Tây Du Ký là bộ phim gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ. Những nhân vật quen thuộc như Tôn Ngộ Không nghịch ngợm, Trư Bát Giới ham ăn, Sa Tăng hiền lành hay Đường Tăng nhân hậu đã trở thành hình ảnh khó quên trên màn ảnh. Nhưng phía sau câu chuyện thỉnh kinh đầy kỳ ảo ấy, nhiều người nhận ra rằng bộ phim không chỉ đơn thuần là một tác phẩm giải trí mà còn ẩn chứa không ít bài học thú vị về cách quản lý con người, thậm chí cả cách nuôi dạy con cái.

Một bà mẹ từng chia sẻ rằng sau nhiều ngày “vật lộn” với hai đứa con đang nghỉ hè ở nhà, cô bỗng nảy ra một suy nghĩ khá hài hước: nuôi con thực ra cũng giống như dẫn dắt ba đồ đệ của Đường Tăng. Đứa thì hiếu động như Tôn Ngộ Không, đứa lười biếng như Trư Bát Giới, đứa lại chuyện gì cũng chạy đi gọi mẹ như Sa Tăng. Và từ đó, cô nhận ra rằng nếu học theo cách quản lý của Đường Tăng, việc nuôi dạy con đôi khi lại trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Từ trải nghiệm của mình, người mẹ này đã đúc kết ra ba “chiêu” nuôi con kiểu Đường Tăng mà nhiều phụ huynh có thể tham khảo.

Chiêu thứ nhất: Biết “nắm việc lớn, bỏ việc nhỏ”

Nếu nhìn lại “đội hình” của Đường Tăng trong Tây Du Ký, ai cũng thấy đây là một nhóm rất khó quản. Tôn Ngộ Không ngang bướng, thích gây chuyện; Trư Bát Giới thì ham ăn, lười biếng, lúc nào cũng than thở muốn bỏ cuộc; còn Sa Tăng lại hiền lành nhưng chuyện gì cũng phải gọi sư huynh giúp.

Vậy mà Đường Tăng vẫn có thể dẫn dắt họ đi hết chặng đường dài. Bí quyết của ông chính là biết phân biệt việc nào quan trọng, việc nào có thể bỏ qua. Những lỗi nhỏ, những trò nghịch ngợm không quá nghiêm trọng thường được ông bỏ qua hoặc nhắc nhở nhẹ nhàng. Điều ông thực sự quan tâm là những vấn đề liên quan đến nguyên tắc và mục tiêu chung của cả nhóm.

Trẻ con cũng giống như những “đệ tử” nhỏ ấy: có đứa năng lượng dư thừa, chạy nhảy suốt ngày; có đứa lười biếng, thích nằm dài xem tivi; có đứa lại chuyện gì cũng gọi mẹ. Nếu cha mẹ quá để tâm đến từng chuyện nhỏ như nhà bừa bộn, ngủ trễ hay cãi nhau vụn vặt, rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, căng thẳng.

Vì vậy, nhiều bậc cha mẹ kinh nghiệm cho rằng đôi khi biết “nhắm mắt cho qua” những chuyện không quá nghiêm trọng lại là cách giúp cả nhà giữ được sự bình tĩnh. Chỉ khi trẻ chạm đến những nguyên tắc quan trọng như thiếu tôn trọng người khác, bỏ bê việc học hay có hành vi nguy hiểm thì cha mẹ mới cần can thiệp rõ ràng.

Chiêu thứ hai: Vừa yêu thương, vừa có nguyên tắc

Một điều thú vị là dù các đồ đệ của Đường Tăng đều rất mạnh, họ vẫn sẵn sàng đi theo ông. Điều này không chỉ vì trách nhiệm thỉnh kinh mà còn vì Đường Tăng luôn đối xử với họ bằng sự quan tâm và tôn trọng.

Ông từng giải cứu Tôn Ngộ Không bị đè dưới núi suốt 500 năm, thu nhận Trư Bát Giới và Sa Tăng khi họ đang lạc lối. Trong hành trình, ông còn chăm sóc họ từ những điều nhỏ nhặt. Nhưng tình thương thôi chưa đủ. Đường Tăng cũng có “vòng kim cô”, một cách nhắc nhở để Ngộ Không biết giới hạn của mình. Điều đáng nói là ông không lạm dụng quyền lực, chỉ dùng khi thật sự cần thiết.

Trong việc nuôi dạy con cũng vậy. Trẻ cần được cảm nhận sự yêu thương, bao dung của cha mẹ, nhưng đồng thời cũng cần biết rằng trong gia đình luôn tồn tại những nguyên tắc rõ ràng. Khi trẻ làm tốt, cha mẹ nên ghi nhận và khích lệ. Khi trẻ vượt quá giới hạn, những quy định và hình thức nhắc nhở hợp lý sẽ giúp trẻ hiểu trách nhiệm của mình.

Sự kết hợp giữa tình cảm và kỷ luật thường tạo ra hiệu quả giáo dục lâu dài hơn bất kỳ cách nào chỉ thiên về một phía.

Chiêu thứ ba: Đừng nuôi dạy con một mình

Trong hành trình thỉnh kinh, Đường Tăng không hề đơn độc. Khi gặp khó khăn, ông luôn nhận được sự giúp đỡ từ các vị thần và Bồ Tát. Trong gia đình hiện đại cũng vậy, việc nuôi dạy con không nên chỉ đặt lên vai một người. Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng vai trò của người cha trong việc giáo dục con cái vô cùng quan trọng.

Khi trẻ không nghe lời mẹ, sự tham gia của người cha đôi khi tạo ra ảnh hưởng rất khác. Không chỉ vì uy tín của bố, mà còn vì trẻ thường học bằng cách quan sát hành vi của người lớn.

Khi cha mẹ cùng thống nhất cách dạy con, cùng làm gương trong sinh hoạt hằng ngày, trẻ sẽ dễ hình thành thói quen tốt hơn. Ngược lại, nếu chỉ một người cố gắng còn người kia thờ ơ hoặc làm ngược lại, việc giáo dục trẻ sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều.