Ảnh: Unsplash

Trong nghiên cứu công bố ngày 19/8 trên tạp chí Science Advances, các nhà khoa học từ NASA đã chỉ ra rằng các hốc tối và vùng ít nhận ánh sáng Mặt Trời tại cực Nam Mặt Trăng có thể tạo điều kiện giúp một số vi sinh vật Trái Đất sống sót ít nhất một ngày, dù chưa có bằng chứng cho thấy chúng có thể phát triển hoặc sinh sản tại đây.

Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào 5 loại vi sinh vật thường xuất hiện trong môi trường không gian hoặc trên cơ thể người, gồm Aspergillus niger, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Deinococcus radiodurans và một số loài Fusarium.

Sử dụng dữ liệu địa hình và nhiệt độ từ tàu thăm dò quỹ đạo Mặt Trăng (LRO) của NASA để mô phỏng điều kiện tại ba khu vực gần cực Nam là vành Nobile, gờ Connecting và vành De Gerlache, kết quả nghiên cứu cho thấy những “ngách có thể sống sót” có thể tồn tại ở nhiều quy mô, từ các hố va chạm lớn đến những vùng khuất sáng rất nhỏ.

Trong số các vi sinh vật được nghiên cứu, loài nấm Aspergillus niger có khả năng chịu bức xạ cực tím tốt nhất và thậm chí có thể tồn tại ở những nơi nhận được một lượng nhỏ ánh sáng Mặt Trời.

Theo các tác giả, con người mang theo vô số vi sinh vật trên da, trong môi trường sống và thiết bị. Dù các quy trình kiểm soát ô nhiễm được áp dụng nghiêm ngặt, việc đưa con người lên Mặt Trăng khiến nguy cơ phát tán vi sinh vật gần như không thể tránh khỏi.

Ông Prabal Saxena, nhà khoa học hành tinh thuộc Trung tâm Chuyến bay không gian Goddard của NASA và là tác giả chính của nghiên cứu, cho rằng thực tế này vừa là thách thức, vừa có thể trở thành cơ hội nghiên cứu về giới hạn sinh tồn của sự sống trong những môi trường cực đoan.

Các nhà khoa học lo ngại việc vi sinh vật từ Trái Đất có thể làm thay đổi dấu vết hóa học nguyên thủy trên Mặt Trăng, gây khó khăn cho việc nghiên cứu lịch sử địa chất và tìm kiếm dấu hiệu sự sống. Vấn đề này cũng có ý nghĩa quan trọng đối với các sứ mệnh thám hiểm Sao Hỏa trong tương lai.

“Chúng ta cần hiểu những gì đã ở đó trước khi chúng ta xuất hiện, bởi khi tìm kiếm dấu hiệu sự sống trên Sao Hỏa, chúng ta phải chắc chắn rằng đó không phải là thứ do chính mình mang tới”, ông Andrew Needham, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng Mặt Trăng không có những điều kiện cần thiết để các vi sinh vật phát triển lâu dài, như nước ở dạng lỏng và môi trường nhiệt độ phù hợp. Tuy nhiên, khả năng tồn tại tạm thời của chúng trong các vùng khuất sáng cho thấy các sứ mệnh tương lai cần kiểm soát chặt chẽ hơn nguy cơ ô nhiễm sinh học.

Theo bà Heather Graham, đồng tác giả nghiên cứu tại NASA Goddard, trước khi hoạt động của con người làm thay đổi môi trường tại cực Nam Mặt Trăng, các nhà khoa học cần hiểu rõ thành phần hóa học nguyên bản của khu vực này và theo dõi những vi sinh vật “đi nhờ” cùng các sứ mệnh không gian.