Sau mùa xuân hè, bạn sẽ thấy xung quanh mình có rất nhiều người bắt đầu ho không ngừng.

Không phải cảm lạnh, cũng không sốt, nhưng cổ họng lúc nào cũng như bị phủ một lớp gì đó - có đờm, mà không khạc ra được cũng không nuốt trôi. Buổi sáng thức dậy là khó chịu nhất, đánh răng thì buồn nôn khan, cổ họng vừa dính vừa ngứa.

Có người cố uống nước vỏ quýt, có người mua đủ loại thuốc long đờm, tiền thì tốn mà hiệu quả lại không đáng kể.

Thực ra, ngoài chợ có một "cao thủ tiêu đờm" rất rẻ, chỉ vài chục nghìn một ký nhưng hiệu quả còn tốt hơn nhiều mẹo dân gian khác. Nó không phải vỏ quýt, cũng không phải bách hợp, mà chính là thứ trắng nõn, mọng nước, hơi "quê mùa" - củ cải trắng.

Người xưa từng nói: "Củ cải vào mùa, thầy thuốc thất nghiệp". Câu này không phải nói cho vui.

Vì sao củ cải trắng được gọi là "quán quân tiêu đờm"?

Nhiều người chỉ biết củ cải trắng giúp tiêu hóa, giảm đầy bụng, nhưng ít ai biết rằng trong việc tiêu đờm, nó giống như một "cao thủ ẩn mình" trong thế giới rau củ.

Theo Đông y, củ cải trắng có tính mát, vị cay ngọt, tác động vào kinh phế và vị. Tác dụng nổi bật nhất là "giáng khí, tiêu đờm", giúp đẩy đờm tích tụ trong phổi xuống dưới và thải ra ngoài qua đường tiêu hóa.

Những cơn ho dai dẳng, nhiều đờm, đặc biệt là đờm vàng, dính, ho mãi không sạch - nếu uống nước củ cải vài ngày sẽ thấy cổ họng nhẹ nhõm rõ rệt.

Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, củ cải trắng chứa tinh dầu mù tạt và enzyme tiêu hóa, giúp tăng tiết dịch đường hô hấp, làm loãng đờm, khiến đờm dễ bị tống ra ngoài. Đồng thời, nó còn có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, hỗ trợ tốt cho viêm họng mạn tính hay viêm phế quản.

Nói một cách dễ hiểu: Vỏ quýt thiên về "điều khí", còn củ cải trắng thiên về "rửa trôi đờm". Nếu bạn bị loại đờm đặc quánh, dai dẳng lâu ngày, thì củ cải trắng sẽ hợp hơn.

Hai kiểu người càng nên uống càng thấy dễ chịu

Thứ nhất: Người buổi sáng nhiều đờm

Sau một đêm, chất thải tích tụ trong đường hô hấp khiến cổ họng buổi sáng vừa khô vừa dính, đánh răng dễ buồn nôn. Đây thường là biểu hiện của tỳ yếu sinh ẩm, ẩm tích thành đờm. Củ cải trắng vừa tiêu đờm, vừa hỗ trợ tiêu hóa, giúp giảm nguồn sinh đờm từ gốc.

Thứ hai: Người hút thuốc hoặc thường xuyên nấu ăn

Khói thuốc và khói dầu tích tụ lâu ngày trong phổi tạo thành lớp đờm dính như "nhựa". Bình thường khó ho ra nhưng luôn cảm thấy thở không đủ sâu. Uống nước củ cải một thời gian sẽ thấy đờm loãng hơn, màu cũng nhạt dần.

Có một người bạn của tôi hút thuốc hơn 20 năm, sáng nào cũng ho dữ dội. Tôi khuyên anh ấy nấu củ cải với lê để uống. Sau nửa tháng, anh nói buổi sáng chỉ còn ít đờm loãng, cổ họng không còn ngứa, ngủ cũng đỡ ngáy hơn vì đường thở đã thông thoáng hơn.

Nấu thế nào để hiệu quả nhất? 3 cách dùng đúng bệnh

Củ cải trắng giúp long đờm, nhưng tác dụng khi ăn sống và ăn chín là khác nhau. Ăn sống có tác dụng thanh nhiệt và làm ẩm phổi, thích hợp cho trường hợp "ho nóng" có đờm vàng và đau họng; ăn chín có tác dụng long đờm và điều hòa khí, thích hợp cho trường hợp "ho có đờm" với nhiều đờm khó ho ra.

Cách ăn được khuyên dùng nhất: Luộc củ cải trắng

Công thức cơ bản - Nước củ cải trắng: Nửa củ cải trắng, không gọt vỏ (giúp long đờm hiệu quả hơn), thái mỏng, đun sôi trong nước khoảng 20 phút. Không thêm gia vị gì, chỉ cần uống nước có vị ngọt và cay nhẹ. Uống một bát mỗi ngày trong ba đến năm ngày, bạn sẽ thấy đờm đặc trong cổ họng giảm đi rõ rệt.

Phiên bản nâng cao - Súp củ cải trắng và lê: Cắt nửa củ cải trắng và một quả lê thành miếng nhỏ, thêm nước và đun sôi trong 30 phút. Lê giúp dưỡng ẩm phổi, trong khi củ cải trắng giúp long đờm; một loại dưỡng ẩm và loại kia long đờm, làm cho sự kết hợp này rất hiệu quả đối với các trường hợp ho khan có đờm và cổ họng khô, ngứa. Món súp này có vị ngọt, và trẻ em cũng rất thích.

Đối với đờm cứng đầu - Nước củ cải trắng và vỏ quýt: Cắt nửa củ cải trắng thành từng miếng nhỏ, thêm một miếng vỏ quýt nhỏ, rồi đun sôi cả hai trong nước. Vỏ quýt có tác dụng điều hòa khí huyết, còn củ cải trắng có thể làm tan đờm. Cách này tăng gấp đôi hiệu quả đối với đờm cứng đầu, lâu ngày, mắc kẹt sâu trong cổ họng và khó ho ra. Bạn có thể thêm một chút đường phèn để tăng hương vị khi uống.

Hai nhóm người nên thận trọng

Dù tốt nhưng không phải ai cũng phù hợp:

Người tỳ vị hư hàn: Nếu bạn dễ tiêu chảy khi ăn đồ lạnh, tay chân lạnh, lưỡi trắng dày thì nên hạn chế. Có thể thêm vài lát gừng và táo đỏ khi nấu để giảm tính lạnh.

Người đang dùng thuốc bổ khí (như nhân sâm, hoàng kỳ): Củ cải có tác dụng "giáng khí", có thể làm giảm hiệu quả của các thuốc bổ khí. Nên uống cách nhau ít nhất 2 tiếng.