Không kiêu sa như lan, không "trừ tà" như đào, hoa mào gà vẫn khiến ai đi qua cũng phải ngoái nhìn bởi sắc màu ấm áp và dáng hoa mềm mại, như một ngọn lửa nhỏ cháy rực giữa ngày cuối năm. Nhiều người gọi đó là “loài hoa báo Tết”, bởi cứ đến tháng Chạp là những chợ hoa, những vườn quê lại rực rỡ màu mào gà. Người ta tin rằng loài hoa này tượng trưng cho sự may mắn, phú quý, con cháu sum vầy và tài lộc dồi dào.

Hoa mào gà - loài hoa của ký ức và phúc lộc

Hoa mào gà (tên khoa học Celosia argentea) vốn thuộc họ rau dền, có nguồn gốc từ châu Á nhiệt đới, nay được trồng rộng rãi ở khắp miền quê Việt Nam. Cái tên “mào gà” xuất phát từ hình dáng bông hoa cong uốn lượn, phồng lên như chiếc mào đỏ trên đầu con gà trống biểu tượng cho sự mạnh mẽ, thịnh vượng và khởi đầu tốt lành.

Từ xa xưa, người Việt đã có thói quen trồng hoa mào gà trước sân vào dịp cuối năm. Không chỉ để làm đẹp, họ tin rằng sắc màu tươi tắn tượng trưng cho phúc khí và niềm vui, giúp xua đi vận rủi và mời gọi tài lộc vào nhà. Trong phong thủy, hoa mào gà được xem là “hoa của may mắn”, ai trồng hoa nở đều trong vườn thì năm đó thuận buồm xuôi gió, gia đình hòa thuận, làm ăn tấn tới.

Thú thật nhé, ở nhiều vùng quê, hoa mào gà vốn quen thuộc đến mức… mọc dại ngay bờ rào, góc vườn hay ven lối vào trước sân. Chính vì quá quen, nhiều người hay thắc mắc: “Hoa mào gà có gì đâu mà rực rỡ, bông lại nhọn, nhanh tàn, ai mà chưng Tết cho được?”.

Thật ra, đó là vì chúng ta thường chỉ nhìn thấy loại mào gà trắng bình dân, mọc khắp làng quê. Còn “đại gia đình” nhà mào gà thì phong phú hơn rất nhiều, mỗi loại một dáng vẻ, một sắc độ và một kiểu “nhung” khác nhau.

Hoa mào gà đỏ chẳng hạn: Sắc đỏ rực, cánh dày và quăn lại như đúng chiếc mào kiêu hãnh của chú gà trống. Nhìn xa đã thấy khí chất “Tết” nồng đậm. Còn mào gà nhung thì mềm mượt, sang trọng, bông hoa dày và mịn như lụa, ánh lên vẻ đẹp quý phái đến bất ngờ.

Một dòng khác cũng rất được ưa chuộng để bày biện chính là mào gà đuôi phụng. Loài này cho chùm hoa dài, tua tủa giống chiếc đuôi chim phượng hoàng, màu sắc thì đa dạng vô cùng: Đỏ, hồng, vàng, trắng hồng, đến cả sắc tía trầm đầy mê hoặc. Chỉ cần chọn đúng giống, hoa mào gà hoàn toàn có thể trở thành điểm nhấn độc đáo trong mâm hoa ngày Tết vừa lạ mắt, vừa mang nét đẹp mộc mạc của những ngày xưa cũ.

Vẻ đẹp mộc mạc nhưng có sức lan tỏa kỳ lạ

Điều khiến hoa mào gà được yêu thích nằm ở chính sự giản dị. Không cần chăm quá kỹ, không cần cầu kỳ bón phân, chỉ cần nắng và chút đất màu, cây cũng có thể trổ hoa đỏ rực. Hoa mọc thành từng cụm, cong như lụa, có loại mào gà lông (bông mềm, dài như đuôi gà), có loại mào gà đá (bông xòe dày như nhung).

Đặt trong nhà, hoa mào gà mang lại cảm giác gần gũi, thân thuộc, vừa có nét dân dã của làng quê, vừa có chút sang trọng nếu được cắm khéo trong bình gốm, bình gỗ hoặc trang trí cùng các loại lá xanh. Màu đỏ - vàng - hồng của hoa như làm ấm cả không gian, khiến những ngày giáp Tết thêm rộn ràng.

