Trao đổi với Tạp chí Phụ nữ Mới, bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang chia sẻ những đánh giá toàn diện về vai trò của đội ngũ nữ trí thức, lực lượng đang đóng góp bền bỉ, hiệu quả vào giáo dục, văn hóa, khoa học, thể dục, thể thao và sự phát triển bền vững của địa phương.

Bà Vương Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang

Thưa bà, trong những năm qua, đội ngũ tri thức của tỉnh Tuyên Quang (sau sáp nhập với Hà Giang) đã có những đóng góp nổi bật như thế nào đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trên các lĩnh vực văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học và thể dục - thể thao?

 Sau hợp nhất tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang, đội ngũ nữ trí thức tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt trên các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, văn hóa, khoa học và thể dục – thể thao.

Thực tiễn cho thấy, nhiều nữ trí thức đang trực tiếp tham gia quản lý, giảng dạy, nghiên cứu khoa học, triển khai các chương trình, đề án phát triển văn hóa - xã hội tại cơ sở, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những đóng góp này góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, củng cố nền tảng văn hóa - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2025 của tỉnh đạt 8,01%.

Nhiều nữ trí thức đã trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học, bảo tồn và phát triển giá trị di sản, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch của địa phương. Bà đánh giá như thế nào về vai trò của nữ tri thức trong việc đề xuất, xây dựng hồ sơ di sản, tổ chức các sự kiện văn hóa - du lịch - thể thao, nhất là tại các địa bàn vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đội ngũ nữ trí thức, nhất là những nữ trí thức đang công tác tại ngành Văn hóa, trường Chính trị tỉnh, các trường học, một số cơ quan tỉnh đã tham gia trực tiếp vào nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê di sản, xây dựng nội dung thuyết minh; tổ chức các hoạt động bảo tồn, truyền dạy và giới thiệu giá trị văn hóa truyền thống tại cơ sở. Nhiều nữ trí thức nguyên là lãnh đạo tỉnh, là cán bộ văn hóa, giáo viên và hướng dẫn viên du lịch đã tham gia triển khai các nhiệm vụ chuyên môn gắn với bảo tồn tiếng nói, chữ viết, trang phục, dân ca, dân vũ và phong tục tập quán của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Đáng chú ý, một số nữ hướng dẫn viên du lịch tại các khu, điểm di tích và điểm du lịch văn hóa của tỉnh đã trực tiếp tham gia thuyết minh, giới thiệu lịch sử, giá trị văn hóa, phong tục tập quán địa phương cho du khách, góp phần lan tỏa hình ảnh, bản sắc văn hóa Tuyên Quang. Cùng với đó, giáo viên nữ đang công tác tại các trường học, nhất là trên địa bàn tỉnh, đã lao động sáng tạo, tích cực lồng ghép giáo dục văn hóa truyền thống, đưa nội dung văn hóa dân tộc địa phương vào giảng dạy, tổ chức hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ văn hóa - văn nghệ, qua đó góp phần gìn giữ, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ và phát huy hiệu quả vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Nhờ đó, nhiều bạn bè, du khách quốc tế đến với Tuyên Quang không chỉ để chiêm ngưỡng cảnh thiên nhiên đẹp, hùng vĩ, nên thơ mà đến để trải nghiệm những nét văn hóa vẫn được lưu giữ, bảo tồn tại nơi này.

Bà Vương Ngọc Hà và các điển hình tiên tiến của tỉnh

Thực tiễn cho thấy, các hoạt động văn hóa, thể dục - thể thao hướng về cơ sở ngày càng được quan tâm, qua đó nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân. Theo bà, đội ngũ trí thức nữ đã và đang phát huy vai trò gì trong việc đưa các hoạt động này đến gần với cộng đồng?

Trong thời gian qua, các hoạt động văn hóa, thể dục- thể thao ở cơ sở trên địa bàn tỉnh tiếp tục được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân. Đội ngũ nữ trí thức đã tham gia trực tiếp vào xây dựng nội dung, tổ chức thực hiện và hướng dẫn chuyên môn cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục - thể thao quần chúng tại địa phương, nhất là trong hệ thống trường học, thiết chế văn hóa cơ sở và các phong trào cộng đồng.

