Công nghệ không phải là những dòng lệnh khô khan

Ở tuổi 22, Võ Ngọc Minh Anh là đại diện nữ hiếm hoi được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2025 trong lĩnh vực khoa học – công nghệ. Nữ sinh viên ghi dấu ấn với nhiều giải thưởng học thuật và công trình nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo.

Trước đó, năm 2025, Minh Anh được trao Giải thưởng “Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam”, do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức, qua đó ghi tên mình vào danh sách 20 nữ sinh viên tiêu biểu toàn quốc.

Võ Ngọc Minh Anh trong buổi lễ nhận danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2025

Trong quá trình học tập, Minh Anh luôn duy trì kết quả rèn luyện tốt, đồng thời tích cực tham gia nghiên cứu khoa học. Cô là đồng tác giả 1 bài báo tại hội nghị quốc tế xếp hạng B, tác giả chính 1 bài báo tại hội nghị quốc tế và 5 bài báo tại các hội nghị khoa học quốc gia. Minh Anh từng đạt danh hiệu báo cáo xuất sắc tại Diễn đàn sinh viên khoa học quốc tế năm 2024, cùng nhiều giải thưởng khác trong lĩnh vực công nghệ thông tin, qua đó khẳng định năng lực nghiên cứu và tinh thần dấn thân của sinh viên trẻ.

Song song với hoạt động học thuật, Minh Anh còn tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội, thể hiện trách nhiệm của trí thức trẻ đối với cộng đồng. Những nỗ lực toàn diện đó đã giúp cô trở thành tấm gương tiêu biểu về tinh thần học tập, nghiên cứu và cống hiến của sinh viên khoa học – công nghệ.

Minh Anh cùng các đại biểu tại lễ vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM năm 2025

Với Võ Ngọc Minh Anh, sinh viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, công nghệ không phải là những dòng lệnh khô khan. Đó là công cụ để giải quyết các vấn đề xã hội và là cầu nối để tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng.

Hành trình của nữ sinh vừa được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM 2025 và có tên trong Top 20 Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025 là một minh chứng cho tinh thần “dấn thân”, “thực chiến” cùng một triết lý rõ ràng: luôn ưu tiên những đề tài “chạm đến người dùng”.

Minh Anh nhận Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025

Trả lời bằng thành quả

Niềm đam mê công nghệ của Minh Anh bắt đầu từ năm cấp 2 với ngôn ngữ lập trình Pascal. Em kể lại, cảm giác “viết vài dòng lệnh rồi nhìn ý tưởng chạy được” thật kỳ diệu. Lên đại học, khi tiếp xúc với AI và Khoa học Dữ liệu, em nhận ra công nghệ còn là công cụ mạnh mẽ để giải quyết các vấn đề xã hội trong giáo dục, y tế hay bình đẳng. Giống như nhiều nữ sinh khác, Minh Anh cũng từng đối diện với định kiến “kỹ thuật là dành cho nam giới”, nhưng em chọn một cách vượt qua đầy bản lĩnh: “trả lời bằng thành quả”.

Thay vì tranh luận, Minh Anh tập trung vào hành động, tự tay xử lý dữ liệu, huấn luyện mô hình và viết báo cáo. Nữ sinh đã chinh chiến tại các cuộc thi như UIT Data Science Challenge (Giải Nhất 2023), HackHCMC (Giải Nhì 2024), và AI Hackathon (Giải Nhì 2025). Ngoài ra, Minh Anh cũng trở thành tác giả và đồng tác giả của các công trình nghiên cứu quốc tế uy tín như VCED và HORUS.

Minh Anh (áo xanh, ở giữa) trong cuộc thi AI Hackathon 2025, nữ sinh đạt giải nhì trong cuộc thi này (ảnh: NVCC)

Thành quả nghiên cứu của Minh Anh gắn liền với các bài toán thực tế của Việt Nam. Tiêu biểu nhất là công trình “VCED” – một mô hình chatbot tư vấn mỹ phẩm tiếng Việt, được chấp nhận tại Hội nghị Quốc tế FETC 2025.

