Đó là quế. Dù không thể thay thế thuốc điều trị, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy, nếu sử dụng đúng cách và với lượng hợp lý, quế có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch và chuyển hóa.

Trước những tranh luận trên mạng về việc quế có thể hạ huyết áp hay cải thiện chuyển hóa, bác sĩ Khâu Tiểu Thần cho biết: quế thực sự là một loại gia vị “đa năng” trong thế giới thực vật. Nhiều nghiên cứu tổng hợp gần đây đã ghi nhận, việc bổ sung quế ở mức vừa phải có thể giúp giảm cả huyết áp tâm thu lẫn huyết áp tâm trương. Không chỉ vậy, nó còn góp phần cải thiện một số chỉ số mỡ máu, trong đó cholesterol toàn phần có thể giảm trung bình khoảng 12 mg/dL.

Vậy điều gì khiến quế có những tác động tích cực này? Theo các phân tích khoa học, câu trả lời nằm ở các hợp chất hoạt tính sinh học và polyphenol dồi dào trong quế. Những chất này hoạt động theo nhiều cơ chế khác nhau, giống như một “đội bảo dưỡng” giúp mạch máu vận hành trơn tru hơn.

Trước hết là tác dụng chống oxy hóa. Quá trình oxy hóa được ví như “kẻ làm gỉ sét” thành mạch, khiến mạch máu mất đi độ đàn hồi theo thời gian. Các chất chống oxy hóa trong quế giúp giảm tổn thương này, từ đó hỗ trợ duy trì độ mềm dẻo của mạch máu.

Bên cạnh đó là khả năng chống viêm. Nhiều nghiên cứu ghi nhận quế có thể làm giảm các chỉ dấu viêm như interleukin-6 (IL-6). Tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp vốn có liên quan chặt chẽ với hội chứng chuyển hóa, bao gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và kháng insulin.

Một cơ chế quan trọng khác là bảo vệ lớp nội mạc mạch máu. Đây là lớp lót bên trong thành mạch, đóng vai trò điều hòa co giãn mạch. Khi lớp nội mạc khỏe mạnh, tín hiệu giãn mạch hoạt động tốt hơn, giúp huyết áp ổn định hơn một cách tự nhiên.

Ngoài ra, quế còn được cho là có khả năng cải thiện tình trạng kháng insulin. Khi cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn, đường huyết được kiểm soát tốt hơn, từ đó gián tiếp hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Tuy vậy, bác sĩ Khâu Tiểu Thần cũng nhấn mạnh một điểm quan trọng: quế không phải là “thuốc chữa bệnh”. Những lợi ích kể trên chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế các phương pháp điều trị chính thống, đặc biệt với những người đang mắc bệnh tăng huyết áp, tiểu đường hay rối loạn lipid máu.

Việc sử dụng quá nhiều quế cũng tiềm ẩn rủi ro. Một số loại quế, đặc biệt là quế cassia, có thể chứa coumarin, chất nếu tích lũy với lượng lớn có thể gây ảnh hưởng đến gan. Vì vậy, dùng “càng nhiều càng tốt” là quan niệm sai lầm.

Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng khi dùng quế, bao gồm người có bệnh gan mạn tính, người đang dùng thuốc điều trị dài ngày (do nguy cơ tương tác thuốc), phụ nữ mang thai và đang cho con bú. Trong những trường hợp này, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung quế thường xuyên vào chế độ ăn.

Tóm lại, quế là một gia vị quen thuộc nhưng lại sở hữu nhiều tiềm năng tốt cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc “ăn thật nhiều”, mà là sử dụng hợp lý, kết hợp với chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh. Trong chăm sóc sức khỏe, không có một “thần dược” nào thay thế được nền tảng khoa học và thói quen sống đúng cách.

Nguồn và ảnh: Singtao