Đôi khi, vì quá quan tâm đến việc uống nước gì hay uống lượng bao nhiêu mới tốt mà chúng ta quên rằng dụng cụ đựng nước cũng quan trọng không kém. Theo các chuyên gia, giữa thị trường hiện tại có không ít loại cốc phổ biến đang âm thầm giải phóng vi nhựa và kim loại nặng như chì, cadmium hay formaldehyde.

Các độc chất này vốn đã nguy hiểm, nhưng khi gặp nước nóng hoặc đồ uống có tính axit (trà, cà phê, nước cam), quá trình thôi nhiễm sẽ diễn ra kịch liệt hơn. Từ đó trực tiếp tấn công hệ thần kinh và làm suy kiệt chức năng thận, gây nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Ảnh minh họa

Đừng vì tiết kiệm sai cách hay chạy theo vẻ ngoài bắt mắt mà biến mỗi ngụm nước thành một lần tự “đầu độc”. Dưới đây là 4 loại cốc bạn nên đặc biệt thận trọng khi dùng, hoặc tránh xa để bảo vệ sức khỏe:

1. Cốc giả sứ

Loại cốc này thường được làm từ nhựa melamine-formaldehyde. Ở nhiệt độ bình thường, cấu trúc này khá ổn định, nhưng khi gặp nước nóng trên 70 độ C, các phân tử formaldehyde sẽ bị giải phóng cấp tập.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp formaldehyde vào nhóm gây ung thư cấp độ 1. Khi đi vào cơ thể, chúng "phá thận" bằng cách gây áp lực kinh khủng lên các cầu thận, làm xơ hóa nhu mô thận và suy giảm khả năng lọc máu. Đồng thời, formaldehyde là chất độc thần kinh, có thể gây đau đầu mạn tính và rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng.

2. Cốc nhựa và cốc giấy dùng một lần, nhất là loại chất lượng kém

Ảnh minh họa

Nghiên cứu từ Viện Công nghệ Ấn Độ chỉ ra rằng đồ uống nóng trong các loại cốc này làm tan chảy lớp màng chống thấm, phát tán hàng tỷ hạt vi nhựa và chất huỳnh quang vào cơ thể. Càng nghiêm trọng hơn nếu bạn tái sử dụng chúng trong khi nhà sản xuất khuyến cáo chỉ dùng một lần.

Đối với cốc nhựa (đặc biệt là nhựa số 7), nhiệt độ cao còn giải phóng BPA tấn công hàng rào máu não, gây viêm hệ thần kinh và suy giảm trí nhớ. Những hạt vi nhựa siêu nhỏ này khi đi vào máu sẽ tích tụ tại ống thận, gây viêm thận kẽ và xơ hóa cầu thận, dẫn đến tình trạng suy kiệt chức năng bài tiết không thể phục hồi. 

3. Cốc inox giá rẻ, không rõ nguồn gốc

Inox kém chất lượng chứa hàm lượng chì, crom và mangan vượt mức cho phép để giảm giá thành. Nhưng đáng lo là loại cốc dễ gây "phá thận", hại sức khỏe này lại vô cùng phổ biến và khó phân biệt giữa thị trường phứ tạp hiện tại.

Bản chất inox là hợp kim, nên khi gặp môi trường axit (như cà phê, nước cam, chanh), các kim loại nặng này sẽ bị hòa tan dưới dạng ion tự do. Khi vào cơ thể, chì tấn công trực tiếp vào vỏ não gây giảm chỉ số IQ, còn crom và mangan tích tụ tại thận gây hoại tử ống thận cấp. Việc sử dụng lâu ngày sẽ dẫn đến tình trạng cao huyết áp khó kiểm soát và suy kiệt chức năng bài tiết.

Ảnh minh họa

4. Cốc tráng men bên trong lòng cốc hoặc khảm kim loại

Với lõi kim loại kém chất lượng và lớp sứ nung nhiệt độ thấp, loại cốc này cực kỳ kém ổn định dưới tác động của nhiệt và đồ uống có tính axit.

Tổng cục Giám sát Chất lượng Trung Quốc cảnh báo lớp men hoặc phần khảm kim loại trang trí rất dễ bị mòn, rò rỉ các tạp chất độc hại từ lõi vào nước uống. Sự cộng hưởng của các kim loại nặng này gây gánh nặng đào thải quá mức cho thận, dẫn đến tình trạng xơ hóa cầu thận cấp tính. Đồng thời, chúng xâm nhập trực tiếp vào hệ thần kinh, làm chậm quá trình dẫn truyền thông tin của não bộ, gây rối loạn vận động và suy giảm nhận thức nghiêm trọng.

Lưu ý khi chọn, sử dụng cốc để tránh "phá thận", hại sức khỏe

Chuyên gia Hsiao Wei-lin (Đài Loan, Trung Quốc) nhắc nhở, muốn bảo vệ sức khỏe và tránh ảnh hưởng hương vị đồ uống, ngoài cẩn trọng khi dùng 4 loại cốc trên thì còn 4 lưu ý quan trọng:

- Ưu tiên cốc chất liệu có cấu trúc phân tử bền vững: Lựa chọn an toàn nhất là thủy tinh borosilicate hoặc sứ trắng không hoa văn lòng cốc. Những chất liệu này không bị biến đổi cấu trúc dưới tác động của nhiệt độ hay axit, giúp ngăn chặn nguy cơ độc tố xâm nhập vào máu, bảo vệ sức khỏe.

- Chọn mua cốc ký hiệu an toàn và nguồn gốc rõ ràng: Hãy chọn mua các loại cốc có nhãn "không chứa BPA" hoặc "an toàn thực phẩm" từ các thương hiệu uy tín. Nếu dùng đồ nhựa, chỉ nên chọn nhựa số 5 (PP) vì đây là loại chịu nhiệt an toàn, không giải phóng độc chất gây hại não. Đồng thời, tránh các loại cốc có hoa văn sặc sỡ ở vành tiếp xúc môi để ngăn chặn việc hấp thụ chì và cadmium vào máu, gây nhiễm độc thận mạn tính.

- Dùng cốc đúng loại cho từng đồ uống: Ngay cả khi chọn cốc chất lượng cao, cũng tuyệt đối không dùng cốc nhựa, cốc giấy đựng nước nóng để tránh vi nhựa và BPA tấn công hàng rào máu não. Với nước chua (cam, chanh), tránh dùng cốc inox hoặc tráng men để ngăn kim loại nặng thôi nhiễm gây suy kiệt bộ lọc của thận.

Ảnh minh họa

- Loại bỏ ngay các cốc hư hỏng hoặc biến dạng: Hãy vứt bỏ ngay khi cốc bị sứt mẻ, ố vàng, bong tróc men hoặc có dấu hiệu biến dạng do nhiệt. Những hư tổn này không chỉ tích tụ vi khuẩn gây bệnh mà còn là "cửa ngõ" để các độc chất như vi nhựa và kim loại nặng rò rỉ nhanh gấp nhiều lần vào đồ uống. Việc tiếp tục sử dụng sẽ khiến độc tố xâm nhập trực tiếp vào máu, phá hủy tế bào thận và gây rối loạn hệ thần kinh trung ương.

Nguồn và ảnh: HK01, The Paper, Daily Mail