Đây không phải một chatbot thông thường. Mô hình của Minh Anh và cộng sự sử dụng kiến trúc RAG hai giai đoạn, cho phép chatbot vừa truy xuất tài liệu chuyên ngành, vừa phân tích bối cảnh (như loại da, thói quen) để đưa ra tư vấn chính xác, tự nhiên “như chuyên gia thật”. Hệ thống được huấn luyện bằng dữ liệu tiếng Việt thực tế và tích hợp thẳng lên Messenger để “chạm” người dùng một cách tiện lợi nhất.

Bên cạnh đó, cô còn là đồng tác giả của “HORUS”, một hệ thống AI hiểu đa phương thức (hình ảnh, âm thanh, lời thoại) để tìm kiếm video bằng ngôn ngữ tự nhiên, được trình bày tại Hội nghị MMM 2025.

Minh Anh thuyết trình về Công trình “VCED” – một mô hình chatbot tư vấn mỹ phẩm tiếng Việt tại Hội nghị Quốc tế FETC 2025

 Công nghệ và cầu nối giữa con người để cùng chia sẻ tri thức

Dù gặt hái nhiều thành tích, bước ngoặt đáng nhớ nhất với Minh Anh lại là khoảnh khắc em trình bày một ý tưởng nghiên cứu khác tại Diễn đàn Sinh viên Khoa học Quốc tế TP.HCM 2024 (ISSF 2024). Đó là đề tài ứng dụng chatbot RAG để hỗ trợ bình đẳng giới và tư vấn pháp lý cho phụ nữ. Để có được những thành quả “chạm đến người dùng”, Minh Anh đã vượt qua không ít khó khăn, lớn nhất là sự thiếu thốn tài nguyên và hạn chế về thiết bị tính toán (GPU). Nữ sinh vẫn tin rằng: “Trong nghiên cứu, điều quan trọng không phải là bạn có bao nhiêu công cụ, mà là bạn có bao nhiêu ý chí và trí tò mò”.

“Khoảnh khắc nhận được những tràng pháo tay và câu hỏi hào hứng từ các đại biểu quốc tế, em nhận ra rằng: Khoa học không chỉ là con số hay thuật toán mà là cầu nối để con người trên khắp thế giới cùng chia sẻ tri thức, cùng tạo ra điều tốt đẹp hơn”, Minh Anh nói.

Võ Ngọc Minh Anh báo cáo trong diễn đàn sinh viên khoa học quốc tế năm 2024 (ảnh: NVCC)1

Hành trình đó được hỗ trợ bởi nhiều nguồn cảm hứng. Từ gia đình, với lời dạy “mạnh mẽ là dám đi tiếp”. Từ môi trường học thuật, với TS Lê Duy Tân (Trường ĐH Quốc tế), người rèn cho em kỷ luật nghiên cứu và tư duy phản biện dựa trên dữ liệu. Và từ mentor doanh nghiệp Lê Anh Tiến (Chatbot Việt Nam), người truyền tinh thần “dấn thân” và yêu cầu “sản phẩm thật” phải là chuẩn kiểm chứng tri thức. Chính môi trường “thực chiến” tại ĐH Quốc gia TP HCM, nơi sinh viên được khuyến khích vào lab sớm, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp và làm việc đa ngành, đã giúp Minh Anh trưởng thành. Em học được “tư duy hệ thống” đi trọn vẹn từ bài toán, dữ liệu, mô hình, đánh giá đến triển khai và kỷ luật học thuật, đảm bảo mọi kết quả đều có thể tái lập.

Kiệt sức vẫn kiên cường vượt lên

Sinh ra trong gia đình lao động khó khăn, bước vào đại học, Võ Ngọc Minh Anh, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM, nhận học bổng VietSeeds - chương trình hỗ trợ tài chính 4 năm và phát triển toàn diện. Cô được học kỹ năng mềm, tham gia đào tạo lãnh đạo, gặp gỡ người hướng dẫn truyền cảm hứng. Những người ấy giúp cô gái nhỏ nhìn cuộc sống tích cực, đặt mục tiêu và kiên cường hơn.