Không ít người mê hoa mào gà vì vẻ “bền bỉ” của nó. Dù thời tiết có se lạnh, hoa vẫn đứng vững, nở rộ đến cả tháng không tàn. Có lẽ vì thế mà hoa mào gà còn được xem là biểu tượng của nghị lực, của niềm tin bền chặt trong cuộc sống.

Từ thú chơi hoa đến nghệ thuật trang trí nhà ngày Tết

Nếu trước đây hoa mào gà chỉ được trồng trong vườn hay trước ngõ, thì nay nhiều gia đình thành thị bắt đầu biến loài hoa này thành điểm nhấn trang trí Tết. Hoa được trồng trong chậu sứ, xếp theo tầng màu từ đỏ, cam, vàng… tạo thành mảng màu bắt mắt. Có người còn kết hợp mào gà với cúc họa mi hoặc hoa thược dược để cắm thành bình hoa rực rỡ đặt giữa bàn ăn, phòng khách.

Trên các nền tảng mạng xã hội, xu hướng “chơi hoa mào gà ngày Tết” đang dần trở lại. Nhiều người chia sẻ hình ảnh vườn hoa mào gà tự trồng, kèm dòng chú thích giản dị: "Một góc nhỏ thôi mà thấy Tết đến gần". Chính cái cảm giác ấm áp, chân phương ấy khiến loài hoa này được yêu lại sau thời gian bị “thất sủng” trước những loại hoa ngoại nhập.

Theo quan niệm Á Đông, hoa mào gà tượng trưng cho may mắn, thịnh vượng, nhiều con cháu và nhiều tài lộc. Bởi vậy, việc trưng một chậu hoa mào gà trong nhà dịp Tết được xem là cách “gọi phúc”, giúp năm mới an khang và viên mãn.

Nếu muốn hoa nở đúng dịp Tết, nên gieo hạt từ tháng 9 - 10 âm lịch. Cây ưa nắng, nên đặt nơi có ánh sáng, tránh tưới quá nhiều nước để không úng rễ. Khi hoa bắt đầu nở, nên cắt tỉa lá già để hoa tập trung dưỡng chất, bông sẽ đỏ tươi và bền lâu hơn. Hạt giống hoa mào gà vốn rất rẻ, dễ mua. Một chậu mào gà phổ thông cũng chỉ dao động từ vài chục đến vài trăm nghìn đồng, phù hợp túi tiền của hầu hết mọi nhà. Chỉ những giống hiếm, sắc hoa đặc biệt đẹp hoặc form bông độc lạ mới có giá cao hơn, đôi khi lên đến cả triệu đồng nhưng đổi lại, vẻ “sang - lạ - độc” của chúng thật sự xứng đáng để chơi.

Một mẹo nhỏ được nhiều người áp dụng là đặt chậu hoa mào gà ở hướng Đông Nam của ngôi nhà, hướng tượng trưng cho tài lộc. Nhiều gia đình còn chọn màu hoa theo mệnh: Người mệnh Hỏa, Thổ hợp hoa đỏ; mệnh Kim hợp hoa vàng; mệnh Mộc hợp hoa hồng nhạt.

Có thể nói, trong vô vàn loài hoa được ưa chuộng dịp Tết, hoa mào gà vẫn giữ vị trí đặc biệt trong lòng người Việt. Bởi nó không chỉ mang sắc đỏ may mắn, mà còn gợi nhớ những mùa Tết xưa khi sân nhà rợp nắng, mẹ cắm bình hoa mào gà trên bàn thờ, cha tỉa cây ngoài hiên, còn lũ trẻ chạy quanh đùa nghịch.

Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại, nhiều người trẻ tìm lại loài hoa này như một cách “chạm vào ký ức”. Một chậu hoa mào gà không chỉ làm đẹp không gian, mà còn nhắc ta nhớ rằng: Tết không chỉ là những món ăn ngon hay những món quà đắt tiền, mà còn là sắc đỏ của niềm vui, của hy vọng, và của những điều bình dị mà trân quý nhất.