Những dấu ấn thăng trầm về triều đại quân chủ cuối cùng ở Việt Nam

"Quốc triều chánh biên toát yếu" là tài liệu quan trọng về triều Nguyễn - triều đại quân chủ cuối cùng của Việt Nam

Quốc triều chánh biên toát yếu, do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn được coi là một tài liệu quan trọng về triều Nguyễn - triều đại quân chủ cuối cùng của Việt Nam, ghi lại nhiều dấu ấn thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là cuộc xâm lược của người Pháp giữa thế kỷ XIX.

Sách đã được dịch ra chữ quốc ngữ và ban cấp cho các trường học theo chỉ của vua Khải Định năm thứ tám (1923), và cho đến nay, công trình này vẫn còn là tài liệu hữu ích dành cho cả giới nghiên cứu và cả độc giả phổ thông.

Những dấu ấn thăng trầm về triều đại quân chủ cuối cùng ở Việt Nam

Quốc triều chánh biên toát yếu đã chứng minh với hậu thế rằng dù trong những giai đoạn khó khăn, các đời vua triều Nguyễn vẫn đề cao việc phát triển nguồn sử liệu bằng cách liên tục cho biên soạn các công trình sử học. Sách vở biên soạn dưới thời nhà Nguyễn bằng, thậm chí còn nhiều hơn mấy trăm năm trước. Thành quả của nỗ lực này chính là sự xuất hiện của Hoàng Việt hình luật, Đại Nam thực lục, Quốc triều sử toát yếu, Hình bộ tiểu sách, Khâm định Việt sử cương mục, Minh Mạng chính yếu...

Quốc triều chánh biên toát yếu chép từ thời đế vương Gia Long đến Đồng Khánh hoàng đế theo xu hướng tóm tắt mà không nghiên cứu hay đưa ra bình luận gì thêm. Với tinh thần lấy sự tóm lược sự kiện làm chính, cuốn sách về cơ bản là chính xác và không rườm rà.

Những dấu ấn thăng trầm về triều đại quân chủ cuối cùng ở Việt Nam

Cuốn sách là một công trình tỉ mỉ, có tính bao quát quan và là một nguồn sử liệu quý giá tái hiện sự phát triển của quốc gia trong hơn một thế kỷ. Việc ghi chép và sắp xếp các sự kiện theo một dòng thời gian đồng nhất cho thấy triều đình có sự chuyển dịch dần từ khi quan võ chiếm thế thượng phong đến khi đất nước yên bình, quan văn chiếm phần ưu thế. 

Quốc triều chánh biên toát yếu là một bức tranh toàn cảnh, khách quan về kinh tế - chính trị - văn hoá - quân sự trong hơn một thế kỷ của Việt Nam. Công trình này của Quốc sử quán có ý nghĩa rất lớn đối với công cuộc xây dựng triều đại của nhà Nguyễn. Tác phẩm biểu thị những giai đoạn thăng trầm khác nhau của vương triều quân chủ cuối cùng và đồng thời làm nổi bật hình ảnh một quốc gia có nền văn hiến lâu đời, nền văn hoá đa dạng.

Công trình này, cũng như những sử liệu được soạn thảo suốt triều đại nhà Nguyễn, là nguồn tư liệu vô cùng quan trọng để khẳng định chủ quyền của dân tộc. Những chiếu chỉ, lời dụ được ghi chép nhằm khẳng định sự tồn tại và hoạt động của người Việt tại các vùng cương vực xa xôi.

Với hậu thế, cuốn sách có giá trị sử liệu to lớn khi cung cấp một tầm nhìn bao quát về xã hội đương thời dựa trên những quyết sách của thiên tử. Lối viết sử lược biên ngắn gọn của Quốc triều chánh biên toát yếu cũng cho phép người đọc có thể dễ dàng nắm bắt cả một triều đại trong 500 trang sách súc tích thay vì phải dành cả đời để nghiên cứu 500 quyển “Đại Nam thực lục”. 

Quốc sử quán triều Nguyễn được đưa vào hoạt động vào năm 1821 dưới triều Minh Mạng và là cơ quan chuyên trách việc nghiên cứu, lưu trữ sử liệu, biên soạn các bộ sử chính thống  của triều đình. Trong 125 tồn tại, Quốc sử quán triều Nguyễn là cơ quan văn làm sử lớn nhất, chặt chẽ nhất và thành công nhất trong nền sử học quân chủ Việt Nam. 

Những người làm việc tại Quốc sử quán đều là người có chữ nghĩa, giỏi văn, thực hiện các công việc gồm biên soạn, khảo đính, sao chép, tập hợp, sao chép dữ liệu.

PV

Quốc hội quyết mức bội chi ngân sách nhà nước năm 2022 tương đương 4% GDP

Quốc hội quyết mức bội chi ngân sách nhà nước năm 2022 tương đương 4% GDP

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2022. Trong đó, mức bội chi ngân sách nhà nước là 372.900 tỷ đồng.