Ảnh minh họa

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dân số, dự kiến trình Chính phủ trong tháng 4 sau khi hoàn tất thẩm định của Bộ Tư pháp. Nếu được thông qua, một loạt chính sách khuyến sinh sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7, với tổng kinh phí ước tính hơn 1.800 tỷ đồng mỗi năm dành riêng cho các khoản hỗ trợ sinh con.

Theo đề xuất, phụ nữ thuộc ba nhóm đối tượng sẽ được nhận khoản hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng cho mỗi lần sinh. Cụ thể gồm: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh sống tại các địa phương có mức sinh dưới ngưỡng thay thế (2,1 con/phụ nữ); và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Khoản tiền này sẽ do Ủy ban Nhân dân cấp xã trực tiếp chi trả, bằng hình thức tiền mặt hoặc chuyển khoản.

Một điểm đáng chú ý là các chính sách có thể được cộng dồn. Điều này đồng nghĩa, một phụ nữ thuộc nhiều nhóm đối tượng ưu tiên chẳng hạn vừa là người dân tộc thiểu số rất ít người, vừa sinh sống tại địa bàn có mức sinh thấp có thể nhận mức hỗ trợ cao hơn, lên tới 4 triệu đồng cho mỗi lần sinh. Ngoài ra, Hội đồng Nhân dân cấp tỉnh được trao quyền chủ động điều chỉnh mức chi phù hợp với điều kiện thực tế, có thể cao hơn mức sàn do Trung ương quy định.

Thực tế, một số địa phương đã triển khai chính sách tương tự. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, chính quyền vừa chi từ 3 đến 5 triệu đồng cho gần 9.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Đây được xem là giải pháp ứng phó với tình trạng mức sinh thấp kỷ lục tại đô thị đông dân nhất cả nước.

Song song với chính sách thưởng sinh con, Bộ Y tế cũng đề xuất dành hơn 2.000 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh bẩm sinh. Theo đó, phụ nữ mang thai sẽ được hỗ trợ 900.000 đồng cho dịch vụ sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng cho sàng lọc sơ sinh, nhằm nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn đầu đời.

Các chuyên gia y tế nhận định, việc tăng cường hỗ trợ tài chính là giải pháp cấp thiết trong bối cảnh người trẻ ngày càng trì hoãn hoặc không muốn sinh con. Số liệu thống kê cho thấy mức sinh toàn quốc đã giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống còn 1,91 và có xu hướng tiếp tục đi xuống. Đáng lưu ý, xu hướng này không chỉ xuất hiện tại các đô thị lớn mà còn lan rộng sang nhiều địa phương từng duy trì mức sinh ổn định.

Việc triển khai các gói hỗ trợ như trợ cấp sinh con, chia sẻ chi phí y tế và giáo dục được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho các gia đình trẻ. Về dài hạn, đây được xem là một trong những công cụ quan trọng để làm chậm quá trình già hóa dân số, đồng thời giảm áp lực thiếu hụt lực lượng lao động trong những thập niên tới.