Một bé gái 8 tuổi ở Tây An, cao chỉ hơn 1m20 nhưng đã có kinh nguyệt. Điều khiến gia đình càng khó hiểu là cân nặng của bé tăng nhanh như “đi thang máy”, bụng phình to như phụ nữ mang thai vài tháng.

Người mẹ vội đưa con đi khám. Ban đầu nghĩ chỉ là dậy thì sớm, nhưng kết quả lại nghiêm trọng hơn nhiều: bé được chẩn đoán có u nang buồng trứng - căn bệnh thường gặp ở phụ nữ trung niên. Bé đã phải phẫu thuật cắt bỏ, nhưng chỉ một tháng sau tái khám, khối u lại xuất hiện.

Tiếp tục kiểm tra sâu hơn, bác sĩ phát hiện một khối u ở tuyến yên trong não.

Cuối cùng, bé được chẩn đoán mắc một căn bệnh cực hiếm trên thế giới (chỉ khoảng hơn 100 ca): hội chứng Van Wyk–Grumbach, nguyên nhân gốc là suy giáp nặng (tuyến giáp gần như không hoạt động).

Người mẹ ban đầu chỉ nghĩ con “hơi béo”, không ngờ lại là vấn đề nghiêm trọng đến vậy. Đây là lời cảnh tỉnh cho tất cả phụ huynh.

Ba kiểu “béo bất thường” ở trẻ cần đi khám ngay

1. Bụng to nhưng tay chân không béo

Thông thường, trẻ tăng cân sẽ béo đều toàn thân: mặt tròn, tay chân to.

Nhưng có kiểu “béo giả”: bụng phình to như bóng, mặt bầu bĩnh nhưng tay chân lại nhỏ, da ấn vào đàn hồi chậm. Đây là dấu hiệu của phù niêm, đặc trưng của suy giáp.

Nếu trong vòng nửa năm, bụng trẻ đột nhiên to lên nhưng tay chân không tăng mỡ tương ứng, đừng vội giảm cân mà hãy đi kiểm tra tuyến giáp.

2. Có kinh nguyệt nhưng không có lông mu, lông nách

Sự phát triển bình thường của bé gái có trình tự: ngực phát triển → mọc lông mu → mọc lông nách → có kinh nguyệt (kéo dài 2–3 năm).

Nếu đột ngột có kinh nhưng ngực chưa phát triển, không có lông nách/lông mu, thì không phải “dậy thì sớm” đơn thuần mà là rối loạn nội tiết. Vấn đề có thể nằm ở não hoặc tuyến giáp, không chỉ ở buồng trứng.

Nhớ kỹ: phát triển sai trình tự còn đáng lo hơn phát triển sớm.

3. Da cổ, nách sẫm màu, không rửa sạch được

Nhiều cha mẹ nghĩ là do bẩn nên chà mạnh. Nhưng loại sạm này có đặc điểm: sần sùi, giống nhung, ranh giới không rõ – gọi là gai đen (acanthosis nigricans).

Đây thường là dấu hiệu của kháng insulin hoặc vấn đề tuyến giáp, không thể “kỳ cọ” mà hết.

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, hãy đưa đi khám chuyên khoa nội tiết nhi, không tự ý dùng thuốc hay đi sai chuyên khoa.

Phòng ngừa dậy thì sớm: chỉ cần 3 việc đơn giản

Đừng quá hoảng sợ vì bệnh hiếm, đa số trẻ vẫn bình thường. Tuy nhiên, dậy thì sớm đang ngày càng phổ biến, và béo phì là nguyên nhân lớn nhất.

1. Ngủ trong bóng tối

Bóng tối giúp cơ thể tiết melatonin – hormone ức chế dậy thì sớm. Ngủ bật đèn, ánh sáng lọt vào phòng đều làm rối loạn hormone.

→ Tắt đèn, dùng rèm chắn sáng khi ngủ.

2. Không lạm dụng thực phẩm bổ

Sữa ong chúa, sữa non, phấn hoa, nhân sâm… có thể chứa chất giống hormone.

→ Trẻ chỉ cần ăn đủ thịt, trứng, rau là đủ dinh dưỡng.

3. Mỗi ngày dành 5 phút quan sát cơ thể trẻ

Khi tắm hoặc thay đồ, cha mẹ nên chú ý:

Bé gái dưới 8 tuổi: kiểm tra ngực có khối cứng không

Bé trai dưới 9 tuổi: tinh hoàn có to bất thường không

Da cổ, nách, bẹn có sạm màu không

Bụng có to lên bất thường không

Trẻ không biết nói dối. Mọi dấu hiệu bất thường của cơ thể đều là lời “kêu cứu”.

Bạn không cần là bác sĩ. Chỉ cần làm được 3 điều: nhìn thấy - coi trọng - và đưa con đi khám đúng nơi.

Hy vọng mọi đứa trẻ đều được phát hiện kịp thời và lớn lên khỏe mạnh.

Nguồn: Sohu