Công an tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố vụ án, bắt tạm giam nhiều bị can liên quan đường dây sản xuất, buôn bán phân bón giả, trong đó các đối tượng bị cáo buộc đã thay đổi bao bì, nhãn mác để biến phân bón nhập khẩu giá rẻ thành sản phẩm mang nguồn gốc Bỉ, bán ra thị trường với giá cao hơn.

Các đối tượng làm giả nguồn gốc xuất xứ để bán giá cao nhằm trục lợi. Ảnh: CACC

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đang mở rộng điều tra vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón xảy ra tại nhiều tỉnh, thành phố. Kết quả điều tra bước đầu xác định hơn 24,2 triệu kg phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ đã được các đối tượng đưa ra thị trường, trong đó phần lớn không có nguồn gốc từ Bỉ.

Biến phân bón giá rẻ thành hàng mang nguồn gốc Bỉ

Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, ngày 15/9/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố và ra lệnh bắt bị can để tạm giam 6 bị can về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón” quy định tại Điều 195 Bộ luật Hình sự.

Vụ án được xác định xảy ra trên địa bàn Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Đồng Tháp. Kết quả điều tra bước đầu cho thấy trong năm 2025 và 2026, vợ chồng Võ Thị Kim Thủy, Dương Hồng Sơn đã thỏa thuận, móc nối với Đỗ Xuân Nam - người từng có tiền án về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc bảo vệ thực vật - để lợi dụng danh nghĩa của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư, Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone và Công ty TNHH Eximfer Việt Nam đưa phân bón giả ra thị trường.

Mặc dù nhập khẩu ở nhiều nước khác nhau với giá cả thấp

`a1zl nhưng các đối tượng lại dán tem, nhãn thể hiện nguồn gốc xuất xứ Bỉ để bán ra với giá cao gấp đôi giá thực tế nhăm thu lợi bất chính

Các đối tượng đã xuất bán 24.243.300 kg phân bón mang nhãn xuất xứ Bỉ, với tổng trị giá hơn 159 tỉ đồng. Đáng chú ý, trong số này chỉ có 461.300 kg phân bón có nguồn gốc từ Bỉ; còn lại 23.782.000 kg không có xuất xứ từ Bỉ nhưng được dán tem, nhãn thể hiện nguồn gốc từ Bỉ.

Số hàng trên được bán cho khoảng 200 doanh nghiệp, đại lý tại Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Đồng Tháp. Sau đó, các sản phẩm tiếp tục được phân phối đến người dân với giá từ 9,5-12 triệu đồng/tấn. Cơ quan công an bước đầu xác định nhóm đối tượng đã thu lợi bất chính khoảng 60 tỉ đồng.

Theo Công an tỉnh Đắk Lắk, thủ đoạn đáng chú ý của đường dây này là lợi dụng sự chênh lệch giá giữa các loại phân bón có cùng công thức, thành phần nhưng được sản xuất tại những quốc gia khác nhau.

Các đối tượng lựa chọn nhập khẩu những loại phân bón có giá thành thấp hơn từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia và Hà Lan. Giá thành nhập khẩu bình quân của 5 loại phân này khoảng 4.900 đồng/kg. Sau đó, hàng hóa được thay đổi bao bì, nhãn mác, sử dụng tem nhãn phụ thể hiện sản phẩm có nguồn gốc từ Bỉ - loại hàng có giá nhập khẩu khoảng 9.000-9.200 đồng/kg. Với thủ đoạn này, các đối tượng có thể hưởng chênh lệch khoảng 4.100-4.300 đồng/kg.

Từ gian dối nguồn gốc đến làm giả chất lượng

Công an tỉnh Đắk Lắk nhận định phương thức hoạt động của các đối tượng có sự tinh vi hơn so với những vụ sản xuất, buôn bán phân bón giả thông thường. Nếu trước đây hành vi vi phạm chủ yếu tập trung vào làm giả hoặc không bảo đảm chất lượng, thành phần sản phẩm, thì trong vụ án này, các đối tượng kết hợp gian dối về chất lượng với gian dối về nguồn gốc, xuất xứ.

Một góc kho hàng của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư khi bị lực lượng chức năng kiểm tra

Quá trình vi phạm được tổ chức qua nhiều khâu, từ nhập khẩu, tập kết hàng hóa, thay đổi bao bì, nhãn mác, hợp thức hóa hồ sơ, chứng từ đến phân phối ra thị trường. Hoạt động này được tổ chức khép kín dưới danh nghĩa kinh doanh hợp pháp, gây khó khăn cho việc phát hiện nếu cơ quan chức năng chỉ kiểm tra riêng lẻ từng khâu hoặc từng cơ sở.

