Mới đây, một nữ sinh cuối cấp chia sẻ hình ảnh phiếu đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của mình, kèm theo lời giải thích khá vô tư: "Mình nghe lời người yêu cũ bảo là dùng ảnh nào đăng ký cũng được, trường không quan tâm đâu. Mọi người đừng như mình!".

Tấm phiếu vốn là một loại giấy tờ quan trọng nhưng ảnh chân dung của thí sinh lại được thay bằng một hình mang tính "meme", chụp ở biển, không đúng chuẩn quy định. 

Nhiều người cho rằng đây không phải là hài hước mà là sự thiếu hiểu biết cơ bản, vô trách nhiệm với chính tương lai của mình. Thậm chí, không ít ý kiến đặt câu hỏi liệu đây là “content câu view” hay thật sự có người có thể tuỳ tiện đến mức đó.

Phản ứng mạnh mẽ ấy không hẳn chỉ vì một tấm ảnh sai quy định. Điều khiến nhiều người khó chấp nhận nằm ở chỗ: đây là một kỳ thi quan trọng, đánh dấu bước chuyển lớn của học sinh sau 12 năm học, nhưng lại bị đối xử theo kiểu nghe ai đó nói sao thì làm vậy.

Ở độ tuổi cuối cấp, việc thiếu kinh nghiệm là điều dễ hiểu. Nhưng thiếu kiểm chứng thông tin, đặc biệt với những việc liên quan trực tiếp đến quyền lợi của bản thân, lại là câu chuyện khác.

Một tấm ảnh không đúng chuẩn có thể dẫn đến việc hồ sơ bị từ chối, phải làm lại, thậm chí ảnh hưởng đến việc dự thi nếu không kịp điều chỉnh. Những quy định tưởng như hình thức thực ra đều có lý do tồn tại của nó, và thường đã được thông báo rất rõ ràng từ phía nhà trường.

Điều đáng nói là trong câu chuyện này, nữ sinh không chỉ làm sai mà còn chia sẻ lại theo kiểu nửa đùa nửa thật, như một lời cảnh báo muộn. Nhưng mạng xã hội không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng với những sai lầm kiểu đó.

Nhiều người lớn khi nhìn vào đã phản ứng khá gay gắt, thậm chí dùng lời lẽ nặng nề. Nhưng nếu tách khỏi cảm xúc, có thể thấy đây cũng là một biểu hiện khá phổ biến ở không ít bạn trẻ: dễ tin vào lời truyền miệng, đặc biệt khi đến từ người thân quen mà quên mất việc tự kiểm chứng.

"Người yêu nói vậy" nghe qua có vẻ vô hại, nhưng lại phản ánh một thói quen nguy hiểm: trao quyền quyết định những việc quan trọng của mình cho người khác, mà không tự chịu trách nhiệm.

Thực tế, ở tuổi này, nhiều bạn vẫn đang trong quá trình học cách tự lập. Nhưng tự lập không chỉ là chuyện sinh hoạt, mà còn là khả năng phân biệt đúng sai, biết hỏi đúng người, và quan trọng hơn là biết dừng lại một nhịp để kiểm tra thông tin trước khi hành động.

Không ai tránh khỏi sai sót. Nhưng có những sai sót có thể sửa dễ dàng, và cũng có những sai sót để lại hậu quả lâu dài. Kỳ thi tốt nghiệp không phải là nơi để thử xem sao, càng không phải là chỗ để thử độ may rủi của những lời khuyên thiếu căn cứ.

Câu chuyện này, vì thế, không chỉ là một tình huống gây tranh cãi trên mạng mà còn là lời nhắc khá rõ ràng: có những thứ có thể cợt nhả, nhưng tương lai của mình thì không.