Bà Hoàng Hồng Hạnh, điều phối Chương trình Quốc tế và Phụ nữ, Hòa bình và An ninh thuộc Cơ quan Phát triển và Đối ngoại Vương quốc Anh (FCDO).

Tại Hội thảo quốc tế “Nữ khoa học hướng tới thị trường: Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ nữ khoa học trong nền kinh tế xanh, kinh tế số”, bà Hoàng Hồng Hạnh, điều phối Chương trình Quốc tế và Phụ nữ, Hòa bình và An ninh thuộc Cơ quan Phát triển và Đối ngoại Vương quốc Anh (FCDO), đã chia sẻ những kinh nghiệm của Vương quốc Anh trong việc hỗ trợ phụ nữ tham gia đổi mới sáng tạo và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Theo bà Hạnh, một trong những chương trình được đánh giá thành công nhất hiện nay là Women in Innovation, do Innovate UK triển khai từ năm 2016. Đây là sáng kiến ra đời từ thực tế rằng, mặc dù phụ nữ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong khoa học, công nghệ và khởi nghiệp, họ vẫn gặp nhiều rào cản hơn nam giới khi tiếp cận các nguồn lực để phát triển doanh nghiệp.

Innovate UK là cơ quan đổi mới sáng tạo quốc gia của Vương quốc Anh, trực thuộc hệ thống Quỹ Nghiên cứu và Đổi mới Vương quốc Anh (UKRI), được Bộ Khoa học, Đổi mới và Công nghệ tài trợ. Nhiệm vụ của cơ quan này là hỗ trợ doanh nghiệp và các nhà nghiên cứu phát triển, thương mại hóa các sản phẩm, dịch vụ và quy trình mới, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo.

Không chỉ cung cấp nguồn vốn dưới nhiều hình thức như tài trợ, cho vay hoặc hợp tác kinh doanh, Innovate UK còn xây dựng các mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp với các chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và nhà đầu tư. Hoạt động của cơ quan này được triển khai dựa trên ba trụ cột chính là truyền cảm hứng, kết nối và đầu tư, đồng thời đặt mục tiêu bảo đảm tính bao trùm và phát triển bền vững trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, những thống kê ban đầu cho thấy phụ nữ vẫn đang đứng ngoài nhiều cơ hội phát triển. Trước khi chương trình Women in Innovation được triển khai, chỉ khoảng một trong bảy hồ sơ xin tài trợ gửi đến Innovate UK thuộc về các doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo. Khoảng cách này phản ánh những thách thức mà nữ doanh nhân thường xuyên đối mặt, từ khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn, thiếu cố vấn chiến lược, hạn chế các mối quan hệ trong hệ sinh thái khởi nghiệp cho đến việc thiếu những hình mẫu thành công để học hỏi và noi theo.

Từ thực tế đó, Women in Innovation được xây dựng với ba mục tiêu cốt lõi: gia tăng sự tham gia của phụ nữ trong các chương trình đổi mới sáng tạo quốc gia; tạo ra những hình mẫu thành công để truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo; đồng thời xây dựng một cộng đồng kết nối các nữ doanh nhân, nhà sáng lập và nhà đổi mới sáng tạo trên phạm vi toàn quốc.

Sau gần 10 năm triển khai, chương trình đã tạo ra những kết quả đáng chú ý. Hơn 11 triệu bảng Anh đã được đầu tư thông qua các hoạt động hỗ trợ khác nhau. Hơn 200 nữ doanh nhân đổi mới sáng tạo nhận được hỗ trợ trực tiếp để phát triển doanh nghiệp. Quan trọng hơn, một cộng đồng gồm hơn 11.000 thành viên đã được hình thành, trở thành mạng lưới kết nối và chia sẻ kinh nghiệm cho những phụ nữ đang theo đuổi con đường khởi nghiệp sáng tạo.

Một trong những hoạt động nổi bật nhất hiện nay là Giải thưởng Women in Innovation Awards giai đoạn 2025–2026. Chương trình dành nguồn ngân sách 4,5 triệu bảng Anh để hỗ trợ tối đa 60 dự án do các nữ sáng lập hoặc đồng sáng lập doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Vương quốc Anh thực hiện.

Đối tượng hướng đến là những doanh nghiệp khởi nghiệp đang ở giai đoạn chuẩn bị tăng tốc phát triển. Đây thường là các doanh nghiệp đã hoàn thành phiên bản đầu tiên của sản phẩm hoặc giải pháp, có nguyên mẫu hoặc sản phẩm khả thi tối thiểu, bước đầu nhận được sự quan tâm từ khách hàng hoặc tạo ra doanh thu ban đầu, đồng thời đang xây dựng chiến lược mở rộng thị trường.

