Nghiên cứu do các nhà khoa học tại NYU Langone Health thực hiện đã phân tích dữ liệu của 12.409 người tham gia trong nghiên cứu Nguy cơ xơ vữa động mạch trong cộng đồng (ARIC), với độ tuổi trung bình là 56 tuổi. Tất cả đều chưa mắc chứng mất trí nhớ khi bắt đầu được theo dõi và được đánh giá dựa trên ba yếu tố nguy cơ chính: huyết áp cao, tiểu đường và hút thuốc.

Sau thời gian theo dõi trung bình 26 năm, có 3.008 người phát triển chứng mất trí nhớ, trong khi 5.238 người qua đời mà chưa được chẩn đoán mắc bệnh.

Kết quả cho thấy những người không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào duy trì được khoảng 30 năm sống không bị mất trí nhớ kể từ thời điểm bắt đầu nghiên cứu. Trong khi đó, những người mang đồng thời cả ba yếu tố nguy cơ chỉ đạt khoảng 17 năm, chênh lệch gần 13 năm.

Theo tác giả chính Josef Coresh, Giám đốc sáng lập Viện Lão hóa tối ưu thuộc NYU Langone, phát hiện này cho thấy việc kiểm soát huyết áp, tiểu đường và bỏ thuốc lá từ tuổi trung niên có thể giúp bảo vệ chức năng não trong hơn một thập kỷ. Ông cũng lưu ý khoảng 42% người Mỹ trên 55 tuổi có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ trong phần đời còn lại, khiến việc phòng ngừa trở nên đặc biệt quan trọng.

Nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt giữa các nhóm dân số. Trong nhóm có cả ba yếu tố nguy cơ, phụ nữ duy trì được trung bình 18,1 năm không mắc chứng mất trí nhớ, cao hơn nam giới (16,6 năm). Bên cạnh đó, người da trắng trong nhóm nguy cơ cao có trung bình 19,6 năm không bị mất trí nhớ, trong khi con số này ở người da đen là 16 năm. Các nhà nghiên cứu cho rằng những kết quả này cho thấy các chương trình phòng ngừa có mục tiêu có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho một số nhóm dân số.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh đây là nghiên cứu quan sát nên chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả. Các yếu tố nguy cơ chỉ được ghi nhận tại một thời điểm ở tuổi trung niên, vì vậy nghiên cứu không phản ánh tác động của việc thay đổi lối sống hoặc điều trị sau đó đối với nguy cơ mất trí nhớ.

Dù còn những hạn chế, kết quả nghiên cứu bổ sung thêm bằng chứng cho thấy việc kiểm soát huyết áp, phòng ngừa tiểu đường và ngừng hút thuốc từ khoảng 45 tuổi là những biện pháp thiết thực để kéo dài thời gian sống khỏe mạnh về nhận thức và giảm nguy cơ mất trí nhớ khi tuổi cao.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Neurology Open Access.