Minh Anh sớm phải vượt lên những gian nan. Cha Minh Anh qua đời vì ung thư, mẹ mang bệnh nặng. Minh Anh chia sẻ giai đoạn ấy là khoảng trống lớn nhất của cô. "Đó là giai đoạn khó khăn và trống trải nhất trong cuộc đời khi mình vừa phải gánh nỗi mất mát lớn, vừa lo toan cho tương lai của hai mẹ con. Mình cảm thấy như cha luôn âm thầm dõi theo, còn mẹ đau yếu vẫn luôn động viên: Con cứ học đi, mẹ còn ở đây", Minh Anh kể.

Để tiếp tục học hành và phụ giúp mẹ, Minh Anh dạy thêm, nhận dự án công nghệ nhỏ. Vừa học vừa làm, có lúc kiệt sức, nhưng cô gái không buông bỏ.

Minh Anh luôn tự nhủ sống xứng đáng với tình yêu cha mẹ, niềm tin thầy cô và người đồng hành. Cô chủ động học tập, tham gia nghiên cứu, cuộc thi công nghệ, chương trình học thuật. Mỗi bước tiến là lời tri ân cho những ai tin tưởng cô.

Minh Anh là một trong số 7 gương mặt được nhận Giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025 của Đại học Quốc gia TP.HCM

Minh Anh tham gia các dự án AI, chatbot, chuyển đổi số để dùng công nghệ tạo giá trị cộng đồng. Minh Anh thực hiện nhiều đề tài, công bố quốc tế; và đạt nhiều thành tích nổi bật như: giải The Best Research tại The 8th International Student Science Forum 2024 (ISSF 2024), giải nhất UIT Data Science Challenge 2023, giải nhì AI Hackathon 2025. Minh Anh còn là tác giả, đồng tác giả nhiều bài báo khoa học về chatbot, hệ thống gợi ý thông minh cho người Việt…

Cô cho rằng nghịch cảnh giúp các bạn trẻ trưởng thành hơn, biết yêu thương và sống có mục đích. Minh Anh nhắn nhủ đến các bạn trẻ đừng chờ sẵn sàng mới bắt đầu, vì không ai sẵn sàng cho hành trình vĩ đại. Mỗi người mang ước mơ nhưng sợ hãi, nghi ngờ, hoàn cảnh khiến ngần ngại; chính khoảnh khắc chông chênh là cơ hội tỏa sáng.

"Em bắt đầu từ con số 0, loay hoay với code đầu tiên, vật lộn thuật toán, vượt mất mát tưởng không thể. Mỗi vấp ngã, em tự nhủ rằng nếu không đi tiếp thì chẳng biết đi xa đến đâu. Niềm tin có thể giúp bản thân đứng vững, biến thử thách thành trưởng thành", Minh Anh nói.

TS Lê Duy Tân, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết thầy đã làm việc cùng Minh Anh suốt 3 năm, từ khi em tham gia AIoT Lab Việt Nam (phòng thí nghiệm thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, nghiên cứu lĩnh vực AI và IoT kết hợp).

Theo TS Lê Duy Tân, dù ban đầu Minh Anh không có nhiều lợi thế về điều kiện, nhưng bạn luôn thể hiện tinh thần cầu tiến, sẵn sàng nhận làm từ những việc nhỏ nhất; sai thì sửa, chưa được thì làm lại. Có giai đoạn Minh Anh vừa học, vừa làm dự án, vừa lo mưu sinh, nhưng bạn vẫn bền bỉ theo đuổi các dự án, tối ưu từng chi tiết để công trình nghiên cứu không chỉ nằm trên giấy mà trở thành công cụ hữu ích cho xã hội.

Tại phòng lab, Minh Anh tham gia hai dự án chính: “Horus” – hệ thống AI tìm kiếm video bằng ngôn ngữ tự nhiên và dự án chatbot tư vấn mỹ phẩm tiếng Việt.

Dự án chatbot hướng đến hỗ trợ người Việt, đặc biệt là phụ nữ có thể tiếp cận thông tin đúng, dễ hiểu và tránh tư vấn sai lệch. Từ ý tưởng đến khi hoàn thiện, dự án kéo dài gần một năm, trong đó Minh Anh là người thực hiện chính với sự hỗ trợ của các thành viên và giảng viên hướng dẫn.

“Minh Anh đã kiên trì chỉnh từng chút làm sao để chatbot trả lời tự nhiên, gần gũi, thực sự giúp ích cho người dùng và không chỉ là một công trình. Bài báo này của bạn cũng đã được trình bày ở một hội nghị quốc tế", TS Lê Duy Tân nói.

