Theo quy định hiện hành của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thu hồi giấy phép lái xe khi người điều khiển phương tiện rơi vào một trong các tình huống vi phạm cụ thể. Yếu tố đầu tiên liên quan đến thể chất, áp dụng khi người được cấp bằng không còn đáp ứng đủ điều kiện sức khỏe theo kết luận từ các cơ sở y tế có thẩm quyền đối với từng hạng bằng tương ứng. Cùng với đó, nếu cơ quan quản lý rà soát và phát hiện giấy phép lái xe đã được cấp sai quy định pháp luật trước đó, quyết định thu hồi cũng sẽ được thực thi ngay lập tức.

Đáng chú ý, có một lỗi vi phạm mà nhiều tài xế thường chủ quan mắc phải là bỏ quên bằng lái tại cơ quan xử lý. Trừ khi có lý do chính đáng, nếu giấy phép lái xe đã quá thời hạn tạm giữ hoặc hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt hành chính mà người vi phạm vẫn cố tình không đến nhận, cơ quan chức năng cũng sẽ kiên quyết thu hồi.

Quá trình xử lý vi phạm được thực hiện vô cùng nhanh chóng và đồng bộ trên cả nền tảng vật lý lẫn kỹ thuật số. Cụ thể, trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi phát hiện vi phạm, Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông sẽ chính thức ra quyết định thu hồi. Lệnh này không chỉ vô hiệu hóa bằng lái bản cứng mà còn trực tiếp gỡ bỏ và hủy dữ liệu tích hợp của giấy phép lái xe đó trên hệ thống dữ liệu quốc gia cũng như trên tài khoản định danh điện tử của người dân.

Về phía người vi phạm, trong thời hạn tối đa 5 ngày làm việc kể từ lúc nhận được thông báo, cá nhân bắt buộc phải chủ động mang giấy phép lái xe đến nộp lại tại Phòng Cảnh sát giao thông để cơ quan này tiến hành thủ tục hủy bỏ theo đúng quy trình pháp luật.

Tùy thuộc vào nguyên nhân dẫn đến việc bị thu hồi, pháp luật có những quy định xử lý và cấp lại bằng lái hoàn toàn khác nhau. Đối với người bị thu hồi do không đủ sức khỏe hoặc do lỗi của khâu cấp phát ban đầu, họ vẫn có quyền làm hồ sơ xin cấp lại giấy phép theo các trình tự thông thường khi đã khắc phục được điều kiện.

Ngược lại, chế tài răn đe mạnh mẽ nhất được áp dụng cho hành vi bỏ mặc bằng lái quá hạn không đến nhận. Lúc này, chiếc bằng lái cũ sẽ vĩnh viễn mất giá trị sử dụng và vết tì vi phạm sẽ bị cập nhật trực tiếp lên hệ thống quản lý của Cục Cảnh sát giao thông. Đáng nói hơn, người vi phạm sẽ bị cấm cấp giấy phép lái xe dưới mọi hình thức trong suốt 5 năm liền. Sau khi chấp hành xong án phạt 5 năm này, nếu muốn tiếp tục điều khiển phương tiện hợp pháp, họ buộc phải đăng ký đi học và thi sát hạch lại từ đầu như một người chưa từng có bằng lái.