Từ những dãy hành lang bệnh viện tấp nập tại Kingston đến những phòng thí nghiệm công nghệ cao ở Baltimore, phụ nữ Caribbean từ lâu đã được xem là "xương sống" của ngành y tế toàn cầu.
Họ không chỉ là những người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân, mà còn là những kiến trúc sư của hệ thống y tế, những người tiên phong trong các ca phẫu thuật lịch sử và cũng là tiếng nói đanh thép trên nghị trường để bảo vệ quyền lợi cho những người yếu thế.
Dưới đây là hành trình của những gương mặt tiêu điểu đã vượt qua ranh giới quốc gia để cứu sống hàng triệu cuộc đời.
Dame Nita Barrow: "Vị tướng" của ngành điều dưỡng
Trước khi trở thành nữ Tổng đốc đầu tiên của Barbados, bà Dame Nita Barrow đã là một biểu tượng làm thay đổi hoàn toàn diện mạo ngành điều dưỡng và y tế công cộng vùng Caribbean.
![]() |
Được đào tạo tại cả quê nhà và Vương quốc Anh, bà đã mang tư duy y tế toàn cầu áp dụng vào bối cảnh địa phương. Năm 1963, bà Barrow phá vỡ truyền thống khi trở thành người Tây Ấn đầu tiên đảm nhiệm vị trí Điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện Đại học Jamaica, một vị trí vốn trước đó chỉ dành cho các chuyên gia Anh quốc. Không dừng lại ở việc quản lý lâm sàng đơn thuần, bà Barrow đã nỗ lực nâng tầm chuyên môn cho đội ngũ điều dưỡng, giúp họ có vị thế xứng đáng trong xã hội.
Vào thời điểm mà việc đào tạo y khoa nâng cao thường đồng nghĩa với việc phải ra nước ngoài, bà Barrow là người thúc đẩy các chương trình đào tạo cao cấp ngay tại khu vực, giúp các y tá vùng Caribbean có thể học tập ngay gần nhà, trang bị cho họ đủ khả năng để đảm nhận vai trò lãnh đạo trong lĩnh vực y tế công cộng, quản trị điều dưỡng cũng như chăm sóc cộng đồng.
Kavelle Christie: Chiến lược gia vì sức khỏe bà mẹ
Sinh ra tại Jamaica, bà Kavelle Christie là một chuyên gia chính sách y tế nổi tiếng với khả năng hiện thực hóa các ý tưởng táo bạo. Bà là người đấu tranh không mệt mỏi cho sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ thông qua quá trình nghiên cứu, vận động tại cơ sở và lập pháp.
![]() |
Thành tựu vang dội nhất của bà là thúc đẩy bộ luật đầu tiên tại Mỹ (bang Rhode Island) buộc bảo hiểm phải chi trả cho dịch vụ doula (người hỗ trợ sinh sản). Đây là bước ngoặt giúp giảm thiểu rủi ro cho các sản phụ và thu hẹp khoảng cách về chất lượng dịch vụ y tế.
Tầm ảnh hưởng của bà Christie góp phần vào các sáng kiến liên bang quan trọng như Đạo luật Momnibus về sức khỏe bà mẹ da màu cũng như hợp tác với các liên minh để cải thiện sức khỏe, quyền, công bằng tình dục và sinh sản.
Với tầm ảnh hưởng lan rộng toàn quốc, bà Christie đã được tạp chí Business Insider vinh danh là một trong 30 lãnh đạo dưới 40 tuổi đang làm thay đổi ngành y tế thế giới.
Tiến sĩ Velma Scantlebury: Người phá vỡ những "bức tường" định kiến
Năm 1989, Tiến sĩ Velma Scantlebury đã làm nên lịch sử khi trở thành nữ bác sĩ phẫu thuật ghép tạng da màu đầu tiên tại Mỹ, phá vỡ các rào cản trong một lĩnh vực vốn bị thống trị bởi các đồng nghiệp nam da trắng.