Sinh viên Võ Ngọc Minh Anh và TS Lê Duy Tân giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM) (ảnh: NVCC)

Hiện Minh Anh làm Junior AI Engineer toàn thời gian tại Công ty TNHH Liên doanh Ocany VN. Cô làm công việc phát triển hệ thống nhận diện hình ảnh, xử lý ngôn ngữ và âm thanh. Theo Minh Anh, những kiến thức nghiên cứu nay đã được áp dụng thực tế.

Thạc sĩ Lê Anh Tiến, đồng sáng lập và CEO Công ty công nghệ Chatbot VN, nhận xét: "Tôi gặp Minh Anh năm nhất qua VietSeeds và đồng hành cùng em ấy trong học tập, nghiên cứu. Ngay từ đầu, tôi thấy cô gái có năng lượng đặc biệt, ham học, kiên trì. Có lúc em thức đến 3 giờ sáng để luyện lập trình. Dù mệt nhưng em vẫn chăm chú ghi chép, liên tục đặt cho tôi những câu hỏi. Với nền tảng vững vàng, ý chí kiên cường, tôi tin Minh Anh trở thành gương mặt trẻ tiêu biểu thế hệ mới, dám nghĩ, dám làm, tạo khác biệt trong AI và chuyển đổi số VN".

“Tương lai em vẫn muốn mở rộng thêm kiến thức của bản thân, tiếp tục học và tiếp tục đi theo định hướng về AI, đặc biệt là AI nhân văn, ứng dụng thực tế phù hợp với bối cảnh của Việt Nam", Minh Anh bày tỏ.

Ứng dụng AI theo hướng gắn với con người và giải các bài toán xã hội

Là một nữ sinh lựa chọn theo đuổi khoa học công nghệ, Minh Anh chia sẻ: cô phải đối mặt với rất nhiều thử thách, cả hữu hình lẫn vô hình. Tuy nhiên, quá trình đi trên con đường này, cô nhận ra rằng khoa học không phân biệt giới tính, mà mở ra cho bất kỳ ai sẵn sàng học hỏi, sáng tạo và dấn thân. Dù phải vượt qua nhiều khó khăn, cô may mắn gặt hái được một số kết quả bước đầu, với các giải thưởng Nữ sinh Khoa học Công nghệ Việt Nam 2025, Công dân trẻ tiêu biểu TPHCM 2025 và có cơ hội tham gia nghiên cứu, ứng dụng AI trong các dự án thực tiễn.

Minh Anh mong muốn ngày càng có nhiều bạn nữ tự tin chinh phục con đường nghiên cứu khoa học công nghệ

 “Những sự ghi nhận ấy không phải là đích đến, mà là điểm tựa để bản thân thêm vững tin vào con đường đã chọn. Trong năm 2026, em mong muốn tiếp tục theo đuổi nghiên cứu và ứng dụng AI theo hướng gắn với con người và giải các bài toán xã hội cụ thể, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi cách tiếp cận liên ngành như giáo dục, y tế, truyền thông và chuyển đổi số”- Minh Anh chia sẻ.

Cô gái giàu nghị lực này kỳ vọng công nghệ không chỉ tối ưu dữ liệu hay hiệu suất, mà còn có khả năng thấu hiểu con người một cách toàn diện hơn, bao gồm cả bối cảnh, cảm xúc và giá trị nhân văn phía sau mỗi quyết định.

 Ở tầm nhìn rộng hơn, cô kỳ vọng khoa học công nghệ Việt Nam trong kỷ nguyên mới sẽ phát triển theo hướng liên ngành, nhân văn và bền vững, nơi các nhà khoa học trẻ được tạo điều kiện kết nối, thử nghiệm và sáng tạo, để từ đó tạo ra những giá trị khác biệt, đóng góp thiết thực cho đất nước và cộng đồng quốc tế.

Đặc biệt, Minh Anh mong muốn ngày càng có nhiều bạn nữ tự tin chinh phục con đường nghiên cứu khoa học công nghệ để cùng cộng hưởng tạo ra những công trình, sản phẩm hữu ích đưa đất nước bứt phá trong kỷ nguyên số.