Ở một thành phố đắt đỏ như Thâm Quyến (Trung Quốc), không ít người trẻ xem việc không có khoản vay nào là một thành tựu đáng tự hào. Họ không mua sắm trả góp, không dùng thẻ tín dụng để chi tiêu vượt khả năng, thậm chí sẵn sàng từ bỏ nhiều thú vui để tránh phải vay tiền. Thế nhưng, đằng sau cuộc sống tưởng như ổn định ấy lại là một thực tế khác: Không nợ nần không có nghĩa là có thể thoải mái tiết kiệm hay tận hưởng cuộc sống.
Với một số người, giữ được tài khoản không có khoản vay đồng nghĩa với việc phải tính toán từng khoản chi, hạn chế nhu cầu cá nhân và chấp nhận một cuộc sống ít lựa chọn hơn.
A Jie - Lập trình viên: "Có những thứ không phải không mua nổi, mà là tôi không muốn bị nợ nần trói buộc"
A Jie đã làm công việc lập trình cho 1 công ty ở Thâm Quyến suốt 7 năm. Trong khi nhiều người xung quanh sử dụng các ứng dụng vay tiêu dùng, mua sắm trả góp hoặc tận dụng hạn mức tín dụng để nâng cao chất lượng cuộc sống, anh lại chọn cách đứng ngoài những hình thức này.
Trong điện thoại của A Jie không có bất kỳ ứng dụng tài chính cho vay nào. Anh cũng chủ động đưa hạn mức Huabei (dịch vụ tín dụng tiêu dùng của Alipay) về 0, tự đặt ra nguyên tắc không vay tiền, dù là từ ngân hàng hay người thân, bạn bè.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Quyết định này được A Jie gọi là “nỗi ám ảnh”. Khi còn nhỏ, gia đình A Jie không khá giả. Để có tiền cho con ăn học, bố mẹ anh từng phải vay mượn nhiều người thân. Anh vẫn nhớ cảm giác bố mẹ phải đi xin người khác cho khất nợ thêm một thời gian. Trải nghiệm đó khiến anh không muốn bản thân rơi vào hoàn cảnh tương tự khi trưởng thành.
Sau khi đi làm, A Jie duy trì nguyên tắc chỉ mua những món đồ thực sự cần thiết và thanh toán toàn bộ bằng tiền sẵn có. Với những tài sản lớn như ô tô hay nhà ở, anh cũng không muốn vì sở hữu chúng mà phải gánh khoản vay kéo dài nhiều năm. Thậm chí, nếu tương lai không đủ khả năng mua nhà bằng tiền mặt, anh vẫn chấp nhận tiếp tục thuê nhà thay vì vay ngân hàng.
Dù bị một số đồng nghiệp, bạn bè nhận xét là quá bảo thủ, thậm chí bị họ hàng đánh giá là không thành công vì sống ở Thâm Quyến nhiều năm mà chưa có nhà, có xe, A Jie không quá bận tâm. Với anh, điều quan trọng hơn là khoản tiền thực có trong tài khoản và cảm giác có thể chủ động lựa chọn công việc, cuộc sống mà không bị áp lực trả nợ chi phối.
Lao Wang: Đã từng nợ tiêu dùng và trả hết, cảm thấy như vừa khỏi một trận ốm nặng
Lao Wang từng là người có thu nhập không cao nhưng lại muốn duy trì cuộc sống đủ đầy. Khi mới đi làm, mức lương hàng tháng của anh chỉ khoảng 4.000 NDT (khoảng 14,8 triệu đồng). Để không cảm thấy thua kém đồng nghiệp, anh mua một chiếc iPhone đời mới bằng hình thức trả góp 24 tháng. Khi ấy, Lao Wang nghĩ mỗi tháng chỉ cần trả 200-300 NDT (khoảng 740.000-1,1 triệu đồng), tương đương việc bớt vài bữa ăn bên ngoài là đủ.
Nhưng sau chiếc điện thoại đầu tiên, anh tiếp tục mua máy ảnh Sony, ống kính và các thiết bị phục vụ sở thích nhiếp ảnh. Những khoản trả góp nhỏ lẻ cộng dồn khiến số tiền phải thanh toán mỗi tháng tăng lên vài nghìn NDT. Có thời điểm, tổng nợ của anh lên tới hàng chục nghìn NDT. Lương vừa về tài khoản đã phải chuyển đi trả nợ, khiến anh không dám nghỉ việc, sợ ốm đau và ngay cả những buổi tụ tập bạn bè cũng phải cân nhắc kỹ.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Bước ngoặt đến khi Lao Wang chuẩn bị kết hôn. Anh buộc phải thú nhận với vợ sắp cưới về khoản nợ tiêu dùng của mình, khiến cả hai xảy ra tranh cãi lớn. Cuối cùng, anh phải nhờ bố mẹ hỗ trợ để thanh toán toàn bộ các khoản trả góp.
Tuy nhiên, việc số dư nợ trên ứng dụng ngân hàng trở về 0 không đồng nghĩa với việc anh đã thực sự thoát khỏi gánh nặng tài chính. Lão Vương vẫn còn khoản tiền phải trả lại bố mẹ. Anh mất hơn 2 năm, vừa tiết kiệm vừa làm thêm vào cuối tuần, mới hoàn trả hết số tiền này.
Sau trải nghiệm đó, anh quyết tâm không tiếp tục sử dụng hình thức trả góp. Để tránh bị kích thích mua sắm, Lão Vương còn gỡ các ứng dụng thường xuyên giới thiệu sản phẩm và tắt thông báo từ những nền tảng thương mại điện tử.
