Trong căn bếp của mỗi gia đình, các loại gia vị đóng vai trò quyết định đến hương vị món ăn. Tuy nhiên, không ít người có thói quen để toàn bộ lọ/hộp gia vị ở nhiệt độ phòng, ngay bên cạnh bếp nấu mà không biết rằng đây chính là môi trường lý tưởng thúc đẩy vi sinh vật phát triển.

Một ố gia vị khi để không đúng vị trí, có thể sinh ra nấm mốc và vi khuẩn mà mắt thường không nhìn thấy (Ảnh minh họa)

Các nghiên cứu về an toàn thực phẩm chỉ ra rằng, độ ẩm cao kết hợp với nhiệt độ môi trường có thể biến một số loại gia vị thành "ổ vi khuẩn". Dưới đây là 4 nhóm gia vị bắt buộc phải được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh ngay sau khi mở nắp:

1. Nhóm gia vị giàu đạm (Dầu hào, sốt thịt, sốt salad...)

Dầu hào cùng các loại sốt đậm đặc chứa hàm lượng đạm (protein) và axit amin tương đối cao. Đây chính là nguồn dưỡng chất dồi dào thu hút các bào tử nấm mốc trong không khí xâm nhập ngay khi sản phẩm được mở nắp.

Những loại gia vị giàu đạm tốt nhất là nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh (Ảnh minh họa)

Theo phân tích của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm An toàn Thực phẩm (CFS), quá trình nấm mốc phát triển trong thực phẩm giàu đạm ở nhiệt độ phòng có rủi ro sản sinh ra aflatoxin. Đây là độc tố vi nấm có khả năng chịu nhiệt cao, được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư hàng đầu cho con người (đặc biệt là ung thư gan). Việc để dầu hào bên ngoài môi trường nóng ẩm sẽ làm biến chất sản phẩm chỉ sau một thời gian ngắn.

2. Nhóm gia vị dạng sệt, độ ẩm cao (Tương ớt, sốt cà chua...)

Các loại gia vị dạng bán nhớt như tương ớt hay sốt cà chua thường giữ độ ẩm tự nhiên khoảng 60%. Mặc dù có chứa muối và đường, nhưng một số chủng vi khuẩn và nấm men chịu áp suất thẩm thấu vẫn có thể sinh trưởng mạnh mẽ trong môi trường này.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa Journal of Food Protection lưu ý rằng, nhiệt độ phòng gia tăng sẽ đẩy nhanh tốc độ lên men chua, làm biến đổi màu sắc và sinh ra vi khuẩn gây rối loạn tiêu hóa. Bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh sẽ giúp hạ thấp hoạt độ nước (water activity), từ đó ức chế hoàn toàn sự phát triển của vi sinh vật gây hại.

Có một số loại gia vị nhất định phải được bảo quản trong tủ lạnh, hãy đọc kỹ hướng dẫn từ nhà sản xuất (Ảnh minh họa)

3. Nhóm gia vị chứa chất béo (Bơ đậu phộng, bơ mè...)

Bơ đậu phộng, bơ mè hay các loại sốt chứa hàm lượng chất béo cao rất nhạy cảm với không khí và ánh sáng. Khi tiếp xúc với oxy ở nhiệt độ phòng, các axit béo không no trong gia vị sẽ trải qua quá trình oxy hóa (thường gọi là hiện tượng ôi dầu).

Hiện tượng này không chỉ tạo ra mùi hôi khó chịu và làm mất đi giá trị dinh dưỡng, mà các sản phẩm phụ của quá trình oxy hóa chất béo (như peroxit và aldehyde) còn gây kích ứng niêm mạc dạ dày. Việc cất trữ trong tủ lạnh sẽ làm chậm đáng kể phản ứng hóa học này, giữ trọn hương vị và độ an toàn của thực phẩm.

4. Nhóm gia vị lên men truyền thống (Tương đậu, mắm tôm...)

Gia vị lên men được chế biến nhờ hoạt động của các vi sinh vật có lợi. Tuy nhiên, sau khi mở nắp, việc tiếp xúc với vi khuẩn ngoài môi trường ở nhiệt độ cao sẽ khiến các vi sinh vật này nhân lên quá mức, dẫn đến hư hỏng và biến chất.

Với nhóm gia vị lên men tự nhiên từ thực phẩm tươi, tốt nhất hãy bảo quản trong tủ lạnh từ khi chưa mở nắp (Ảnh minh họa)

Đặc biệt, quá trình vi khuẩn hoạt động mạnh ở môi trường bên ngoài sẽ sinh ra lượng khí CO2 lớn tích tụ trong chai lọ kín. Khi mở nắp đột ngột, áp suất dồn nén có thể gây ra hiện tượng bắn tóe hoặc nổ nhẹ, gây mất vệ sinh và nguy hiểm cho người sử dụng. Đặt gia vị lên men vào môi trường nhiệt độ thấp dưới 5 độ C giúp đưa vi khuẩn vào trạng thái "ngủ đông", đảm bảo chất lượng gia vị luôn ổn định.

Tổng hợp