Theo GS.TS Nguyễn Huy Bích, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam, Nguyên Trưởng khoa Cơ khí, Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, mặc dù lực lượng lao động nông thôn chiếm tới 61,47% tổng lao động cả nước (số liệu 2025), nhưng tổng giá trị sản phẩm nông nghiệp chỉ đạt xấp xỉ 59,83 tỷ USD, đóng góp chưa đầy 12% vào GDP.

"Những con số này cho thấy nông nghiệp đang thâm dụng lượng lớn lao động nhưng giá trị tạo ra còn khiêm tốn," ông Bích nhấn mạnh. Thực tế là thu nhập từ 1.000 m2 canh tác trong hơn 3,5 tháng chỉ đạt chưa đến 4 triệu đồng lợi nhuận, kéo theo xu hướng lao động trẻ dịch chuyển ra đô thị. Bên cạnh đó, việc sản xuất 1 kg lúa đòi hỏi tới 5 m3 nước cũng phơi bày mức độ thâm dụng tài nguyên và phương thức canh tác còn lạc hậu.

"Con đường để tạo đột phá là nâng cao năng suất và giảm dần sự phụ thuộc vào lao động thông qua công nghệ. Trong quá trình này, vai trò của chính sách vĩ mô là hết sức quan trọng”, GS.TS Nguyễn Huy Bích khẳng định. Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số được xem là định hướng chiến lược then chốt, mở lối cho nông nghiệp thông minh, bền vững theo chuẩn ESG.

Các chuyên gia chia sẻ tại chương trình.

Từ góc độ doanh nghiệp, thách thức lớn nhất nằm ở nhân lực: hơn 60% lao động nông nghiệp chỉ có trình độ cấp 1 trở xuống, tuổi trung bình trên 45. Việc thuyết phục họ áp dụng công nghệ trở thành bài toán khó.

Ông Nguyễn Hữu Hùng, Chuyên gia tư vấn Chuyển đổi số tại FPT Digital, đề xuất phương án "chia nhỏ bài toán": bắt đầu với những ứng dụng đơn giản như số hóa chấm công để nông dân thấy lợi ích thực tế và dần hình thành niềm tin.

Đồng quan điểm, TS. Trần Tấn Việt, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Thành Thành Công, Phó Chủ tịch thường trực HĐQT AGRIS, khẳng định ESG không phải khái niệm xa lạ mà là bản chất của nông nghiệp bền vững. AGRIS đã tiên phong xây dựng bộ tiêu chuẩn canh tác cho cây mía, cam kết thu mua với giá cao hơn 500 đồng/kg nếu nông dân tuân thủ đúng quy trình. Điều này cho thấy ESG không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là công cụ tổ chức lại hoạt động, tăng cường kết nối chuỗi giá trị và dịch chuyển từ sản xuất số lượng sang chất lượng bền vững.

AGRIS còn đi đầu trong Agtech – Công nghệ nông nghiệp, kiểm soát toàn bộ quy trình từ gốc rễ. Các dịch vụ như Farm Service giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả vận hành; Farm Design tối ưu hóa thiết kế nông trường dựa trên dữ liệu; và đặc biệt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý sản xuất, dự báo mùa vụ, truy xuất nguồn gốc đang góp phần tối ưu tài nguyên, giảm lãng phí và hạ giá thành sản xuất.

Buổi tọa đàm là minh chứng rõ ràng: tương lai của nông nghiệp Việt Nam nằm trong khả năng tái cấu trúc dựa trên công nghệ, chuyển đổi số và những giá trị bền vững của ESG. Đây chính là thời điểm để các doanh nghiệp nắm bắt cơ hội, biến thách thức thành động lực bứt phá.