“Ghi tên con cẩn thận thế rồi mà vẫn mất. Đến khi con thấy bạn khác mặc áo của mình, đòi lại thì tên con bị gạch đi, ghi đè hẳn ‘C. T 2A4’. Nhìn mà nghẹn họng".

Chia sẻ của một bà mẹ trên một diễn đàn phụ huynh mới đây khiến nhiều người vừa bức xúc, vừa chạnh lòng. Theo lời chị, đầu năm học, sợ con làm thất lạc đồng phục, chị nắn nót ghi rõ họ tên vào nhãn áo. Thế nhưng chỉ sau một thời gian, chiếc áo vẫn “không cánh mà bay”. Vài tuần sau, con gái về kể: thấy bạn cùng trường mặc chiếc áo giống hệt, có vết mực quen thuộc. Khi lại gần xem, con phát hiện đúng là áo của mình chỉ khác một điều: tên mình đã bị gạch đi, thay bằng tên bạn.

“Con cầm áo về mà trên đó gạch chéo tên mình, viết tên người khác rõ ràng. Tôi không hiểu sao phụ huynh bên kia có thể nhìn thấy mà vẫn để con mặc. Nếu là nhầm lẫn, sao lại gạch tên rồi ghi đè như thế?”, chị đặt câu hỏi.

Câu chuyện nhanh chóng nhận được hàng trăm bình luận.

Một phụ huynh viết: “Nhiều nhà ‘ơ kìa’ lắm, thấy con mang về không phải đồ của mình cũng kệ. ”Người khác hài hước: “Chụp hình đăng lên nhóm lớp là phụ huynh nhà kia đội quần liền". Có người thẳng thắn: “Nghèo chưa chắc hèn, nhưng hành xử vậy thì buồn thật".

Đồng phục học sinh vốn không phải món đồ quá giá trị, nhưng với nhiều gia đình, đó vẫn là khoản chi đáng kể. Quan trọng hơn, phía sau chiếc áo là câu chuyện về cách người lớn ứng xử và bài học trẻ em tiếp nhận.

Trẻ nhỏ có thể nhầm lẫn, cầm nhầm áo vì giống nhau. Nhưng khi đã nhìn thấy tên người khác bị gạch bỏ và thay bằng tên con mình, đó không còn là sự vô tình đơn thuần. Nếu người lớn biết mà vẫn im lặng, trẻ sẽ học được điều gì?

Các chuyên gia giáo dục từng nhấn mạnh: trẻ học đạo đức chủ yếu qua quan sát hành vi của cha mẹ, không phải qua lời răn dạy. Nếu cha mẹ chọn cách “cho qua”, trẻ dễ hiểu rằng việc giữ lại đồ không thuộc về mình là chấp nhận được, miễn là không ai lên tiếng.

Ở chiều ngược lại, cũng có phụ huynh thừa nhận thực tế khó xử. Có trường hợp đồ thất lạc nhiều, nhắn hỏi không ai nhận, lâu dần phụ huynh mất niềm tin vào việc tìm lại. Từ đó hình thành tâm lý “ai giữ được thì giữ”.

Tuy nhiên, giữa môi trường học đường, nơi trẻ được dạy về trung thực và tôn trọng, sự dễ dãi của người lớn lại có thể làm xói mòn những giá trị ấy. Đồng phục bị nhầm lẫn là chuyện thường gặp. Nhưng nếu phụ huynh phối hợp tốt, trao đổi thẳng thắn, mọi việc rất nhanh giải quyết. Điều quan trọng là đừng biến sai sót thành tiền lệ.

Câu chuyện chiếc áo bị gạch tên tưởng nhỏ nhưng rất nghiêm trọng, bởi nó không chỉ là chuyện mất tìm. Nó phản chiếu thái độ của người lớn trước những điều tưởng chừng không có giá trị. Trong một xã hội nơi trẻ em được dạy phải trung thực, lễ phép, việc người lớn làm gương càng quan trọng. Một chiếc áo có thể không lớn, nhưng cách trả lại hay giữ lại nó lại là bài học lớn về lòng tự trọng.

Có lẽ, thay vì chỉ thở dài “mất là mất”, mỗi gia đình nên coi những tình huống như vậy là cơ hội dạy con: nếu nhặt được, hãy tìm cách trả; nếu lỡ cầm nhầm, hãy xin lỗi; và nếu bị lấy mất, hãy bình tĩnh trao đổi.

Giữ được một chiếc áo có thể không khó. Giữ được sự tử tế mới là điều đáng giá hơn nhiều.