Mở rộng điều tra, ngày 25/9/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk tiếp tục khởi tố bị can, bắt tạm giam Phạm Thị Thanh Đẹp, sinh năm 1979, Giám đốc Công ty TNHH SX XNK Con Ngựa Xanh, về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón” theo khoản 2, Điều 195 Bộ luật Hình sự.

Theo kết quả điều tra bước đầu, do giá nguyên liệu đầu vào tăng, nguồn nguyên liệu khan hiếm, nhằm giảm chi phí sản xuất, cạnh tranh về giá và tăng lợi nhuận, Đẹp đã chỉ đạo nhân viên sản xuất phân bón theo công thức riêng hoặc mua phân bón thành phẩm của doanh nghiệp khác làm nguyên liệu đầu vào.

Các nguyên liệu sau đó được phối trộn với những loại phân bón, nguyên liệu khác theo công thức do Đẹp đưa ra. Trong quá trình này, hàm lượng đạm, lân hoặc kali bị điều chỉnh giảm, đồng thời bổ sung thêm nguyên liệu khác có màu sắc tương tự để tạo hình thức phù hợp với từng mã sản phẩm NPK.

Sản phẩm sau khi phối trộn được đóng bao, dán tem, nhãn phụ và đưa ra thị trường. Công an xác định có những lô sản phẩm là hàng giả hoặc kém chất lượng.

Khuyến cáo người dân kiểm tra kỹ nguồn gốc phân bón

Công an tỉnh Đắk Lắk cho rằng vụ án cho thấy các đối tượng sản xuất, kinh doanh phân bón giả đang có xu hướng tận dụng những kẽ hở trong hoạt động nhập khẩu, phân phối và quản lý hàng hóa để che giấu nguồn gốc thực tế của sản phẩm.

Trước tình hình trên, cơ chức năng khuyến cáo người dân, đại lý và các cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp khi mua phân bón cần kiểm tra kỹ bao bì, nhãn mác, thông tin về tổ chức sản xuất, tổ chức đăng ký, mã số phân bón, nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng từng lô hàng.

Bà con nông dân nên chọn mua sản phẩm của nhưng thương hiệu lâu năm và có uy tín trên thị trường, đồng thời kiểm tra kỹ tem, nhãn mác ghi trên bao bì trước khi mua.

Người mua cũng cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ và thông tin giao dịch để có cơ sở kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết. Khi phát hiện sản phẩm có dấu hiệu bất thường về bao bì, nhãn mác, nguồn gốc, chất lượng hoặc giá bán, cần chủ động thông báo cho cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp, đại lý và cá nhân từng mua, nhập hoặc sử dụng phân bón của Công ty TNHH Phân bón Khánh Thư, Công ty TNHH Nông nghiệp Blue Zone, Công ty TNHH Eximfer Việt Nam và Công ty TNHH SX TM XNK Con Ngựa Xanh chủ động phối hợp, cung cấp thông tin về thời gian mua hàng, số lượng, chủng loại, giá mua, người bán, địa điểm giao nhận và tình trạng sử dụng, tiêu thụ sản phẩm.

Các đơn vị, cá nhân liên quan được đề nghị bảo quản tài liệu, chứng từ và mẫu sản phẩm còn lại nếu có để phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu; không tiếp tay mua bán, tiêu thụ hoặc tẩu tán sản phẩm phân bón giả về nguồn gốc, xuất xứ.

Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết sẽ tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ toàn diện vụ án, xác định thiệt hại và số tiền thu lợi bất chính, đồng thời cá thể hóa hành vi, vai trò và trách nhiệm của từng đối tượng để xử lý theo quy định pháp luật.

Cùng với công tác điều tra, xử lý tội phạm, lực lượng công an sẽ phối hợp với các ngành chức năng tăng cường quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa và phát hiện các hành vi vi phạm trong lĩnh vực nông nghiệp, nhất là hoạt động sản xuất, buôn bán phân bón; ngăn chặn việc lợi dụng kẽ hở trong quản lý để gian dối về chất lượng, thành phần, nguồn gốc, xuất xứ và đưa phân bón giả, kém chất lượng ra thị trường.