Biến khu đất phèn thành vùng trồng mận hữu cơ siêu ngon

Đến Cù lao Dung vào những ngày đầu tháng 5, khi cái nắng oi nồng vẫn không làm chùn chân khách tham quan khu vườn mận hồng Sân Tiên do Công ty TNHH Sân Tiên đang canh tác. Trên những tán cây rợp lá, từng chùm mận sai lúc lỉu khoe sắc hồng tươi rói bắt đầu vào mùa thu hoạch.

Anh Trần Văn Phục, Giám đốc công ty TNHH Sân Tiên cho biết, hiện tại đơn vị đã đưa vào khai thác 50 ha mận với năng suất trung bình 20 tấn/ ha. Mận hồng Sân Tiên được  ghi nhận có màu hồng đậm tự nhiên, trái lớn, giòn, ngọt, ráo nước, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường cao cấp. Khi đạt độ ngọt cao, giá bán loại 1 có thể lên tới 230.000 đồng/kg, doanh thu doanh nghiệp khoảng 40 tỷ đồng mỗi năm, mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp vùng Cù lao.

Anh Trần Văn Phục bên khu vườn mận hồng Sân Tiên đang vào mùa thu hoạch

Để có được những thành quả ấn tượng như vậy, nhất là việc tạo ra giống mận khác biệt, hình thức bắt mắt, vị ngon riêng, phù hợp với thị hiếu và nhu cầu của người tiêu dùng, anh Phục đã trải qua một hành trình dài với nhiều thử thách.

Sinh ra trong gia đình làm nông, gắn bó với mảnh đất quê hương và thấu hiểu nỗi lo “Được mùa mất giá” của người nông dân, từ những năm 2013, anh Phục đã bắt tay vào nghiên cứu chuyển đổi cây trồng khi vùng đất ven sông Hậu vốn chuyên canh mía đường, nhãn Ido, sau thời gian trồng đã mất lợi thế, không còn mang đến nguồn thu nhập ổn định cho bà con. 

 Dù hoàn cảnh gia đình khó khăn, thuở nhỏ không được học hành nhiều như bạn bè, nhưng với tinh thần ham học hỏi, tiếp thu hướng dẫn từ các giáo sư của Trường Đại học Cần Thơ, anh bắt đầu chủ động tiếp cận khoa học kỹ thuật, thử nghiệm nhiều loại cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng địa phương vốn là vùng đất nhiễm mặn, mỗi năm chỉ có 4 tháng nước ngọt, còn lại 8 tháng chịu ảnh hưởng mặn.

Những cây mận hồng Sân Tiên được canh tác theo phương pháp hữu cơ với quy trình chặt chẽ bảo đảm an toàn cho người dùng

 Trải qua nhiều lần thử nghiệm, mất nhiều chi phí, công sức, thậm chí nhiều lần thất bại, tuy nhiên không nản lòng, sau những lần vấp ngã ấy anh tích lũy kinh nghiệm, hình thành tư duy sản xuất bài bản.

Quá trình nghiên cứu lai tạo từ mận An Phước, chàng “kỹ sư chân đất” đã tạo ra cây giống bố mẹ, đến năm 2021-2022 lần lượt cho ra đời các giống mận mới như: MST, mận Hồng và thế hệ thứ ba là mận hồng Sân Tiên. Giống mận này không chỉ có ruột đặc, giòn, thơm nhẹ mà còn đạt độ ngọt gấp đôi nhiều giống thông thường nhưng vẫn an toàn cho người tiểu đường. Ngay từ khi xuất hiện, loại trái cây này nhanh chóng thu hút sự tò mò của người tiêu dùng bởi cái tên lạ cùng hình thức nổi bật. Nhiều người ví sắc mận như màu hồng của những buổi chiều miền Tây, vừa rực rỡ vừa mềm mại.

Mận hồng Sân Tiên có màu hồng bắt mắt, giòn, có độ ngọt cao nhưng không gây bịnh tiểu đường

Khi mận hồng Sân Tiên bắt đầu được thị trường biết đến, nhiều đầu mối từ các tỉnh thành tìm về tận vườn đặt vấn đề  thu mua số lượng lớn, nhưng sản lượng chưa đủ cung ứng ra thị trường. Giá bán của loại mận này cao hơn các giống thông thường, giúp người trồng có thu nhập ổn định hơn. Với ý thức ngay từ đầu, anh Phục nghĩ đến hướng xây dựng thương hiệu cho sản phẩm. Anh hiểu rằng trong thời đại mới, nông sản muốn đi xa phải có câu chuyện, có nguồn gốc rõ ràng và tạo được dấu ấn riêng.

Từ khu vườn quê đến giấc mơ nâng tầm nông sản Việt

Điều khiến nhiều người ấn tượng ở anh Trần Văn Phục không chỉ là việc tạo ra một giống mận độc đáo, mà còn là tư duy làm nông đổi mới, với quy trình chăm sóc cây theo tiêu chuẩn VietGAP. Để khắc phục tình trạng nhiễm mặn, anh Phục đã xây dựng hệ thống hồ trữ nước ngọt ngay trong vườn. Với 50 hecta đất trồng, khoảng 5 hecta được dành để đào hồ trữ nước. Trong mùa mưa và mùa lũ, nước ngọt được dẫn vào hồ để tích trữ. Khi mùa khô đến, nguồn nước này sẽ được sử dụng để tưới vườn mận, nhằm xả mặn cho đất. Giải pháp này giúp vườn cây chủ động nguồn nước, giảm phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên.