Đáng chú ý, nhiều nữ trí thức là người dân tộc thiểu số, am hiểu sâu sắc văn hóa truyền thống địa phương, đã trực tiếp tham gia sưu tầm, ghi chép, hệ thống hóa các làn điệu dân ca, dân vũ, nghi lễ, phong tục truyền thống; đồng thời tham gia truyền dạy cho học sinh, đoàn viên, hội viên và Nhân dân thông qua các câu lạc bộ văn hóa, đội văn nghệ quần chúng, lớp truyền dạy tại cơ sở. Bên cạnh đó, một số nữ trí thức còn tham gia hướng dẫn sinh hoạt văn hóa cộng đồng, tổ chức luyện tập, biểu diễn tại các ngày hội văn hóa, lễ hội truyền thống, sự kiện văn hóa - du lịch của địa phương, qua đó góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và phục vụ hiệu quả các mục tiêu phát triển văn hóa - xã hội của tỉnh.

Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, đội ngũ tri thức đã góp phần quan trọng vào nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài cho tỉnh. Thời gian qua, tỉnh đã có những chính sách, giải pháp cụ thể nào tạo điều kiện để nữ trí thức yên tâm công tác, cống hiến lâu dài

Thời gian qua, tỉnh đã tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm các chủ trương, chính sách của Trung ương về công tác phụ nữ, bình đẳng giới, gắn với các chương trình, kế hoạch phát triển giáo dục trên địa bàn. Nữ trí thức trong ngành Giáo dục được tạo điều kiện tham gia đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị và quản lý giáo dục theo quy định hiện hành.

Đối với đội ngũ nữ giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, tỉnh thực hiện đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách theo quy định của Nhà nước; đồng thời quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, cải thiện điều kiện làm việc, từng bước đáp ứng yêu cầu dạy và học; chỉ đạo đẩy mạnh, tạo điều kiện thuận lợi để các trường học thực hiện tốt ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý và giảng dạy, qua đó hỗ trợ hoạt động chuyên môn và giảm áp lực công việc cho giáo viên.

Bên cạnh đó, tỉnh chỉ đạo thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với lao động nữ, như: Chế độ thai sản, nuôi con nhỏ, các chính sách ưu đãi theo vùng công tác; quan tâm sắp xếp, bố trí công việc phù hợp để đội ngũ nữ trí thức yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với ngành Giáo dục.

Đặc biệt, hằng năm tỉnh tổ chức các hoạt động đối thoại, gặp mặt với phụ nữ, trong đó có đội ngũ nữ trí thức ngành Giáo dục, nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình công tác. Thông qua các phong trào thi đua, các dịp kỷ niệm và công tác khen thưởng, tỉnh quan tâm biểu dương, tôn vinh phụ nữ tiêu biểu, qua đó khích lệ, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, sự cống hiến của đội ngũ nữ trí thức đối với sự nghiệp phát triển giáo dục và nguồn nhân lực của tỉnh.

Sau khi sáp nhập tỉnh, quy mô địa bàn rộng hơn, tiềm năng và thách thức cũng lớn hơn. Theo bà, tỉnh Tuyên Quang cần làm gì để phát huy hiệu quả hơn nữa vai trò của nữ trí thức, nhất là trong xây dựng con người, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển du lịch?

Sau hợp nhất, tỉnh Tuyên Quang có không gian phát triển được mở rộng, quy mô dân số và địa bàn lớn hơn, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác phát triển con người và nguồn nhân lực. Trong bối cảnh đó, tỉnh Tuyên Quang xác định việc phát huy vai trò của đội ngũ nữ trí thức là một trong những yếu tố quan trọng để bảo đảm phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa - xã hội.

Do đó, tỉnh xác định một trong các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới  của tỉnh đó là tạo điều kiện để nữ trí thức tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt như giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, quản lý văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, chuyển đổi số trong lĩnh vực xã hội; đồng thời phát huy vai trò của nữ trí thức trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giữ gìn bản sắc văn hóa và phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.

