Hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE tại Việt Nam 2026 diễn ra tại Trường Đại học Y Hà Nội đã thu hút sự tham dự của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia y tế và đại diện các tổ chức nghiên cứu quốc tế. Sự kiện được xem là diễn đàn học thuật quan trọng để cập nhật những tiến bộ nghiên cứu trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm và thảo luận các hướng hợp tác nhằm ứng phó với các thách thức y tế toàn cầu.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương – Thứ trưởng Bộ Y tế. Ảnh: DH Y HN

Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết Việt Nam đang từng bước hoàn thiện chiến lược phát triển hệ thống y tế theo hướng chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực kiểm soát dịch bệnh và mở rộng hợp tác quốc tế.

Theo bà, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị ban hành ngày 15/9/2025 đã xác định rõ định hướng phát triển ngành y tế trong bối cảnh mới, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tăng cường khả năng dự báo, giám sát và ứng phó với các bệnh truyền nhiễm mới nổi.

Song song với đó, Luật Phòng bệnh được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025 đã thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm trước đây, mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng và sức khỏe tâm thần. Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương, đây là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng hệ thống y tế dự phòng toàn diện hơn.

Tại hội nghị, bà đề nghị các nhà khoa học tập trung đánh giá hiệu quả các mô hình can thiệp dựa trên bằng chứng, nâng cao chất lượng nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để áp dụng các kết quả khoa học phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Ông Eric Soulier – Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam. Ảnh: DH Y HN

Đại diện phía Pháp, ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam nhấn mạnh quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia trong lĩnh vực y tế.

Theo ông Eric Soulier, Trường Đại học Y Hà Nội là một trong những biểu tượng của hợp tác khoa học Việt Nam – Pháp, nơi tinh thần Pháp ngữ và truyền thống đào tạo y khoa được duy trì qua nhiều thế hệ. Trong nhiều thập kỷ, hai quốc gia đã phát triển mạng lưới hợp tác sâu rộng trong đào tạo bác sĩ, hợp tác bệnh viện và triển khai các chương trình nghiên cứu khoa học.

Một minh chứng cho mối quan hệ này là gần 3.000 bác sĩ Việt Nam đã từng được đào tạo tại Pháp, lực lượng đóng góp quan trọng cho sự phát triển của hệ thống y tế trong nước và duy trì cầu nối hợp tác giữa hai cộng đồng khoa học.

Ông Eric Soulier cũng đánh giá cao vai trò của ANRS MIE trong hơn hai thập kỷ hoạt động tại Việt Nam với nhiều chương trình nghiên cứu về HIV/AIDS, viêm gan virus và các bệnh truyền nhiễm khác. Trong bối cảnh các dịch bệnh mới nổi gia tăng, việc mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các bệnh truyền nhiễm mới được xem là hướng đi cần thiết để tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh ở khu vực và trên thế giới.

Chào mừng các đại biểu tham dự hội nghị, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội cho biết nhà trường có lịch sử phát triển hơn một thế kỷ, trong đó nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế luôn được xác định là hai trụ cột chiến lược.

GS.TS. Nguyễn Hữu Tú – Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: DH Y HN

Theo ông, hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE là dịp để các nhà khoa học trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và định hình các chương trình hợp tác dài hạn trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm.

Ông Nguyễn Hữu Tú cũng nhắc lại những kết quả hợp tác quốc tế nổi bật của nhà trường trong giai đoạn đại dịch COVID-19, khi Trường Đại học Y Hà Nội phối hợp với các đối tác từ Hoa Kỳ và Nhật Bản triển khai các thử nghiệm lâm sàng vaccine và thuốc điều trị, đạt nhiều chứng nhận quốc tế.

Trước thềm hội nghị, chiều 9/3/2026, Trường Đại học Y Hà Nội và ANRS MIE đã ký kết thỏa thuận hợp tác mới nhằm thúc đẩy các nghiên cứu về HIV/AIDS, viêm gan virus và sốt xuất huyết, mở ra nhiều cơ hội hợp tác khoa học trong thời gian tới.

Trình bày về định hướng phát triển của tổ chức, GS Yazdan Yazdanpanah, Giám đốc ANRS MIE cho biết cơ quan này được thành lập năm 1988 trong bối cảnh khủng hoảng HIV/AIDS. Từ năm 2021, tổ chức đã mở rộng phạm vi hoạt động sang nghiên cứu các bệnh truyền nhiễm mới nổi.

ANRS MIE hiện được tài trợ bởi Bộ Nghiên cứu, Bộ Y tế và Bộ Ngoại giao Pháp với mục tiêu thúc đẩy các chương trình nghiên cứu có chất lượng khoa học cao và tác động thực tiễn đối với sức khỏe cộng đồng.

Ba định hướng hoạt động chính của tổ chức gồm xây dựng mạng lưới hợp tác giữa các nhóm nghiên cứu, tài trợ các chương trình nghiên cứu và hỗ trợ triển khai các dự án đạt chuẩn quốc tế. Trong đó, khoảng 25% ngân sách nghiên cứu được dành cho các dự án tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình.

Các lĩnh vực nghiên cứu ưu tiên của ANRS MIE hiện tập trung vào HIV, viêm gan virus, lao, các virus đường hô hấp và sốt xuất huyết, cùng nhiều bệnh nguy hiểm như Ebola, Lassa và Dengue.

Theo GS Yazdan Yazdanpanah, chương trình START của tổ chức cũng đang hỗ trợ các nhà nghiên cứu trẻ ở bậc thạc sĩ, tiến sĩ và sau tiến sĩ nhằm xây dựng thế hệ khoa học kế cận trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm.

PGS.TS Phan Thị Thu Hương, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời là điều phối viên của ANRS MIE tại Việt Nam cho rằng hội nghị là cơ hội quan trọng để mở rộng các dự án nghiên cứu đa quốc gia.

Theo bà, trong thời gian tới các nhà khoa học Việt Nam sẽ tiếp tục tham gia sâu hơn vào các nghiên cứu chung với cộng đồng khoa học quốc tế, đặc biệt trong các lĩnh vực trọng điểm như sốt xuất huyết, HIV/AIDS, viêm gan virus và các mối đe dọa virus mới nổi.

Sự hợp tác này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực giám sát dịch tễ, cải thiện quản lý lâm sàng và tăng cường kiểm soát tình trạng kháng thuốc.

Trong khuôn khổ hội nghị, nhiều phiên chuyên đề đã tập trung thảo luận về sốt xuất huyết, các virus mới nổi, lao, HIV, viêm gan virus và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Các nhà khoa học đã cập nhật xu hướng dịch tễ học, chiến lược tiêm chủng, kết quả nghiên cứu lâm sàng cũng như các mô hình giám sát dịch bệnh dựa vào cộng đồng. Một số tham luận nhấn mạnh cách tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), thúc đẩy sự phối hợp giữa y tế, môi trường và thú y nhằm phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm mới nổi.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: DH Y HN

Theo nhận định của các chuyên gia, trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu, nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm ngày càng khó lường. Vì vậy, việc mở rộng hợp tác nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu khoa học và triển khai các dự án đa trung tâm sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh.

Hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE tại Việt Nam 2026 vì thế không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn góp phần kết nối cộng đồng khoa học quốc tế, thúc đẩy các chương trình nghiên cứu chung và tăng cường năng lực phòng chống dịch bệnh tại Việt Nam và khu vực.