Viết sách bằng trải nghiệm thật, để chống lại thông tin sai lệch

Theo Bác sĩ Trần Nguyên Giáp, điều khiến ông trăn trở suốt nhiều năm làm nghề không chỉ nằm ở kỹ thuật phẫu thuật mà còn ở thực trạng người dân Việt Nam đang phải đối mặt với “ma trận” thông tin thẩm mỹ. Thay vì tìm đến bác sĩ chuyên khoa, nhiều người lại bị ảnh hưởng bởi lời truyền miệng trên các hội nhóm, những quan niệm sai lệch như “sụn tai sẽ tiêu”, “silicon bền vững trọn đời”… khiến bệnh nhân hoang mang và dễ đưa ra lựa chọn sai lầm.

Ông cho biết: “Đó là lý do tôi quyết định hệ thống lại mọi kiến thức – từ chuyên môn quốc tế đến tiêu chuẩn an toàn của Bộ Y tế – trong một cuốn sách dễ hiểu, để người dân có tài liệu đúng để tham khảo”.

Bác sĩ Trần Nguyên Giáp chia sẻ về thẩm mỹ mũi.

Dù được biết đến với 15 năm kinh nghiệm trong ngành thẩm mỹ, Bác sĩ Nguyên Giáp chia sẻ con số thực sự phải tính từ ngày bước chân vào trường Y – tổng cộng 21 năm rèn luyện và làm nghề. Ông có cơ hội học nâng cao tại Mỹ cùng giáo sư Hiệp hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ vùng mặt Hoa Kỳ. Chính những năm tháng tại đây đã thay đổi hoàn toàn tư duy của ông về tiếp cận y khoa: đề cao khoa học chứng cứ, quy trình an toàn và chuẩn mực quốc tế.

Từ nền tảng này, ông trở thành báo cáo viên quốc tế, thành viên chính thức của Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Hoa Kỳ và Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Việt Nam. Ông tin rằng việc tiếp cận tri thức toàn cầu là yếu tố quan trọng giúp ngành thẩm mỹ Việt Nam nâng tầm.

Với kinh nghiệm thực tế và tu nghiệp nước ngoài, bác sĩ Nguyên Giáp chia sẻ kiến thức chuyên môn đến đọc giả.

Hành trình viết sách, theo Bác sĩ Giáp, bắt đầu từ những câu hỏi lặp đi lặp lại của bệnh nhân về biến chứng, độ bền, an toàn, vật liệu, kỹ thuật… Những đêm trực mổ kéo dài, những ca phẫu thuật khó, những chứng cứ khoa học phải kiểm chứng – tất cả được ông chắt lọc để đưa vào từng trang viết.

Ông thừa nhận nhiều chương phải viết rồi xoá, bởi sách không chỉ chia sẻ chuyên môn mà còn “chạm vào những góc khuất” của ngành thẩm mỹ – nơi tồn tại các phương pháp nguy cơ cao, vật liệu không đạt chuẩn, hay những hiểu lầm tai hại đang lan truyền trên mạng.

Ông ví nghề bác sĩ thẩm mỹ như một sự kết hợp giữa khoa học và cảm xúc. Điều đó giúp ông tìm được cách chuyển hóa ngôn ngữ chuyên môn khô khan thành lời giải thích gần gũi, dễ hiểu cho độc giả.

Vì sao cuốn sách chọn chủ đề nâng mũi?

Theo bác sĩ Nguyên Giáp, nâng mũi là phẫu thuật được người Việt và người châu Á thực hiện nhiều nhất, nhưng cũng là phẫu thuật có nhiều thách thức nhất”. Từ người chưa làm đến người đã làm đều có lo lắng: Có an toàn không? Có biến chứng không? Dáng mũi giữ được bao lâu? Có ảnh hưởng chức năng thở không?

