Giữa vô vàn các chỉ số y khoa phức tạp, đôi khi khả năng sống thọ của một người lại được phản chiếu qua một bài kiểm tra vận động đơn giản tới ngỡ ngàng. Không cần máy móc đắt tiền hay phòng khám tối tân, chỉ bằng việc tự mình đứng lên ngồi xuống trên sàn nhà, chúng ta đã có thể nhận diện được nhiều tín hiệu cảnh báo về khả năng sống thọ của mình.

Ảnh minh họa

Đằng sau nhận định này là một công trình khoa học nghiêm túc được thực hiện tại Rio de Janeiro (Brazil) bởi nhóm chuyên gia do bác sĩ Claudio Gil Araújo đứng đầu. Nghiên cứu kinh điển này công bố từ lâu trên Tạp chí Tim mạch Châu Âu (European Journal of Preventive Cardiology) và vẫn là một thước đo phổ biến, hiệu quả.

Nghiên cứu theo dõi hơn 2.000 người trưởng thành trong độ tuổi từ 51 đến 80 để tìm mối liên hệ giữa thể lực cơ xương khớp và tỷ lệ tử vong nhằm dự báo tiềm năng sống thọ bằng một bài kiểm tra mang tên: Sitting-Rising Test (SRT). Tức là bài kiểm tra ngồi xuống và đứng dậy trên sàn nhà.

Có 3 điểm quan trọng bạn cần lưu ý khi thực hiện bài kiểm tra này:

- Cách thực hiện: Để thực hiện bài test này một cách chính xác, người tham gia đứng thẳng trên một mặt phẳng rồi tự tìm cách hạ mình ngồi xuống sàn và đứng dậy trở lại mà không được sử dụng tay, cẳng tay, đầu gối hay sườn chân để trợ giúp. Người thực hiện hoàn toàn có thể thử nghiệm nhiều lần để tìm ra tư thế tối ưu nhất, bởi điểm số chính thức sẽ lấy kết quả của lần thực hiện tốt nhất cho từng phần.

Ảnh minh họa

- Cách tính điểm: Về phương pháp định lượng, thang điểm tối đa của bài kiểm tra này là 10, trong đó chia đều với 5 điểm cho phần ngồi xuống và 5 điểm cho phần đứng dậy. Mỗi lần người kiểm tra phải dùng tay, cẳng tay, đầu gối hoặc sườn chân làm điểm tựa trụ đỡ sẽ bị trừ 1 điểm, và nếu xuất hiện hiện tượng mất thăng bằng hoặc lảo đảo nhẹ trong quá trình di chuyển, giám khảo sẽ trừ thêm 0,5 điểm.

Ảnh minh họa

- Lưu ý: Các chuyên gia y tế cũng đưa ra lưu ý quan trọng rằng bài test này không đánh giá độ bền theo số lần lặp lại liên tục, mà nhằm xác định năng lực thể chất tối đa và sự linh hoạt nguyên bản của cơ thể tại thời điểm kiểm tra.

Kết quả theo dõi dài hạn cho thấy những người có điểm số thấp, tức là chật vật hoặc bất lực trong việc tự đứng lên khỏi sàn, đối mặt với nguy cơ tử vong cao gấp 5 đến 6 lần so với nhóm có cơ bắp, độ linh hoạt và thăng bằng xuất sắc, hoàn toàn không phụ thuộc vào tuổi tác hay cân nặng. Cứ mỗi một điểm bị trừ đi trong bài test này, khả năng duy trì sự sống lại suy giảm đáng kể.

Vì sao động tác đứng lên, ngồi xuống lại phản ánh khả năng sống thọ?

Bác sĩ Claudio Gil Araújoơ cho biết, cơ thể con người là một cỗ máy tinh vi. Để đạt được ước mơ sống thọ, việc hiểu rõ sự suy mòn sinh học là vô cùng quan trọng. Theo thời gian, quá trình lão hóa tự nhiên khiến hệ thống cơ cốt lõi (core), cơ đùi và khớp hông suy yếu dần, đi kèm với sự xuống cấp của hệ thần kinh điều khiển thăng bằng.

Để hoàn thành một chu động tác ngồi xuống rồi đứng dậy mà không cần điểm tựa, cơ thể buộc phải huy động sự phối hợp đồng bộ của sức mạnh cơ bắp, sự dẻo dai của cột sống và khả năng kiểm soát trọng tâm.

Khi các chức năng này suy kiệt, cơ thể mất đi sự linh hoạt tối thiểu để tự bảo vệ mình trước những biến cố vận động đời thường, đồng thời phản ánh thể trạng nội sinh đang suy mòn trước các bệnh lý mạn tính. Đặc biệt, sự sụt giảm này trực tiếp làm tổn hại đến nền tảng sống thọ, bởi khả năng tự chủ vận động chính là ranh giới mong manh giữa độc lập tuổi già và sự suy kiệt toàn diện.

Những bài test thể lực và khả năng sống thọ tương tự tại nhà

Bên cạnh bài kiểm tra ngồi xuống đứng dậy để củng cố hành trình sống thọ, bạn cũng có thể đánh giá sức bền sinh học, khả năng sống thọ qua một số động tác đơn giản khác được các nhà khoa học công bố như:

- Bài test đứng một chân nhắm mắt (Flamingo Test): Đánh giá mức độ nhạy bén của hệ thần kinh trung ương và khả năng giữ thăng bằng.

Ảnh minh họa

- Đo lực bóp tay bằng lực kế: Thước đo kinh điển phản ánh tổng lượng cơ bắp và dự trữ sức khỏe của hệ tim mạch.

- Thời gian giữ tư thế plank tối đa: Kiểm tra sự dẻo dai và sức chịu đựng của nhóm cơ bảo vệ cột sống.

Tổng hợp