Gan là cơ quan giữ vai trò trung tâm trong quá trình chuyển hóa, giải độc và điều hòa năng lượng cho cơ thể. Theo các chuyên gia, nhiều loại đồ ăn quen thuộc, được sử dụng hàng ngày có thể âm thầm làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan và rối loạn chức năng gan nếu tiêu thụ thường xuyên.

Đồ ăn “không đường” chứa chất tạo ngọt nhân tạo

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Science Signaling của Đại học Washington (Mỹ) cho thấy một số chất tạo ngọt thường dùng trong thực phẩm “không đường”, điển hình như sorbitol, có thể không vô hại như nhiều người nghĩ. 

Ảnh minh hoạ

Khi vào cơ thể, sorbitol có thể được chuyển hóa thành fructose - loại đường đã được chứng minh là gây áp lực chuyển hóa lên gan và liên quan đến nguy cơ gan nhiễm mỡ. Các nhà khoa học cảnh báo việc lạm dụng thực phẩm chứa chất tạo ngọt nhân tạo có thể khiến gan phải làm việc nhiều hơn, ngay cả ở người không mắc bệnh chuyển hóa.

Một số nghiên cứu quan sát cho thấy những người thường xuyên sử dụng đồ uống “ăn kiêng” có nguy cơ mắc bệnh gan cao hơn so với nhóm không sử dụng. Việc tiêu thụ quá nhiều chất tạo ngọt có thể làm tăng tình trạng viêm, góp phần gây tổn thương gan lâu dài.

Tinh bột tinh chế 

Tinh bột tinh chế như bánh mì trắng, mì ống, cơm trắng có chỉ số đường huyết cao và rất ít chất xơ, làm tăng đường huyết và kích thích tiết insulin trong cơ thể. Việc lặp đi lặp lại tình trạng này trong thời gian dài dễ dẫn đến kháng insulin và nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Ảnh minh hoạ

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu tinh bột tinh chế có liên quan đến sự tích tụ mỡ trong gan, làm tăng nguy cơ viêm gan mãn tính và tiến triển thành xơ gan nếu không được kiểm soát. Đây là lý do các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt thay vì tinh bột đã qua tinh chế.

Thực phẩm đóng hộp và chế biến sẵn nhiều phụ gia

Súp đóng hộp, mì ăn liền, đồ ăn chế biến sẵn và các loại snack đóng gói thường chứa hàm lượng cao natri, chất bảo quản và phụ gia thực phẩm. Khi sử dụng thường xuyên, những thành phần này có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa và kích hoạt phản ứng viêm mãn tính trong cơ thể.

Gan là cơ quan chịu trách nhiệm xử lý và thải trừ nhiều loại phụ gia, do đó việc tiếp xúc kéo dài với các chất này có thể khiến gan phải làm việc quá mức. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến nguy cơ cao mắc gan nhiễm mỡ và rối loạn chức năng gan.

Ảnh minh hoạ

Các sản phẩm từ sữa nguyên kem 

Sữa nguyên kem, phô mai béo và kem chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao. Khi tiêu thụ quá mức, chất béo bão hòa có thể làm tăng tích tụ mỡ trong gan.

Mặc dù sữa và các sản phẩm từ sữa vẫn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng, việc sử dụng thường xuyên loại sữa giàu chất béo, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì hoặc ít vận động có thể làm trầm trọng hơn tình trạng gan nhiễm mỡ. Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên sữa ít béo hoặc các sản phẩm lên men như sữa chua.

Bánh ngọt, bánh nướng và đồ tráng miệng công nghiệp

Ảnh minh hoạ

Bánh ngọt và bánh quy thường chứa sự kết hợp của đường tinh luyện, chất béo chuyển hóa và nhiều phụ gia thực phẩm. Lượng đường cao làm tăng nhanh đường huyết và thúc đẩy gan chuyển hóa đường dư thừa thành mỡ.

Đồng thời, chất béo và phụ gia trong bánh ngọt có thể làm tăng stress oxy hóa và phản ứng viêm trong gan. Việc tiêu thụ thường xuyên các loại bánh này đã được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ cao mắc gan nhiễm mỡ không do rượu, đặc biệt ở người trẻ.

Theo các chuyên gia y tế, để cải thiện chức năng gan, cần hạn chế các thực phẩm giàu đường tinh luyện, chất béo xấu và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và chất béo lành mạnh. Ngoài ra, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thể chất thường xuyên và ngủ đủ giấc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh lý gan mãn tính.