Khoảng cách chỉ vài mét từ giường ngủ đến nhà vệ sinh có thể là đoạn đường cần được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất khi trong nhà có người cao tuổi thường xuyên thức dậy giữa đêm.

Ở độ tuổi này, cha mẹ vẫn tự đi lại bình thường nên thói quen thức giấc đêm hầu như ít được gia đình chú ý. Dẫu vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc có nên để ông bà tự đi hay không, mà là lối đi ấy liệu đã đủ an toàn khi bóng tối bao trùm và phản xạ cơ thể lúc nửa đêm đã chậm đi đáng kể.

Nguy hiểm không chỉ nằm sau cánh cửa nhà tắm

Tiểu đêm là hiện tượng khá phổ biến ở người cao tuổi và thường gắn liền với mối lo ngại về nguy cơ té ngã. Nhiều phân tích y khoa ghi nhận tình trạng thức giấc đi tiểu đêm làm gia tăng nguy cơ té ngã thêm khoảng 20%, nhưng không phải trường hợp nào cũng dẫn tới sự cố. Mối nguy thực sự không hoàn toàn nằm ở sàn nhà tắm trơn trượt mà xuất hiện ngay từ khoảnh khắc ông bà vừa đặt chân xuống giường.

Hiện tượng tiểu đêm gia tăng có thể do bệnh lý tuyến tiền liệt, bàng quang - Ảnh minh họa

Điểm dễ bỏ qua nhất chính là phản xạ cơ thể lúc nửa đêm. Khi vừa tỉnh giấc, người cao tuổi thường trong trạng thái mơ màng, vội vàng bật dậy vì buồn tiểu hoặc bước đi khi thị lực chưa kịp thích nghi với bóng tối. Tổ chức Y tế Quốc gia Anh (NHS) lưu ý, việc thay đổi tư thế quá đột ngột kết hợp với không gian thiếu ánh sáng chính là nguyên nhân hàng đầu khiến người cao tuổi dễ bị hạ huyết áp, loạng choạng và mất thăng bằng ngay trên đường đi.

Lối đi an toàn từ giường ngủ tới nhà vệ sinh

Viện Lão hóa Quốc gia Mỹ (NIA) khuyến cáo nên lắp đèn ngủ hoặc công tắc ngay đầu giường, giữ lối đi thông thoáng, dọn dẹp thảm dễ trơn trượt, dây điện cùng vật dụng tầm thấp. Tại các vị trí dễ ẩm ướt như nhà vệ sinh, gia đình nên dùng bề mặt chống trượt và lắp thêm thanh vịn chắc chắn gần bồn cầu. Nếu cha mẹ cần dùng gậy hoặc khung hỗ trợ, hãy đặt sẵn ở nơi dễ lấy ngay tầm tay.

Bên cạnh không gian sống, thói quen di chuyển lúc nửa đêm cũng đóng vai trò quyết định. Khi thức giấc, người cao tuổi nên ngồi lại trên giường vài giây cho tỉnh táo rồi mới từ từ đứng lên để tránh choáng váng do thay đổi tư thế. Giới y khoa Việt Nam cũng lưu ý đêm tối là thời điểm dễ xảy ra sự cố nhất, vì vậy việc trang bị một đôi dép đi trong nhà vừa vặn, bám sàn tốt cùng một lối đi khô ráo chính là giải pháp an toàn cho người già.

Gia đình có người cao tuổi nên lắp thêm thanh vịn chắc chắn gần bồn cầu - Ảnh minh họa 

Tiểu đêm không nên là "chuyện của tuổi già"

Một sai lầm rất phổ biến trong nhiều gia đình là thấy người cao tuổi đi tiểu đêm nhiều liền vội vàng cắt giảm lượng nước uống trong ngày. Theo Cơ quan Sức khỏe Bàng quang Úc (Continence Health Australia), việc hạn chế uống nước quá mức không những không giải quyết triệt để vấn đề mà còn dễ dẫn đến mất nước, táo bón và khiến tình trạng tiểu gấp trở nên nghiêm trọng hơn. Mọi thay đổi về lượng nước hay liều lượng thuốc uống hàng ngày đều cần có sự tư vấn chuyên môn từ bác sĩ.

Hiện tượng tiểu đêm gia tăng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân y khoa như bệnh lý tuyến tiền liệt, bàng quang, đái tháo đường, tim mạch, suy thận hoặc tác dụng phụ của thuốc. Do đó, khi thấy người thân đi tiểu đêm nhiều bất thường, thường xuyên phải vội vã vào nhà vệ sinh hoặc bị choáng váng lúc đứng dậy, gia đình không nên mặc định đó là "hiện tượng tất yếu của tuổi già" mà cần đưa cha mẹ đi thăm khám sớm.