Đại hội đại biểu Phụ nữ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đề ra nhiều mục tiêu, chỉ tiêu quan trọng. Bà có chia sẻ những kỳ vọng của lãnh đạo tỉnh đối với đội ngũ trí thức trong việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu nhiệm kỳ này?

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030  và Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 đã xác định rõ và đưa ra mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm vụ quan trọng nhằm phát huy vai trò, tiềm năng và sức sáng tạo của cán bộ, đảng viên, trong đó có vai trò của phụ nữ; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, nhất là đội ngũ phụ nữ trí thức; thực hiện hiệu quả bình đẳng giới, xây dựng người phụ nữ Tuyên Quang phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới. Trên tinh thần đó, lãnh đạo tỉnh đặt nhiều kỳ vọng vào đội ngũ trí thức, trong đó có đội ngũ nữ trí thức, trong việc góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu của nhiệm kỳ.

Trước hết, tỉnh kỳ vọng đội ngũ trí thức tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt về chuyên môn, tri thức và kinh nghiệm thực tiễn, đóng góp trực tiếp vào nhiệm vụ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời và phát triển con người Tuyên Quang toàn diện. Đội ngũ trí thức cần chủ động tham gia nghiên cứu, đề xuất các giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện của tỉnh miền núi, đa dân tộc, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh, gắn với yêu cầu phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh mong muốn đội ngũ trí thức, đặc biệt là nữ trí thức, đi đầu trong đổi mới phương pháp làm việc, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng giáo dục, y tế và đời sống văn hóa tinh thần của Nhân dân; tích cực tham gia đào tạo, bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ phụ nữ và thế hệ trẻ nâng cao kiến thức, kỹ năng, khả năng thích ứng trong giai đoạn mới.

Tỉnh cũng kỳ vọng các cấp, các ngành đồng hành cùng Hội Liên hiệp Phụ nữ trong thực hiện các phong trào, cuộc vận động, góp phần xây dựng người phụ nữ Tuyên Quang thời kỳ mới, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; đồng thời giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trên địa bàn tỉnh.

Về phía UBND tỉnh, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội LHP Phụ nữ tỉnh và các cơ quan liên quan, tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để đội ngũ trí thức nói chung, nữ trí thức nói riêng yên tâm công tác, phát huy năng lực, trí tuệ và tinh thần cống hiến, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh và Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ tỉnh Tuyên Quang, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra.

Trong thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang có định hướng, cơ chế hay đề án gì mang tính đột phá để phát hiện, bồi dưỡng, sử dụng và tôn vinh đội ngũ trí thức, qua đó phát huy tốt hơn vai trò, trí tuệ và tâm huyết của họ cho sự nghiêp phát triển nhanh và bền vững của tỉnh, thưa bà?

Thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang sẽ tiếp tục tập trung các giải pháp để phát triển và phát huy tốt hơn vai trò của đội ngũ trí thức, trong đó có đội ngũ nữ trí thức, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025–2030 đã đưa ra. Chúng tôi xác định phát triển con người, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, là trọng tâm; và đầu tư cho đội ngũ trí thức, đặc biệt là nữ trí thức, chính là đầu tư cho tương lai và nền tảng phát triển bền vững của tỉnh.

Trên cơ sở đó, trọng tâm của tỉnh là phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ trí thức nói chung, nữ trí thức nói riêng theo hướng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số; tạo điều kiện để nữ trí thức có thể tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt như giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, y tế, văn hóa và chuyển đổi số. Cùng với đó, tỉnh chú trọng bố trí, sử dụng cán bộ nữ có trình độ, năng lực phù hợp; khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để nữ trí thức tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách và các chương trình phát triển văn hóa - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu của tỉnh trong năm 2026 và các giai đoạn phát triển chung.

Cảm ơn bà về cuộc trao đổi!

Nguyệt Nhi; Ảnh: Vũ Mừng