Tôi có bố mẹ đầy đủ và họ vẫn đang sống tốt. Thế nhưng hơn 30 năm qua tôi chỉ gặp bố chưa đến chục lần, một mình mẹ nuôi dưỡng tôi lớn khôn và làm một bà mẹ đơn thân xuất sắc.

Có lẽ vì thừa hưởng cá tính mạnh mẽ từ mẹ nên tôi chẳng bao giờ thấy tủi thân khi không có bố. Hành trình trưởng thành của tôi chỉ có mẹ và gia đình bên ngoại, bạn bè thầy cô, những cuốn sách, chó mèo và những chuyến du lịch đầy hạnh phúc.

Mẹ tôi chẳng cần dựa dẫm vào bất kỳ người khác giới nào trừ ông ngoại. Bóng đèn trong nhà hỏng, mẹ kêu tôi chạy đi mua bóng mới rồi về dạy tôi cách làm. Bàn ghế đồ đạc trong nhà có vấn đề mẹ cũng tự sửa hết, dạy tôi cách lựa đinh để đóng vào từng món, dạy tôi cách đan len đan thảm, may vá quần áo, dạy tôi cắm hoa, trồng rau trong chậu đất… Nói chung trừ cái gì khó quá không có chuyên môn thì mẹ sẽ bỏ tiền ra để giải quyết, còn không thì 2 mẹ con đều tự làm.

Nhờ mẹ mà tôi rèn được tính độc lập từ nhỏ. Lớp 2 đã biết nấu ăn giặt giũ, lên cấp 3 còn tự sửa xe đạp khiến bọn con trai “lác mắt”. Mẹ đi công tác dài ngày không bao giờ phải lo lắng, bởi tôi luôn biết tự chăm sóc bản thân.

Tôi không có nhiều sự gắn kết với bố nên cũng không tò mò gì về nhà nội. Lên cấp 1 tôi đã giống hệt “bà cụ non”, nghĩ một mình mẹ nuôi tôi thì chắc chắn có lý do đặc biệt. Thế nên chẳng bao giờ tôi hỏi mẹ là bố đâu. Mẹ từng bảo không có bố cũng chẳng sao nên tôi tin tưởng mẹ nhất trên đời.

Mấy lần gặp bố xong tôi đều có ấn tượng không tốt. Ông ấy khiến tôi có cảm giác không vui và không phải là một người cha yêu thương con cái. Sinh nhật tôi ông ấy còn chẳng biết là ngày nào. 35 năm chưa từng có món quà nào cả, cũng chẳng bao giờ có một cuộc điện thoại hỏi thăm. Gần như ông ấy xuất hiện chỉ để xác nhận mẹ con tôi vẫn tồn tại trên đời, hỏi han dăm ba câu bâng quơ rồi lại biến mất.

Bạn bè tôi đến tuổi 30 đều bị mọi người xung quanh giục cưới khá căng thẳng. Riêng tôi thì vẫn ung dung và chưa bao giờ phải chịu áp lực kết hôn từ mẹ mình. Có lẽ vì từng đổ vỡ hôn nhân nên mẹ tôi không ép buộc con phải sống theo khuôn mẫu cuộc đời như bao cô gái khác. Mẹ bảo tôi cứ sống theo cách riêng mà mình thích, không nhất thiết phải lấy chồng sinh con.

Bố mẹ tôi ngày xưa không đăng ký kết hôn nên họ chia tay nhau trong im lặng. Tôi không rõ mẹ rời đi như thế nào vì lúc ấy tôi mới được vài ngày tuổi. Chuyện cũ mẹ kể chỉ mơ hồ trong đôi ba dòng. Mẹ bảo sống ở nhà chồng là quãng thời gian tăm tối nhất khiến bà không bao giờ muốn nhớ lại. Toàn người vô cảm trong căn nhà đó nên mẹ mới liều mình bế tôi ra đi.

Tôi không muốn gợi lại nỗi đau nên chẳng bao giờ gặng hỏi mẹ thêm điều gì về nhà nội mà tôi chưa từng gặp mặt. Thế nhưng hôm nay mẹ đã tiết lộ cho tôi biết nguyên do khiến cuộc đời bà rẽ ngang. Trong lúc 2 mẹ con cùng xem bộ phim “Câu chuyện Hoa Hồng” đang hot trên mạng, bà thấy tình duyên nữ chính quá long đong nên cũng rơm rớm nước mắt. Trong cơn xúc động không kìm nổi, bà đã kể toàn bộ bí mật 35 năm trước cho tôi nghe.