Trường hợp của anh cho thấy, ngay cả khi đã không còn nợ, việc xây dựng lại khoản tiết kiệm cũng cần một khoảng thời gian dài. Những năm trước đó, tiền lương chủ yếu được dùng để trả các khoản đã chi tiêu, còn nhu cầu mua sắm hiện tại phải liên tục nhường chỗ cho mục tiêu ổn định tài chính.
Liang: "Khi chưa có đủ khả năng chống đỡ rủi ro, vay nợ chẳng khác nào đem vận mệnh cả gia đình ra đánh cược"
Ở tuổi 30, Liang từng quyết định cùng bạn bè mở một cửa hàng bia thủ công tại Thâm Quyến. Để kinh doanh, cô vay hàng trăm nghìn NDT. Tuy nhiên, công việc không thuận lợi như dự tính, cửa hàng cuối cùng phải đóng cửa trong khi các khoản vay vẫn đến hạn hàng tháng.
Lo sợ không thể thanh toán đúng hạn, Liang mất ngủ triền miên. Cô từng tìm đến bố mẹ để nhờ giúp đỡ, nhưng số tiền tiết kiệm của hai người không đủ để lấp khoản nợ kinh doanh. Cuối cùng, cô phải tiếp tục vay mượn bạn bè. Điều khiến Liang áp lực không chỉ là số tiền phải trả mà còn là cảm giác mắc nợ những người thân thiết. Cô từng không dám chủ động liên lạc với bạn bè, thậm chí nhìn thấy người từng cho mình vay tiền mua nhà, sinh con cũng không dám chúc mừng.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Để giải quyết tình hình, Liang tìm một công việc có mức lương cố định, cắt giảm tối đa chi phí sinh hoạt, từ chối những lời mời đi chơi, du lịch và phải suy nghĩ rất lâu trước cả khi muốn mua một chiếc điện thoại mới.
Sau vài năm, cô đã trả được phần lớn số tiền vay từ bố mẹ và bạn bè, dù vẫn chưa hoàn toàn hết nợ. Liang hiểu rằng muốn ổn định tài chính, trước hết phải chấp nhận sống tiết kiệm và không tiếp tục đưa ra những quyết định vượt quá khả năng của bản thân.
Những con số “biết nói” đằng sau lựa chọn sống không nợ
Theo báo cáo Khảo sát tài sản hộ gia đình Trung Quốc do Viện Nghiên cứu Tài chính thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc công bố đầu năm 2026, tỷ lệ người thuộc thế hệ 9X có nợ lên tới 78,3%, với mức nợ bình quân 121.000 NDT (khoảng 448 triệu đồng).
Trong khi đó, báo cáo Khảo sát tiêu dùng giới trẻ đương đại năm 2025 do Ngân hàng Tiêu dùng Trung Ngân phối hợp với Times Data thực hiện cho thấy, trong khoảng 175 triệu người thuộc thế hệ 9X tại Trung Quốc, chỉ 13,4% không có nợ. Sau khi loại trừ những người chỉ sử dụng tín dụng tiêu dùng như một phương thức thanh toán và thanh toán toàn bộ trong tháng, tỷ lệ thực sự có nợ vẫn ở mức 44,5%.
Những con số này cho thấy việc không vay nợ đang trở thành lựa chọn không dễ dàng với nhiều người trẻ. Tuy nhiên, câu chuyện của những nhân vật trên cũng phản ánh một thực tế: Không có khoản vay không đồng nghĩa với việc tài chính đã dư dả. Với một số người, để duy trì trạng thái ấy, họ phải đánh đổi bằng nhiều năm thắt chặt chi tiêu, hạn chế nhu cầu cá nhân và kiên trì xây dựng lại khoản tích lũy.
(Nguồn: Sina Finance)























Phát hiện con rể nợ nần chồng chất, tôi lo sợ trước hành động suốt 2 năm của con gái
1 tài tử trượt dài vì nợ nần 1.665 tỷ đồng, cả vợ cũ "Thiên hậu" lẫn vợ mới Hoa hậu đều chạy mất dép!
5 thứ cứu tôi khỏi nợ nần
"Giờ cô không dám ở nhà nữa vì nợ nần nhiều quá": Số phận cùng cực của người phụ nữ 73 tuổi sở hữu những hợp đồng kỳ nghỉ
Có nhà có tiền, chẳng nợ nần, nhưng ở tuổi U60 tôi mới thấm thía phát hiện điều mình thiếu nhất
Cách nhanh nhất để ngập trong nợ nần
Cùng chuyên mục
Nữ diễn viên phim giờ vàng đau lòng nhận tin sảy thai sau 49 ngày mang bầu và câu chuyện đặc biệt phía sau
Ngắm nhìn Hoàng cung Huế qua bộ ảnh của Tăng Thanh Hà, những khung hình bình yên đến lạ khiến hội chị em muốn đặt vé đi Huế liền
Vì sao Việt Nam cấm nuôi sinh vật thở qua mang lông, có thể dài 16 cm, Trung Quốc đạt 3,45 triệu tấn/năm?
Ngọc nữ showbiz được chồng đại gia thưởng nóng 12 tỷ sau khi sinh con gái
Dân mạng kể về cuộc sống “không nợ nần”: Không thoải mái như nhiều người vẫn nghĩ?
Lên mạng săn đồ cũ, vô tình kiếm đủ tiền chẳng cần đi làm văn phòng nữa: Dân mạng khoe “số tôi chắc phải làm chủ rồi”