Trong 3 ngày từ 16-18/6/1889, họa sĩ người Hà Lan Vincent van Gogh đã sáng tạo ra một trong những tác phẩm hội họa nổi tiếng nhất thế giới, bức “Đêm đầy sao” khắc họa cảnh vật nhìn từ cửa sổ một phòng bệnh trong bệnh viện tâm thần mà Van Gogh đang nằm điều trị. Bức tranh vĩnh viễn đi vào lịch sử như một trong những tác phẩm mỹ thuật khắc họa bầu trời đêm đẹp nhất.

Trong thư gửi người bạn Emile Bernard năm 1888, Van Gogh đã bộc lộ ý định muốn vẽ một bầu trời về đêm và hỏi rằng liệu có thể vẽ được điều đó như các họa sỹ trường phái Ấn tượng hay không. Sau đó ông vẽ Đêm đầy sao trên sông Rhone (Starry Night Over the Rhône) nhưng hầu như chưa thỏa mãn nguyện ý, nên một năm sau ông vẽ Đêm đầy sao (The Starry Night).

Khác với Đêm đầy sao trên sông Rhone được vẽ vào ban đêm dưới ánh đèn gas, bức tranh này được vẽ vào ban ngày qua trí nhớ. Không còn mặt nước để mô tả hỗ trợ cho sự lung linh của các vì sao, vậy nên những tinh tú trở thành chủ thể trung tâm.

Van Gogh mô tả các vì sao đó theo lối của các họa sỹ Ấn tượng sao cho chúng hòa sắc với nhau trên nền trời, nên vô hình trung các hào quang diễn tả “vụng về” đó đã trở thành điểm nhấn cuồng dại cho vũ điệu bầu trời. Chúng đồng thời thể hiện tâm trạng và hy vọng.

The Starry Night được Van Gogh hoàn thành vào tháng 06 năm 1889. Phần chính giữa của The Starry Night cho thấy ngôi làng Saint-Rémy dưới một bầu trời cuộn xoáy, dưới góc nhìn từ nhà thương điên hướng về phía bắc. Dãy Alpilles ở bên phải phù hợp với góc nhìn này, nhưng có ít mối liên hệ giữa khung cảnh thật với những ngọn đồi ở giữa, có vẻ như chúng được lấy từ một phần khác của cảnh vật xung quanh, về phía nam của nhà thương điên. Tuy nhiên, cây hoàng đàn ở bên trái đã được Van Gogh thêm vào bố cục của bức tranh.

Một điều đáng chú ý là Van Gogh đã thay đổi vị trí của chòm sao Đại Hùng từ phía bắc sang phía nam, ông cũng đã làm điều này trong bức Đêm đầy sao trên sông Rhone. Xét về mặt bố cục, chính cây hoàng đàn đã tạo nên sự cân bằng đẹp mắt giữa cái sáng rực rỡ của bầu trời và nét trầm buồn của những đường nét đơn điệu ở các mái nhà. Nó tạo nên kết cấu dọc cho một bức tranh ngang ăn nhịp với sự vút lên của nóc nhà thờ phía xa. Nhưng quan trọng hơn hết, người ta đã ví cái cây này với linh hồn của họa sỹ. Trong thế vươn mạnh mẽ u uất với màu lục sẫm, ngọn cây đã chạm đến các vì sao để đón lấy ánh sáng của hy vọng, dẫu mong manh.

Có hai trường phái nói về sự hiện diện của các vì sao trong bức tranh nổi tiếng này: một trường phái tin rằng Van Gogh vẽ bầu trời sao bằng trí tưởng tượng, trường phái còn lại cho rằng Van Gogh đã khắc họa chính xác vị trí của những ngôi sao mà ông nhìn thấy trên bầu trời, rằng ông không hề vẽ bằng sự dễ dãi của trí tưởng tượng.

 Nguồn: Tình yêu hội họa.

Lam Tuệ