Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026  sử dụng điểm thi để xét tuyển đại học

Nhóm ngành STEM lên ngôi

Năm nay, tổng số thí sinh đăng ký vào các ngành STEM có hơn 467.000 thí sinh (chiếm hơn 53%). Số lượng nguyện vọng vào các ngành STEM là hơn 2,3 triệu, chiếm gần 33% tổng số lượng nguyện vọng năm nay.

Chỉ tính riêng số thí sinh đăng ký vào các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ, có hơn 331.000 thí sinh đăng ký (chiếm hơn 37,9%), với gần 1,3 triệu nguyện vọng (chiếm hơn 17,9%).

Trong số đó, ở lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin, khoa học tự nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhận định đang có những chuyển biến tích cực. Cụ thể có 154.016 thí sinh đăng ký vào lĩnh vực máy tính và công nghệ thông tin với hơn 415.000 nguyện vọng. Lĩnh khoa học tự nhiên có hơn 43.700 thí sinh đăng ký, với 63.800 nguyện vọng.

Theo ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì con số trên là tín hiệu đáng mừng. Đây cũng là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo tách số nguyện vọng vào nhóm ngành STEM để công bố.

Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sau khi cổng đăng ký nguyện vọng đóng lại vào tháng 5-2026, có hơn 874.000 thí sinh nhập nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng với gần 7,2 triệu nguyện vọng. Trung bình mỗi thí sinh đăng ký 8,2 nguyện vọng.

Sau khi kết thúc giai đoạn rà soát dữ liệu, từ ngày 4-8 đến 17h ngày 9-8 các trường đại học thực hiện xét tuyển nguyện vọng của thí sinh theo các mốc thời gian lọc ảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

Sự tác động trực tiếp tới nhóm ngành STEM

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo nghe học sinh phổ thông trình bày về dự án nghiên cứu khoa học

STEM là viết tắt của bốn lĩnh vực cốt lõi, gồm: Khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Đây là khối ngành chú trọng tư duy logic, tích hợp kiến thức liên môn và ứng dụng thực tiễn để giải quyết các vấn đề trong đời sống.

Các nhóm ngành phổ biến của khối ngành STEM, như: Công nghệ sinh học, khoa học môi trường, vật lý ứng dụng, hóa học, khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kỹ thuật cơ điện tử, kỹ thuật phần mềm, toán ứng dụng và thống kê...

Trong 2 năm gần đây, yếu tố khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặc biệt quan tâm. Theo đó, yêu cầu bức thiết là phải có nguồn nhân lực chất lượng caoứng dụng được khoa học kỹ thuật, có thể tận dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học 4.0…

Vì lẽ đó mà Chính phủ đã ban hành Nghị định 179/2026 quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo Nghị định 179 của Chính phủ quy định học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Tân sinh viên có thể nhận học bổng từ 37-55 triệu đồng/năm học.

Trước Nghị định 179, chúng ta có Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt là Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển Giáo dục và Đào tạo. Quốc hội cũng ban hành loạt các luật, Chính phủ ban hành loạt nghị định… Sự định hướng, thay đổi về chính sách, tác động đến lựa chọn của thí sinh.

Cùng với đó là những chuyển động từ các nhà trường khi nhiều cơ sở đại học mở rộng quy mô đào tạo, bổ sung các mã ngành ở nhóm STEM. Có những ngành như đào tạo bán thu hút sự quan tâm lớn trong những sự kiện tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp.

ThS Đỗ Ngọc Anh - Giám đốc Trung tâm Truyền thông và tuyển sinh, Trường đại học Mở Hà Nội.dự đoán điểm chuẩn khối ngành STEM năm 2026 sẽ tiếp tục "tăng nhiệt", nhất là ở các ngành có nhu cầu nhân lực cao và các trường tốp đầu.

Nhưng ông Nguyễn Tiến Thảo thì số đăng ký mới phản ánh mức độ quan tâm ban đầu. Sự chuyển dịch chỉ trở thành kết quả thực chất khi được thể hiện qua số nhập học, chất lượng đầu vào, tỉ lệ duy trì học tập, kết quả tốt nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Theo GS.TS Chử Đức Trình (Đại học Quốc gia Hà Nội cũng nhận xét số lượng nguyện vọng xét tuyển khối ngành STEM tăng mạnh vừa là cơ hội, vừa là thách thức cho những nhà hoạch định chính sách, để tận dụng tối đa nguồn lực.

PGS-TS Trần Hoàng Ngân (ảnh), Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn cho rằng “Trước mắt về trung hạn, nhu cầu nhân lực lĩnh vực STEM còn rất lớn. Nhưng để có nguồn nhân lực chất lượng cao lĩnh vực này, việc chọn ngành nghề không nên chỉ xuất phát từ chính sách ưu đãi trong học tập, mà còn từ sự đam mê và năng lực phù hợp của người học để có thể theo đuổi 4 năm học tập và những năm sau đó. Cùng với đó, cần có cả hệ sinh thái với sự đầu tư đồng bộ giúp phát triển lĩnh vực này”. Ông Hoàng Ngân nêu lại những bài học trong quá khứ về làn sóng ồ ạt học một số nghề tạo nên cơn sốt ngắn hạn về quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng, chứng khoán, kinh tế, công nghệ thông tin...

Những cơn sốt từng gây nên tình trạng nhiều cơ sở đào tạo đua nhau mở ngành, chất lượng đào tạo bị thả nổi, người học sau khi tốt nghiệp thất nghiệp, hoặc làm việc trái nghề.

Theo các chuyên gia các chính sách không chỉ tác động đến người học ở thời điểm hiện tại mà cần nhìn xa hơn sau 4-5 năm và lâu hơn nữa. Mặt khác cũng cần tác động đến cả các bậc học thấp. Trong khoảng 2 năm đầu triển khai chương trình giáo dục 2028 ở cấp THPT, tình trạng 70-80% học sinh một trường từ chối chọn các môn khoa học tự nhiên (Lý, Hóa, Sinh) trong nhóm môn học lựa chọn diễn ra khá phổ biến. Khoảng trống này từng là hiện tượng báo động ở nhiều địa phương. Những thay đổi ở tuyển sinh đại học 2026 và tác động từ chính sách đang mang lại hy vọng có những chuyển dịch tương tự ở cấp phổ thông. Không chỉ chuyển dịch ở đăng ký môn học mà còn ở phương pháp dạy học, chất lượng dạy học và đánh giá học sinh, các đầu tư cụ thể cho nhóm môn học STEM trong chiến lược giáo dục của các địa phương.