Chính ở giai đoạn sắp xếp này, bộ máy mới được kỳ vọng vận hành hài hòa, ổn định và tạo nền tảng cho bước phát triển tiếp theo. Sau khi kiện toàn tổ chức, tính đến thời điểm hiện tại cả ba mươi bốn tỉnh thành sau sáp nhập đều lựa chọn nhân sự nam giới cho hai vị trí bí thư và chủ tịch. Về mặt quy trình, đây là kết quả của nhiều yếu tố thực tế. Tuy nhiên từ góc nhìn bình đẳng giới, hiện tượng này tạo nên một khoảng lặng khiến xã hội muốn hiểu sâu hơn về cách chúng ta đang chuẩn bị và nuôi dưỡng đội ngũ nữ cán bộ ở cấp chiến lược.

Trước thời điểm sáp nhập, phần lớn các chức vụ chủ chốt ở các tỉnh cũ được giao cho những người đang đảm nhiệm vị trí tương ứng và lực lượng này chủ yếu vẫn là nam giới. Khi bước vào giai đoạn hợp nhất, các địa phương cần sự ổn định nên thường ưu tiên những nhân sự đã quen thuộc với bộ máy và có kinh nghiệm điều hành. Bên cạnh đó, nguồn cán bộ nữ ở vị trí lãnh đạo cao nhất vẫn chưa thật sự phong phú dù số lượng phụ nữ tham gia quản lý trong nhiều lĩnh vực đang tăng lên từng năm. Chính sự giao thoa của các yếu tố này góp phần tạo nên thực trạng hiện nay và gợi mở nhu cầu nhìn nhận lại chiến lược đào tạo, quy hoạch và tạo cơ hội cho phụ nữ bước vào những cương vị quan trọng hơn trong tương lai.

Danh sách 34 Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy sau sáp nhập cập nhật đến 03/12/2025 (ảnh TTXVN)

Chiều sâu của câu chuyện giới trở nên rõ nét hơn khi nhớ rằng trước thời điểm sáp nhập đã có những địa phương do nữ bí thư và nữ chủ tịch dẫn dắt. Việc sau sáp nhập chưa xuất hiện lãnh đạo nữ ở cả ba mươi bốn tỉnh thành không phải là điều bất thường trong bối cảnh tổ chức bộ máy. Tuy vậy điều này cũng đặt ra một câu hỏi nhẹ nhàng nhưng không kém phần quan trọng. Khi sự cạnh tranh trở nên chặt chẽ hơn và số lượng cơ hội cho các vị trí thu hẹp, phụ nữ sẽ chọn con đường nào để khẳng định năng lực bên cạnh các đồng nghiệp nam.

Trong nhiều năm qua các chính sách thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển cán bộ nữ đã tạo ra những chuyển biến rõ rệt. Tuy nhiên ở cấp lãnh đạo tỉnh, hành trình của phụ nữ vẫn chịu tác động bởi những rào cản vô hình như các kỳ vọng truyền thống về vai trò giới, áp lực hài hòa giữa công việc và gia đình, cũng như cơ hội tiếp cận các chương trình đào tạo chiến lược chưa thật rộng mở. Nhìn ở một hướng tích cực, giai đoạn hậu sáp nhập cũng mở ra cơ hội mới. Khi bộ máy đã vận hành ổn định, các địa phương hoàn toàn có thể xây dựng những kế hoạch dài hạn hơn để nuôi dưỡng và tạo điều kiện cho đội ngũ nữ lãnh đạo phát triển trong những nhiệm kỳ tiếp theo.

Thực tế phụ nữ đã từng giữ vị trí cao nhất ở một số tỉnh và nay lại vắng bóng sau sáp nhập càng nhắc chúng ta rằng sự hiện diện của họ không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một hành trình bền bỉ và cần được tiếp tục bằng một hệ thống chính sách mạnh mẽ hơn. Đây cũng không chỉ là câu chuyện về giới mà còn là vấn đề về chất lượng lãnh đạo, về sự phong phú trong góc nhìn hoạch định chính sách và về niềm tin của người dân đối với một bộ máy chính quyền bao quát và tiến bộ.

Danh sách 34 chủ tịch UBND các tỉnh, thành cập nhật đến 28/11/2025 (ảnh TTXVN))

Trước khi bản đồ hành chính thay đổi, nhiều địa phương trong cả nước đã từng ghi nhận sự hiện diện của những nữ lãnh đạo giữ vị trí cao nhất trong tỉnh. Họ là những gương mặt để lại dấu ấn bằng năng lực, sự bền bỉ và phong cách điều hành mềm mại mà quyết đoán, qua đó khẳng định phụ nữ hoàn toàn có thể đảm nhiệm những trọng trách lớn của bộ máy lãnh đạo địa phương.

Ở miền Bắc, bí thư tỉnh Hà Nam (cũ) là bà Lê Thị Thủy với phong thái và kinh nghiệm vững vàng trong công tác xây dựng tổ chức. Bắc Ninh có bí thư là bà Đào Hồng Lan, người sau này được giao trọng trách Bộ trưởng tại Bộ Y tế. Lạng Sơn có bà Lâm Thị Phương Thanh, nữ bí thư được đánh giá cao bởi sự sâu sát và quyết đoán trong quản trị địa phương.

Ở miền Tây Nam Bộ, An Giang từng có bà Võ Thị Ánh Xuân, người giữ cương vị bí thư tỉnh trước khi đảm nhiệm chức vụ Phó Chủ tịch nước. Tại miền Đông Nam Bộ, Bình Phước (cũ) có hai nữ lãnh đạo tiêu biểu. Bà Trần Tuệ Hiền là nữ chủ tịch đầu tiên của tỉnh với dấu ấn rõ nét trong điều hành kinh tế xã hội. Bà Tôn Ngọc Hạnh giữ vai trò bí thư tỉnh và được xem là gương mặt trẻ trung, năng động, đại diện cho lớp lãnh đạo nữ của giai đoạn mới.

Những gương mặt ấy là minh chứng cho hành trình bền bỉ và mạnh mẽ của phụ nữ Việt Nam trong không gian lãnh đạo. Sự vắng bóng của họ ở cấp quản lý cao nhất tại các tỉnh thành trong giai đoạn sáp nhập hiện nay không làm mờ đi những đóng góp từng rất rõ rệt, mà càng thôi thúc chúng ta chú ý hơn đến việc mở rộng cơ hội và nuôi dưỡng nguồn nhân lực nữ cho tương lai. Khi những bước chuẩn bị đã và đang thực hiện bằng sự kiên trì và tin tưởng, sự trở lại của lãnh đạo nữ ở cấp cao nhất tại địa phương sẽ đến một cách tự nhiên, như một phần tất yếu của tiến trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bên cạnh đội ngũ nữ lãnh đạo ở địa phương, đời sống chính trị Việt Nam còn ghi nhận những gương mặt nữ ở cấp cao nhất của Đất nước. Bà Nguyễn Thị Kim Ngân là nữ lãnh đạo chủ chốt và đồng thời là nữ Chủ tịch Quốc hội đầu tiên trong lịch sử Nhà nước Việt Nam. Sự xuất hiện của Bà không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng của phụ nữ trong chính trị mà còn mở ra hình ảnh đầy tự tin của phụ nữ Việt Nam trong không gian quyền lực. Cùng với đó, bà Bùi Thị Minh Hoài từng đảm nhiệm cương vị Bí thư Thành ủy Hà Nội và hiện giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Bà được biết đến với phong cách sâu sát, gần gũi và có ảnh hưởng lớn trong công tác dân vận ở tầm chiến lược.

Đức Khải