Hồi trẻ mẹ tôi có nhan sắc không thua kém hoa hậu, bao nhiêu người tán mà mẹ chẳng vừa mắt anh nào. Ông bà ngoại thuộc tầng lớp trung lưu trí thức, nuôi dạy mẹ theo tư tưởng tân tiến nên mẹ được coi như bông hồng có gai, ai hái được về tay thì đúng là “hời” lớn.

Kén tới kén lui xong cuối cùng mẹ quyết định lấy chàng cán bộ địa chính. Cưới hỏi vừa xong thì mẹ mang bầu tôi, thế là bố cứ lấy cớ nọ kia để trì hoãn việc đăng ký kết hôn với mẹ. Vốn là người phụ nữ thông minh nên mẹ tôi đã thấy không ổn từ lúc đó rồi. Nhưng vì có tôi nên mẹ nín nhịn hết.

Tính ra cuộc hôn nhân của mẹ chỉ kéo dài chưa đầy 10 tháng. Tất cả kết thúc vào ngày mẹ sinh tôi.

Hôm ấy đau bụng bất ngờ khi đang đi chợ nên mẹ tôi hoảng lắm. Bà chỉ kịp nhờ người quen báo tin cho chồng xong gọi xích lô lên trạm xá luôn.

Cuộc vượt cạn diễn ra vô cùng vất vả. Tôi bướng lì từ trong bụng mẹ, làm mẹ đau vật vã hơn 1 ngày mới chịu chui ra. Hơn 30 năm trước thì cơ sở y tế chỗ nào chẳng thô sơ, không có các phương pháp giảm đau hiện đại như bây giờ nên mẹ tôi khổ lắm. Bà bảo đến cuối đời cũng không quên được cảm giác đau đẻ hôm ấy. Sinh có 1 đứa thôi mà mẹ ám ảnh tới già.

Tôi chào đời khỏe mạnh xong thì mẹ cũng kiệt sức. Lúc được đưa ra ngoài nghỉ ngơi, trong cơn mê man mẹ tôi vẫn nghe rõ từng câu từng chữ của bố chồng: “Kêu gào ầm ĩ 2 ngày trời mà lại đẻ ra một đứa con gái, đúng là phí tiền sính lễ”. Đáng thất vọng hơn là bố tôi đứng ngay cạnh đó mà không bênh vực mẹ, còn bồi thêm câu nói phũ phàng: “Cho nghỉ ngơi một thời gian rồi đẻ tiếp, đẻ đến khi nào ra thằng con giai mới thôi”.

Mấy chục năm trôi qua mẹ tôi vẫn chưa từng quên cảm giác đắng nghẹn khi phát hiện ra bản thân bị nhà chồng coi thường. Họ trọng nam khinh nữ nhưng giấu tiệt chuyện đó với nhà ngoại tôi, còn vạch ra âm mưu đáng sợ sau lưng mẹ nữa. Hóa ra việc trì hoãn đăng ký kết hôn là có mục đích cả. Nhà họ không coi mẹ tôi là một nàng dâu mà chỉ coi như công cụ để duy trì nòi giống. Tư tưởng cổ hủ không thể chấp nhận được.

Thế là chỉ vài ngày sau sinh mẹ đã bế tôi trốn về nhà ngoại. Bên nội kéo người tới gây sức ép, chửi bới bắt mẹ tôi quay về nhưng bà cố thủ không đi đâu hết. Bố tôi còn dùng lời ngon ngọt dụ dỗ mẹ rằng sẽ cho bà tài sản nọ kia, song mẹ tôi đã thấu rõ lòng dạ gia đình chồng nên không thiết tha cái gì nữa. Bao năm bà giữ kín chuyện cũ, giữ thể diện mặt mũi cho nhà họ và không nói xấu kể tội câu nào, đó là sự cao thượng cuối cùng bà dành cho họ.

Không đăng ký kết hôn, không nói chia tay nên đúng ra bố mẹ tôi chả ly hôn gì cả. Nhưng bao năm qua điều đó chẳng còn quan trọng nữa. Giờ mẹ con tôi không liên quan gì đến gia đình bên nội hết. Biết rõ chuyện năm xưa xong thì tôi lại càng thương mẹ hơn. May mà mẹ tôi kịp bỏ đi, nếu không thì tuổi thơ tôi có lẽ bất hạnh lắm. Họ khinh rẻ con gái mà, thế nên chắc gì tôi đã được yêu thương…

Tiểu Ngạn