Mỗi doanh nghiệp được lựa chọn có thể nhận khoản tài trợ lên tới 75.000 bảng Anh. Tuy nhiên, nguồn vốn chỉ là một phần trong gói hỗ trợ toàn diện mà chương trình mang lại. Các doanh nghiệp còn được đồng hành trong 12 tháng bởi các chuyên gia tăng trưởng của Innovate UK, được tiếp cận mạng lưới đối tác đầu tư, tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu về phát triển doanh nghiệp và truyền thông, đồng thời nhận được tư vấn chiến lược phù hợp với từng giai đoạn tăng trưởng.

Bà Hoàng Hồng Hạnh, chia sẻ kinh nghiệm của Vương quốc Anh trong việc hỗ trợ phụ nữ tham gia đổi mới sáng tạo và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Theo bà Hoàng Hồng Hạnh, kinh nghiệm của Vương quốc Anh cho thấy nhiều doanh nghiệp thất bại không phải vì thiếu ý tưởng hay công nghệ, mà vì thiếu kiến thức quản trị, thiếu khả năng tiếp cận thị trường hoặc không tìm được nhà đầu tư phù hợp. Chính vì vậy, Women in Innovation được thiết kế theo hướng hỗ trợ toàn diện, thay vì chỉ cấp vốn.

Đằng sau chương trình là mạng lưới Innovate UK Business Growth với hơn 450 chuyên gia về đổi mới sáng tạo và tăng trưởng doanh nghiệp. Các chuyên gia hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chiến lược đổi mới sáng tạo, quản lý tài sản trí tuệ, tiếp cận cơ sở hạ tầng nghiên cứu, xây dựng kế hoạch huy động vốn, mở rộng thị trường quốc tế và thiết lập quan hệ hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước.

Hiện nay, chương trình tập trung vào những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng của nền kinh tế Anh trong tương lai. Đó là sản xuất tiên tiến với các ngành công nghệ ô tô, pin, hàng không vũ trụ, công nghệ không gian, vật liệu mới và công nghệ nông nghiệp; lĩnh vực kỹ thuật số và công nghệ với trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, chất bán dẫn, kỹ thuật sinh học và khoa học sự sống; cùng nhóm công nghệ y sinh gồm công nghệ sinh học, thiết bị y tế, dược phẩm, dữ liệu y tế và các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc sức khỏe.

Để tham gia chương trình, doanh nghiệp phải chứng minh được tính đổi mới của sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh. Những đổi mới này có thể là sản phẩm hoàn toàn mới trên thị trường hoặc mang lại những cải tiến đáng kể về hiệu quả, chi phí, khả năng tiếp cận hay tác động xã hội.

Theo đánh giá của Chính phủ Vương quốc Anh, việc đầu tư cho phụ nữ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo không chỉ góp phần thúc đẩy bình đẳng giới mà còn tạo ra lợi ích kinh tế to lớn. Phát biểu về chương trình, bà Liz Kendall, Bộ trưởng Bộ Khoa học, Đổi mới sáng tạo và Công nghệ Vương quốc Anh, cho rằng Women in Innovation đang mở ra tiềm năng còn chưa được khai thác hết trong cộng đồng nữ doanh nhân đổi mới sáng tạo. Bà nhận định, nếu phụ nữ và nam giới khởi nghiệp cũng như phát triển doanh nghiệp với tốc độ tương đương nhau, nền kinh tế Anh có thể tăng thêm khoảng 250 tỷ bảng Anh.

Bên cạnh hỗ trợ tài chính và tư vấn phát triển doanh nghiệp, Innovate UK còn triển khai sáng kiến Purple Plaques nhằm tôn vinh những phụ nữ đạt giải Women in Innovation. Các câu chuyện thành công được giới thiệu rộng rãi để trở thành nguồn cảm hứng cho các thế hệ nữ doanh nhân tương lai, góp phần thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Từ kinh nghiệm của Vương quốc Anh, có thể thấy rằng việc đưa nhiều phụ nữ tham gia hơn vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không chỉ phụ thuộc vào các quỹ hỗ trợ hay nguồn vốn đầu tư. Điều quan trọng không kém là xây dựng một môi trường nơi phụ nữ có thể tìm thấy những người đồng hành, những cố vấn giàu kinh nghiệm, những mạng lưới kết nối chất lượng và những hình mẫu thành công để học hỏi. Khi những yếu tố đó được kết nối trong một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, các ý tưởng sáng tạo của phụ nữ sẽ có nhiều cơ hội hơn để bước ra khỏi phòng thí nghiệm, tiếp cận thị trường và chuyển hóa thành những giá trị kinh tế, xã hội bền vững.