Từ cây thanh long quê hương, chị Nguyễn Hoàng Thư Hương, Giám đốc HTX Thanh long sạch Hòa Lệ, từng bước tìm hướng phát triển sản phẩm theo hướng sạch, xanh và bền vững. Năm 2026, dự án “Xây dựng hệ sinh thái Thanh long sạch 4.0 theo hướng kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị xanh bền vững” của chị đạt Giải Nhất Cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo - Kết nối số, phát triển xanh” do Hội LHPN tỉnh Lâm Đồng tổ chức.

Gần một thập niên gắn bó với cây thanh long, chị Hương không chỉ tập trung vào việc sản xuất mà luôn tìm cách nâng giá trị nông sản quê nhà. HTX Thanh long sạch Hòa Lệ được thành lập năm 2017, tổ chức canh tác theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, chú trọng kiểm soát quy trình và chất lượng sản phẩm. Từ nền tảng sản xuất an toàn, chị cùng các thành viên từng bước xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và tìm hướng phát triển sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường.

Tìm hướng đi mới cho trái thanh long

Những năm đầu, sản xuất và tiêu thụ thanh long tươi là hoạt động chính của HTX. Tuy nhiên, dịch COVID-19 năm 2020 khiến hoạt động xuất khẩu gặp khó khăn, lượng thanh long tồn dư nhiều. Trước bài toán đầu ra, chị Hương cùng các thành viên bắt đầu học hỏi, thử nghiệm chế biến các sản phẩm từ thanh long, qua đó tìm cách kéo dài giá trị của nông sản thay vì chỉ phụ thuộc vào việc bán trái tươi. Từ hướng đi này, HTX từng bước phát triển chuỗi liên kết từ sản xuất, thu mua, sơ chế đến chế biến và tiêu thụ. Thanh long không chỉ được đưa ra thị trường dưới dạng trái tươi mà còn trở thành nguyên liệu cho các sản phẩm chế biến. Đến nay, HTX đã phát triển nhiều sản phẩm OCOP và tiếp tục gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu.

Chị Nguyễn Hoàng Thư Hương bên các sản phẩm được chế biến từ trái thanh long.

 Trong quá trình sản xuất, chị Hương cũng chú trọng tận dụng những phần nguyên liệu sau chế biến để giảm lãng phí. Vỏ thanh long và những trái không còn sử dụng được được tận dụng làm thức ăn cho bò và trùn quế, sau đó lấy phân bón trở lại cho cây thanh long. Cách làm này giúp các khâu sản xuất có sự liên kết, đồng thời hướng HTX đến mô hình kinh tế tuần hoàn.

Cùng với đó, chuyển đổi số trở thành một phần trong hoạt động kinh doanh của HTX. Sản phẩm được giới thiệu và bán trên website, fanpage, TikTok, Shopee; HTX sử dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc, mã QR cho sản phẩm chế biến, kiểm tra dư lượng thuốc đối với từng lô hàng và vùng trồng. HTX cũng đã có mã số vùng trồng và mã số nhà đóng gói. Những hoạt động này góp phần tăng tính minh bạch và mở rộng kênh tiếp cận người tiêu dùng.

Khởi nghiệp gắn với tạo sinh kế

Đối với chị Hương, giá trị của một mô hình khởi nghiệp không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở những cơ hội được tạo ra cho người lao động. HTX hiện liên kết vùng nguyên liệu rộng hơn 200 ha và tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 60 - 100 lao động, trong đó hơn 80% là phụ nữ. “Tất cả các TV của HTX rất vui vì HTX không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn tạo ra sinh kế, đặc biệt là phụ nữ. Khi có việc làm ổn định, người phụ nữ có thêm thu nhập, có tiếng nói và chủ động hơn trong kinh tế gia đình”, chị Hương chia sẻ.

Phụ nữ địa phương chăm sóc thanh long tại vùng nguyên liệu của HTX Thanh long sạch Hòa Lệ.

 Từ thực tế đó, chị mong muốn HTX tiếp tục tạo thêm việc làm cho phụ nữ địa phương, đồng thời giúp các chị tự tin hơn khi tham gia kinh doanh và chuyển đổi số. Xa hơn, chị hướng đến một hệ sinh thái trong đó nông dân, người lao động và HTX cùng phát triển, cùng hưởng lợi, qua đó góp phần nâng cao giá trị trái thanh long Bình Thuận  Lâm Đồng. Bên cạnh sản xuất, HTX còn tổ chức các hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên. Chị Hương mong muốn những chuyến đi giúp người trẻ hiểu hơn về công việc của người nông dân, những khó khăn trong quá trình sản xuất và tiêu thụ nông sản, đồng thời có thêm kiến thức về sản phẩm OCOP, kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường.

Từ việc sản xuất thanh long sạch đến chế biến, ứng dụng công nghệ và tạo sinh kế, chị Nguyễn Hoàng Thư Hương đang từng bước mở rộng giá trị của một loại nông sản quê nhà. Với chị, hành trình ấy không chỉ hướng đến việc đưa sản phẩm ra thị trường mà còn góp phần để người nông dân, người lao động và thế hệ trẻ cùng nhìn thấy những giá trị mới từ chính mảnh đất mình đang sống.