Theo ông, mũi là cấu trúc phức tạp, can thiệp không đúng có thể ảnh hưởng cả thẩm mỹ lẫn chức năng. Chính vì vậy, sách dành một phần lớn để giải thích: cấu trúc mũi, kỹ thuật hiện đại, vật liệu, tiêu chuẩn an toàn, cách bác sĩ phân tích nền mũi từng người, các nguy cơ cần cảnh giác và cách phòng tránh.

Cuốn sách cũng cung cấp tiêu chuẩn của một phòng khám đạt chuẩn quốc tế - từ vô khuẩn, gây tê-gây mê, quy trình kiểm soát biến chứng đến yếu tố con người: bác sĩ phải có chuyên môn tạo hình, không chỉ biết làm đẹp mà còn phải bảo vệ chức năng của mũi.

Bác sĩ Nguyên Giáp ký tặng sách cho đọc giả.

Người Việt Nam chúng ta có một cộng đồng Việt kiều rất đông đảo đang sinh sống tại những quốc gia phát triển như Mỹ hay châu Âu. Họ có thể thực hiện nhiều phẫu thuật thẩm mỹ phức tạp ở nước ngoài – từ hút mỡ, tạo hình thành bụng, nâng ngực cho đến cắt mí - và đều đạt kết quả tốt. Nhưng riêng phẫu thuật mũi, rất hiếm khách hàng đạt được kết quả thực sự phù hợp khi làm ở bác sĩ nước ngoài. Lý do nằm ở sự khác biệt tư duy thẩm mỹ, cấu trúc giải phẫu và cách tiếp cận chuyên môn giữa bác sĩ phương Tây và đặc điểm mũi người Á Đông.

Chính vì vậy, trước khi quyết định nâng mũi, khách hàng cần hiểu rõ bản chất từng phương pháp can thiệp. Trong cuốn sách này, tôi phân loại một cách dễ hiểu từ những kỹ thuật đơn giản như tiêm filler, đặt sống đơn thuần cho đến nâng mũi cấu trúc, tái cấu trúc. Nghe qua thì filler mũi có vẻ nhanh, đơn giản, cho kết quả tức thì, nhưng nếu thực hiện bởi người không có chuyên môn, biến chứng có thể rất nặng nề – thậm chí dẫn đến mất thị lực.

Trong cuốn sách bac sĩ Nguyên Giáp cũng dành nhiều trang để giải thích về vật liệu phẫu thuật: thế nào là vật liệu tương thích sinh học cao, vai trò của sụn vách ngăn hay sụn sườn, khi nào cần chỉ định lấy sụn sườn dù phải đánh đổi bằng một vết sẹo nhỏ dưới bầu ngực. Bên cạnh đó, các tiến bộ khoa học cũng được giải thích rõ để người đọc hiểu vì sao ngày nay kết quả phẫu thuật mũi có thể bền vững và tự nhiên hơn nhiều so với thời các mẹ, các chị chỉ đặt một thanh silicon đơn giản.

Toàn bộ doanh thu bán sách tại buổi ra mắt sẽ ủng hộ đồng bào bão lũ.

Không chỉ dừng ở kỹ thuật, bác sĩ Nguyên Giáp cũng giúp độc giả hình dung xu hướng mới của phẫu thuật nâng mũi: cá nhân hóa cho từng khách hàng. Không phải 10 người đều dùng cùng một thanh silicon để tạo ra 10 dáng mũi giống nhau. Mỗi cá nhân có cấu trúc, độ dày da, tỷ lệ gương mặt, mong muốn khác nhau – và phẫu thuật phải tôn trọng tính riêng biệt đó. Trong sách cũng có một chương rất thú vị: “Bạn có phải đối tượng phù hợp để phẫu thuật mũi không?” – giúp người đọc hiểu giới hạn của thẩm mỹ và tránh những kỳ vọng phi thực tế như mong muốn “đẹp giống idol”.

