Vừa qua, chính quyền đô thị Bangkok chính thức được trao Chứng nhận Vàng trong khuôn khổ Chương trình Chứng nhận Bình đẳng giới (Gender Equality Seal) sáng kiến toàn cầu do UNDP xây dựng nhằm thúc đẩy bình đẳng giới và thu hẹp khoảng cách giới trong phát triển. Đây được xem là cột mốc đáng chú ý, không chỉ với Thái Lan mà còn với khu vực, trong bối cảnh nhiều nơi trên thế giới đang đối mặt với xu hướng phản đối các chính sách thúc đẩy bình đẳng giới.

Tổng Giám đốc UNDP Alexander De Croo (phải) và Thị trưởng Bangkok Chadchart Sittipunt tại buổi lễ. (Nguồn: The Nation)

Theo UNDP, chương trình hiện được triển khai tại hơn 100 cơ quan công quyền thuộc 30 quốc gia, với hệ thống tiêu chí đánh giá nghiêm ngặt, bao trùm từ hoạch định chính sách, phân bổ ngân sách, đến triển khai dịch vụ công. Việc một đô thị lớn như Bangkok đạt chuẩn Vàng ngay trong chu kỳ đánh giá đầu tiên cho thấy mức độ cam kết và năng lực cải cách thể chế đáng kể.

Thị trưởng Chadchart Sittipunt nhấn mạnh, kết quả này không đơn thuần là một danh hiệu mang tính biểu trưng. “Chúng tôi hướng tới một hệ thống phục vụ mọi người dân, với các dịch vụ công bằng, bao trùm và sát với nhu cầu thực tế. Đây là những thay đổi có thể cảm nhận được trong đời sống hằng ngày, chứ không phải chính sách trên giấy”, ông nói.

Hành trình đạt chuẩn Vàng của Bangkok bắt đầu từ tháng 8/2023, khi thành phố mới chỉ đáp ứng 8% tiêu chí đánh giá. Sau hai năm, tỷ lệ này đã tăng lên 94,8%, tương đương 38/40 chỉ số mức được UNDP đánh giá là “xuất sắc”. Các tiêu chí cốt lõi bao gồm lồng ghép yếu tố giới vào chính sách và ngân sách, phòng chống bạo lực trên cơ sở giới, cải thiện an toàn đô thị, đồng thời thúc đẩy bình đẳng trong chính bộ máy hành chính.

Một trong những điểm đáng chú ý là cách Bangkok tích hợp yếu tố giới vào hơn 200 dự án đô thị gắn với Sustainable Development Goals, đặc biệt là Mục tiêu số 5 về bình đẳng giới. Thành phố cũng đẩy mạnh sử dụng dữ liệu phân tách theo giới để thiết kế chính sách phù hợp hơn với từng nhóm dân cư một hướng tiếp cận được đánh giá là dựa trên bằng chứng, thay vì cảm tính.

Nhiều sáng kiến cụ thể đã được triển khai và tạo tác động rõ rệt. Chẳng hạn, chương trình cung cấp băng vệ sinh miễn phí giúp giảm gánh nặng chi phí cho phụ nữ và trẻ em gái. Dự án “BKK Light” với hơn 30.000 đèn LED được lắp đặt dựa trên phản hồi của người dân đã góp phần cải thiện đáng kể cảm nhận về an toàn trong không gian công cộng, đặc biệt vào ban đêm.

Ở khía cạnh kinh tế, khoảng cách thu nhập theo giới tại Bangkok cũng được thu hẹp đáng kể, từ mức 3,1% xuống còn 0,9% một chỉ số phản ánh hiệu quả của các chính sách can thiệp. Trong khi đó, với cộng đồng LGBTQI+, thành phố đã vận hành 31 phòng khám “BKK Pride Clinics”, cung cấp dịch vụ y tế thân thiện và an toàn cho hơn 8.400 người, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho các nhóm dễ bị tổn thương.

Bên trong bộ máy hành chính, Bangkok cũng thực hiện nhiều điều chỉnh mang tính hệ thống. Chính sách nghỉ thai sản được kéo dài lên 120 ngày, hệ thống nhà trẻ được thiết lập để hỗ trợ cán bộ công chức, và đặc biệt, thành phố cho phép nhân viên lựa chọn trang phục phù hợp với bản dạng giới một bước đi mang tính biểu tượng nhưng có ý nghĩa lớn về mặt quyền con người. Cơ cấu nhân sự cũng trở nên cân bằng hơn, với phụ nữ chiếm 43% tổng lực lượng lao động và 50% vị trí điều hành cấp cao.

Đánh giá về thành tựu này, Tổng Giám đốc UNDP Alexander De Croo cho rằng Bangkok đang trở thành “điểm sáng” trong bối cảnh toàn cầu có nhiều biến động liên quan đến các chính sách bình đẳng giới. Ông nhận định, mô hình của Bangkok có thể cung cấp bài học tham chiếu cho các đô thị khác đang tìm kiếm cách tiếp cận hiệu quả hơn.

Trong khi đó, bà Niamh Collier-Smith, đại diện thường trú UNDP tại Thái Lan, nhấn mạnh rằng Bangkok đang góp phần định hình một chuẩn mực mới trong quản trị đô thị. Theo bà, bình đẳng giới không còn là một mục tiêu riêng lẻ, mà trở thành yếu tố cốt lõi trong năng lực vận hành và phát triển bền vững của thành phố. “Đây là hình mẫu của một đô thị bao trùm, có khả năng thích ứng và sẵn sàng cho tương lai”, bà nói.

Thành công của Bangkok cũng nối tiếp những bước tiến đáng chú ý của Thailand trong lĩnh vực quyền bình đẳng. Trước đó, vào tháng 1/2025, quốc gia này đã thông qua luật hôn nhân bình đẳng, trở thành nước đầu tiên tại Đông Nam Á hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới một dấu mốc quan trọng về mặt pháp lý và xã hội.

Từ một điểm xuất phát khiêm tốn, Bangkok đã cho thấy rằng cải cách thể chế, nếu được triển khai một cách nhất quán và dựa trên dữ liệu, có thể tạo ra những thay đổi sâu rộng. Trong bối cảnh các đô thị ngày càng đóng vai trò trung tâm của phát triển, câu chuyện của Bangkok không chỉ là thành tích riêng lẻ, mà còn là gợi ý cho một hướng đi đặt con người với mọi khác biệt về giới vào trung tâm của chính sách công.