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh

- Thạc sĩ Quản lý công, Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh)

- Với 18 năm làm báo, nhà báo Nguyễn Đức đã công tác tại Báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh, Báo điện tử Chính phủ.

Sách cùng tác giả: Pháp luật về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và thực tiễn tại thành phố Hồ Chí Minh (sách chuyên khảo), Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2025.