Loài bọ que mới Anchiale robusta (Ảnh: Paul D. Brock)

Vùng ven biển Australia là nơi sinh sống của những loài bọ que kích thước lớn thuộc chi Anchiale. Trong nhiều thập kỷ, hàng nghìn quan sát về nhóm côn trùng này đã được giới khoa học và những người yêu thiên nhiên ghi chép trên các cơ sở dữ liệu như iNaturalist và Atlas of Living Australia.

Tuy nhiên, việc định danh các loài trong nhóm này vẫn gây nhầm lẫn suốt nhiều thập kỷ. Một số loài thực tế khác biệt đã được xếp chung dưới tên của loài khác.

Trong một nghiên cứu mới của Đại học Sydney được công bố trên tạp chí Austral Entomology, các nhà khoa học đã rà soát lại các phân loại của chi Anchiale. Thay vì chỉ có 2 loài trước đây, nhóm đã thành công mô tả thêm 2 loài mới và khôi phục sự công nhận đối với một loài từng không được thừa nhận trong nhiều thập kỷ, nâng tổng số loài bọ que chi Anchiale lên 5 loài.

Các loài này phân bố từ phía bắc New South Wales, dọc vùng ven biển Queensland đến khu vực nhiệt đới phía bắc Australia.

Bằng việc tổng hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, gồm ảnh, các ghi nhận từ các dự án khoa học cộng đồng, phân tích DNA, mẫu vật trong bảo tàng, khảo sát thực địa và nghiên cứu trên các quần thể nuôi nhốt, các nhà khoa học đã có thể xác định được đặc điểm riêng của từng nhóm và điều chỉnh lại hệ thống phân loại.

Một trong hai loài mới được mô tả là Anchiale robusta. Đây là loài bọ que kích thước lớn từng được giới khoa học và những người quan sát côn trùng ghi nhận từ lâu. Tuy nhiên, nó bị định danh nhầm trong nhiều thập kỷ và chỉ được xác nhận là một loài riêng biệt qua nghiên cứu mới.

“Công tác phân loại đôi khi giống một cuộc điều tra. Ngay cả ở những loài côn trùng được chụp ảnh và ghi nhận thường xuyên, chúng tôi vẫn có thể tìm thấy những loài chưa được khoa học nhận diện đầy đủ”, tiến sĩ Braxton Jones, tác giả chính của nghiên cứu thuộc Trung tâm Côn trùng Aola Richards Sydney và Phòng thí nghiệm Sinh thái học Phân tử, Tiến hóa và Phân loại học Dựa trên Gen của Đại học Sydney, cho biết.

Loài bọ que mới thứ hai được mô tả có tên Anchiale mabiensis, sinh sống trong rừng mưa Mabi thuộc Cao nguyên Atherton, Queensland. Đây là hệ sinh thái đang bị đe dọa nghiêm trọng.

Một điều đặc biệt ở A. mabiensis là trứng của chúng có cấu trúc nắp đậy chưa từng được ghi nhận ở bọ que hoặc các nhóm họ hàng gần của chúng. Đây là đặc điểm giúp nhóm phân biệt được loài mới với các loài khác trong chi.

Cá thể đực loài Anchiale mabiensis, một trong hai loài bọ que mới được xác định (Ảnh: Ross M. Coupland)

Việc phát hiện loài A. mabiensis cũng cho thấy một vấn đề đáng chú ý trong bảo tồn đa dạng sinh học. Một loài mới được khoa học công nhận đang tồn tại ngay trong một hệ sinh thái vốn đã chịu nhiều sức ép.

Theo tiến sĩ Jones, kết quả nghiên cứu đã cho thấy tầm quan trọng của việc bảo vệ các hệ sinh thái bị đe dọa và tiếp tục ghi nhận đa dạng sinh học của Australia.

Nghiên cứu cũng phát hiện một quần thể bọ que ở Cape York có khả năng thuộc về một loài chưa được mô tả. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cần thêm mẫu vật để xác định chính xác danh tính của quần thể này.

Việc phân biệt chính xác các loài Anchiale không chỉ có ý nghĩa về mặt phân loại học. Một loài bọ que từng được biết đến với những đợt bùng phát quần thể lớn, có thể khiến cây cối bị trụi lá, thực tế có thể bao gồm nhiều loài khác nhau. Nếu được xác định chính xác, các nhà khoa học có cơ sở tốt hơn để theo dõi quần thể và đánh giá tác động của chúng đối với lâm nghiệp, nông nghiệp.