"Tịch thu điện thoại đi!" – đó là bình luận xuất hiện dày đặc dưới một bài đăng đang gây xôn xao mạng xã hội những ngày gần đây.

Bài đăng chia sẻ hai trang vở được cho là của một học sinh lớp 4, ghi lại đoạn "kịch bản tưởng tượng" giữa hai nhân vật nam là người nổi tiếng, với nhiều chi tiết mang màu sắc tình cảm người lớn. Điều khiến nhiều người giật mình là việc đứa trẻ mô tả khá cụ thể những cảnh sinh hoạt vợ chồng theo kiểu phim ngôn tình hoặc truyện mạng 18+.

Nhiều phụ huynh thừa nhận cảm giác đầu tiên khi đọc là sốc.

1 trang truyện gây sốc với nhiều từ ngữ mô tả nhạy cảm

Nếu nhìn kỹ nội dung trong ảnh thì nhiều người cho rằng đây giống kiểu fanfic (truyện do fan tự viết) về hai người nổi tiếng. Cách xưng hô, mô típ khá giống văn phong các đoạn truyện couple đang lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội hay trong cộng đồng fandom hiện nay.

Điều khiến người lớn giật mình là việc một học sinh tiểu học đã tiếp cận và mô phỏng lại kiểu nội dung vốn dành cho tuổi lớn hơn nhiều.

Thực tế vài năm gần đây, văn hóa fandom phát triển rất mạnh. Nhiều em nhỏ theo dõi idol, xem clip cắt ghép couple, đọc fanfic từ rất sớm. Trong môi trường đó, chuyện "ship couple", viết truyện tưởng tượng về hai người nổi tiếng gần như trở thành một hình thức giải trí phổ biến. Nhưng vấn đề là ranh giới nội dung trên mạng hiện nay khá lẫn lộn. Trẻ có thể bắt đầu từ những video vui vẻ về thần tượng, sau đó dần tiếp xúc với các fanfic mang yếu tố tình cảm người lớn mà không được kiểm soát.

Ở độ tuổi lớp 4, nhiều em thực ra chưa hiểu đầy đủ ý nghĩa của những gì mình viết. Các em thường bắt chước ngôn ngữ, mô típ và cách biểu đạt đang thấy trên mạng vì nghĩ đó là ngầu, lãng mạn hoặc đơn giản là thú vị. Điều này khác với việc trẻ thực sự hiểu về tình yêu hay giới tính như người trưởng thành.

Nếu không có sự định hướng, trẻ rất dễ tiếp nhận lệch lạc

Từ câu chuyện này, cuộc tranh luận nhanh chóng lan rộng. Một bên cho rằng trẻ em bây giờ dậy thì quá sớm, tiếp xúc điện thoại và mạng xã hội từ bé nên suy nghĩ cũng già trước tuổi. Bên còn lại cho rằng người lớn đang phản ứng hơi cực đoan, bởi trẻ con vốn có xu hướng bắt chước những gì chúng nhìn thấy mà chưa hiểu hết bản chất.

Nhưng dù đứng ở góc nhìn nào, câu chuyện cũng khiến nhiều người lớn phải nhìn lại cách trẻ em hiện nay tiếp cận nội dung trên internet.

Chỉ vài năm trước, nhiều gia đình còn nghĩ trẻ tiểu học chỉ xem hoạt hình, video giải trí hay chơi game đơn giản. Nhưng thực tế bây giờ khác rất nhiều. Chỉ cần một chiếc điện thoại có kết nối mạng, trẻ có thể tiếp cận đủ loại nội dung từ phim tình cảm, clip "đu idol", fanfic, truyện ngôn tình đến các đoạn cắt ghép mang yếu tố người lớn trên TikTok, YouTube hay Facebook.

Đáng nói là thuật toán mạng xã hội thường hoạt động theo kiểu "xem gì gợi ý nấy". Một đứa trẻ chỉ cần bấm vào vài video về thần tượng, couple hoặc nội dung cảm xúc là rất nhanh sau đó sẽ được đề xuất thêm hàng loạt nội dung tương tự, thậm chí vượt xa độ tuổi phù hợp.

Nhiều phụ huynh nghĩ con chỉ xem linh tinh thôi, nhưng trẻ em hiện nay học rất nhanh. Các em có thể chưa hiểu hoàn toàn về tình yêu hay giới tính, nhưng lại rất giỏi bắt chước cách nói chuyện, mô phỏng cảm xúc và lặp lại những gì thấy trên mạng.

Các chuyên gia tâm lý từng cảnh báo rằng trẻ ở độ tuổi tiểu học có xu hướng tò mò mạnh với thế giới người lớn nhưng chưa đủ khả năng phân biệt đâu là nội dung phù hợp, đâu là điều chỉ nên hiểu ở độ tuổi trưởng thành hơn. Vì vậy, nếu không có sự định hướng, trẻ rất dễ tiếp nhận lệch lạc.

Điều đáng chú ý là trong nhiều gia đình hiện nay, điện thoại đang dần trở thành bảo mẫu. Người lớn bận rộn, nên việc đưa điện thoại cho con để con ngồi yên, tự giải trí là chuyện khá phổ biến. Nhưng khi thiết bị ấy không có kiểm soát nội dung, trẻ sẽ tiếp xúc với mọi thứ nhanh hơn người lớn tưởng.

Không ít phụ huynh biết rất rõ hôm nay con học môn gì, được mấy điểm, nhưng lại không biết con đang xem ai trên TikTok, đọc nội dung gì, tham gia cộng đồng nào trên mạng. Trong khi đó, với trẻ em bây giờ, thế giới internet gần như là một phần rất lớn của tuổi thơ.

Thay vì chỉ nói đừng xem nữa", nhiều chuyên gia khuyên phụ huynh nên đặt giới hạn thời gian dùng thiết bị, kiểm soát nội dung theo độ tuổi và quan trọng nhất là giữ thói quen trò chuyện với con.

Bởi điều đáng sợ nhất chính là việc trẻ đang lớn lên giữa quá nhiều nội dung vượt quá khả năng hiểu của mình nhưng lại không có ai đồng hành để giải thích đúng cách.