Anh Phục cho biết, mận sau khi trồng khoảng 14–15 tháng sẽ bắt đầu cho trái. Tuy nhiên, ở vụ đầu, sản lượng chỉ nên giữ khoảng 25 chùm mỗi cây, tương đương 10–15 kg, nhằm tránh làm cây suy kiệt về lâu dài. Khi cây đạt được tầm 2-3 tuổi, anh mới nâng sản lượng lên 35-40 kg/vụ. Thậm chí, sau vài năm thu hoạch, chủ trương của anh cho trồng hai hàng cây để luân phiên cho trái, cho cây nghỉ để tái tạo dưỡng chất.

Anh Phục chia sẻ về quá trình chọn lọc hoa mận

Theo đó, để bảo đảm chất lượng, kỹ thuật chăm sóc hoa mận cũng theo quy trình cụ thể. Khi hoa vừa rụng nhụy, từng quả non được bao bằng túi lưới nhằm hạn chế sâu bọ gây hại. Trước thời điểm thu hoạch khoảng 30 ngày, mỗi chùm mận tiếp tục được bao thêm một lớp giấy bảo vệ, đồng thời bước vào giai đoạn quản lý số hóa. Theo đó, từng chùm mận được đánh số ngay từ khi hình thành trên cành và cập nhật đầy đủ thông tin về thời điểm ra hoa, dự kiến ngày thu hoạch lên hệ thống quản lý dữ liệu của nhà vườn.

Nước ngọt được trữ lại để cải tạo đất và tưới vườn cây

“ Việc số hóa trong quy trình chăm sóc giúp chúng tôi có thể dự báo sẽ thu được bao nhiêu trái, bao nhiêu tấn để chủ động chào bán và ký kết đơn hàng. Thông qua mã số gắn trên từng chùm, nhân viên chỉ cần đối chiếu dữ liệu để xác định chính xác chùm mận cần thu hái, qua đó hạn chế tối đa tình trạng hái non hoặc quá lứa, đảm bảo sự đồng đều tuyệt đối cho từng lô hàng”, Anh Phục chia sẻ.

 Bên cạnh đó, mỗi trái mận sau thu hoạch đều được dán mã QR riêng, tích hợp đầy đủ thông tin từ liếp trồng, người đóng gói đến các chỉ số. Trước ngày thu hoạch khoảng 5 ngày, mẫu mận được đưa đi xét nghiệm dư lượng nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm tuyệt đối cho người tiêu dùng. Việc minh bạch toàn bộ quy trình thông qua mã QR đã nhanh chóng tạo dựng niềm tin thị trường trong và ngoài nước.

Khách tham quan thích thú trải nghiệm vườn mận hồng Sân Tiên

Trong bối cảnh nông nghiệp đang đứng trước áp lực về cạnh tranh chất lượng, an toàn, câu chuyện về tên gọi mận Sân Tiên, gắn liền với địa danh và câu chuyện văn hoá truyền miệng của người dân Cù lao Dung, cho thấy nông dân có thể tạo nên giá trị mới nếu biết kết hợp truyền thống với tư duy sáng tạo. Không ít bạn trẻ khi về tham quan vườn mận đã bất ngờ trước hình ảnh một người nông dân luôn cởi mở với công nghệ, quan tâm đến truyền thông và hiểu rõ vai trò của thương hiệu trong tiêu thụ nông sản.

Anh Phục khẳng định, niềm vui của anh và những người cộng sự là được nhìn thấy giá trị của nông sản Việt được ghi nhận trên thị trường trong nước và quốc tế. “Chúng tôi muốn xây dựng một thương hiệu trái cây gắn với ba yếu tố: ngon, tốt cho sức khỏe và tử tế trong sản xuất. Hiện nay mận hồng Sân Tiên đã được gửi mẫu tới Anh, Pháp, Hàn Quốc, Singapore và một số quốc gia Trung Đông. Phản hồi ban đầu từ các đối tác khá tích cực và các bên đang tiếp tục trao đổi thủ tục cần thiết cho xuất khẩu trong thời gian tới”.

Theo dự kiến sản lượng mận hồng Sân Tiên năm 2026 có thể đạt hơn 100 tấn. Đến năm 2027, sản lượng có thể tăng lên 500 - 600 tấn và đến năm 2028 có thể đạt 1.000 tấn. Với quy mô sản lượng như vậy, xuất khẩu được xem là hướng đi tất yếu. 

Mô hình tham quan khu du lịch sinh thái và trải nghiệm quy trình sản xuất sạch hiện đang được triển khai

Chỉ vào những vạt đất lớn vừa được đào sâu thành những hồ chứa nước dung tích lớn, anh Phục cho biết, theo kế hoạch trên nền tảng nông nghiệp hữu cơ, công ty sẽ phát triển nơi đây thành khu du lịch sinh thái cộng đồng, giúp khách tham quan có nơi ở lưu trú để có thể trải nghiệm không gian vùng sông nước tham quan quy trình sản xuất sạch và thưởng thức đặc sản: mận hồng Sân Tiên ngọt mát.

Từ miệt vườn miền Tây, loại mận mang sắc hồng đặc biệt này bước đầu đã giúp nhiều người nhìn khác về nông nghiệp hiện đại: không còn là nghề “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, mà có thể trở thành lĩnh vực giàu tiềm năng nếu biết đầu tư chất xám và xây dựng giá trị bền vững.