“Tôi còn đưa vào sách danh sách kiểm tra tiêu chuẩn một cơ sở y tế, tiêu chuẩn một buổi tư vấn chất lượng, cùng các mã QR liên kết trực tiếp đến nguồn tin chính thống của Sở Y tế TP.HCM để người đọc tự kiểm tra: bác sĩ bạn chọn có giấy phép hay không, cơ sở bạn đến có đúng là phòng khám phẫu thuật hay chỉ là spa trá hình” bac sĩ Nguyên Giáp chia sẻ.

Một chương quan trọng khác là hướng dẫn tâm lý và chăm sóc hậu phẫu, từ ngày đầu tiên, tuần đầu tiên, một tháng, sáu tháng cho đến một năm sau phẫu thuật. Bác sĩ đã trình bày rõ những dấu hiệu bình thường, những dấu hiệu nguy hiểm cần xử trí cấp cứu và cách chăm sóc giảm đau, dinh dưỡng, phòng ngừa sẹo.

Theo bác sĩ Nguyên Giáp hai chương cuối cùng là phần khiến bác sĩ trăn trở nhất: phẫu thuật mũi sửa lại. Đây là lĩnh vực khó nhất, vì liên quan đến trách nhiệm nghề nghiệp và ứng xử trong y khoa. Khi tiếp nhận trường hợp sửa lại cho khách hàng từng phẫu thuật ở nơi khác, bác sĩ phải lựa chọn thời điểm phù hợp, đánh giá tình trạng mô, và có sự tôn trọng với đồng nghiệp cũ. Với các bác sĩ trẻ, thiếu kinh nghiệm mà vội vàng nhận ca khó, rủi ro sẽ rất lớn - ảnh hưởng đến khách hàng và cả uy tín người hành nghề. Tôi chia sẻ những kinh nghiệm thực tế để cả bệnh nhân và bác sĩ có thể tiếp cận phẫu thuật chỉnh sửa một cách nhân văn, chuyên nghiệp và an toàn nhất.

Bác sĩ Trần Nguyên Giáp cho biết phẫu thuật thẩm mỹ hiện nay phát triển quá nóng, dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng về chất lượng. Sự hào nhoáng của ngành khiến nhiều người lao vào mà không đủ trình độ chuyên môn: từ những người không phải bác sĩ, bác sĩ trái chuyên ngành (sản, ngoại, nhi…) cho đến các bác sĩ trẻ chưa có giấy phép hành nghề nhưng đã thực hiện phẫu thuật.

Bên cạnh đó, thông tin giả lan truyền mạnh trên mạng xã hội khiến người dân hoang mang, đánh mất niềm tin vào bác sĩ, thậm chí đi tin vào các "chuyên gia bịa đặt" trong các hội nhóm. Điều này dẫn đến nhiều hiểu nhầm tai hại trong y khoa và làm tình trạng biến chứng ngày càng tăng.

Theo bác sĩ Giáp, muốn ngành thẩm mỹ phát triển lành mạnh thì cần một thế hệ bác sĩ trẻ dám thay đổi và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế cũng như quy định của Bộ Y tế. Thẩm mỹ phải có tiêu chuẩn an toàn rõ ràng, được quốc tế công nhận.

Bác sĩ CKII chuyên ngành Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ, tốt nghiệp (Thủ khoa) Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh và Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch. Hiện đang theo học Chương trình Lãnh đạo Phẫu thuật (SLP) tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), Hoa Kỳ.

Bác sĩ Trần Nguyên Giáp đã tu nghiệp cùng nhiều chuyên gia đầu ngành tại Hoa Kỳ (GS. William H. Truswell, GS.TS. Albert Fox) và Hàn Quốc (TS.BS. Ki Su Jung), tích lũy hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thẩm mỹ.

Bác sĩ Giáp là giảng viên Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Hội viên Hội phẫu thuật thẩm mỹ Việt Nam, thành viên Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ Hoa Kỳ (ASPS). Ông đã có nhiều bài báo cáo khoa học tại các hội nghị thẩm mỹ quốc tế, nhận bằng danh dự