![]() |
Sinh ra ở Barbados và học tập tại Caribbean trước khi hoàn thành khóa đào tạo y khoa tại Mỹ, hành trình của bà Scantlebury phản ánh cả sự kiên trì cá nhân lẫn sự xuất sắc về chuyên môn. Trong suốt sự nghiệp của mình, bà đã dùng đôi tay tài hoa và ý chí thép để thực hiện hàng nghìn ca ghép thận và tuyến tụy, tạo dựng danh tiếng là một trong những bác sĩ phẫu thuật giàu kinh nghiệm nhất trong chuyên khoa của mình.
Bên cạnh những thành tựu trong phòng mổ, Tiến sĩ Velma Scantlebury còn là người vận động mạnh mẽ cho việc hiến tạng trong cộng đồng người da màu, nhóm đối tượng thường chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các bệnh như cao huyết áp hay tiểu đường nhưng lại ít được tiếp cận với các nguồn tạng hiến.
Tiến sĩ Deborah Persaud: "Thợ săn virus" lừng danh
![]() |
Năm 2013, thế giới y khoa chấn động trước thông tin một em bé nhiễm HIV từ khi lọt lòng đã được chữa khỏi hoàn toàn (thuyên giảm kéo dài không cần thuốc) nhờ phẫu đồ điều trị sớm. Người đứng sau kỳ tích đó chính là Tiến sĩ Deborah Persaud đến từ Guyana.
Nghiên cứu của bà đã làm thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận của y học đối với việc điều trị HIV ở trẻ em. Thành tựu này giúp bà góp mặt trong danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới của tạp chí Time và danh sách 10 nhà khoa học tiêu biểu của tạp chí Nature.
Bà cũng nhận được Giải thưởng Nhà khoa học Elizabeth Glaser vì những đóng góp cho khoa học HIV nhi khoa. Công việc của bà tiếp tục ảnh hưởng đến các chiến lược nhằm đạt được sự thuyên giảm lâu dài ở trẻ sơ sinh và trẻ em nhiễm HIV.
Tiến sĩ Farzanna Haffizulla: Sứ giả của lối sống lành mạnh
Tiến sĩ Farzanna Haffizulla là một nhà lãnh đạo năng động, luôn tìm cách kết nối y học lâm sàng với giáo dục cộng đồng. Trong vai trò là Chủ tịch Hiệp hội Nữ bác sĩ Hoa Kỳ giai đoạn 2014-2015, bà đã ủng hộ nhiều chương trình trao quyền cho phụ nữ trong y học, nâng cao sức khỏe cộng đồng cũng như hỗ trợ đào tạo đội ngũ bác sĩ kế cận.
![]() |
Từng là Trưởng khoa Nội tại Trường Y khoa Osteopathic Kiran Patel của Đại học Nova Southeastern (NSU), Tiến sĩ Farzanna Haffizulla truyền cảm hứng cho cộng đồng về chế độ ăn uống lành mạnh và phòng chống các bệnh mãn tính thông qua các chương trình truyền hình như "In the Kitchen with Dr. H". Với bà, y tế không chỉ là chữa bệnh, mà còn là xây dựng một lối sống cân bằng và bền vững.
Hành trình của những người phụ nữ này là minh chứng rõ nét nhất cho thấy: Caribbean không chỉ là nơi tiếp nhận kiến thức y khoa, mà còn là "cái nôi" sản sinh ra những trí tuệ kiệt xuất cho thế giới. Dù cầm dao mổ, ngồi trước kính hiển vi hay đứng trên bục nghị trường, họ đang cùng nhau xây dựng một tương lai y tế công bằng, đổi mới và tràn đầy tinh thần nhân văn của vùng biển Caribbean.






















Hành trình cuộc đời của Willie Hobbs Moore, nữ tiến sĩ da màu đầu tiên trong lĩnh vực STEM
Hành trình trở thành biểu tượng tiên phong trong ngành khoa học không gian của cô gái da màu Annie Easley
Chuyện về Laura Bassi, nữ tiến sĩ mở đường cho phụ nữ làm khoa học
Nghịch lý phụ nữ ngành STEM tại châu Phi: khi tài năng vượt trội nhưng chật vật tìm cơ hội trong ngành công nghệ
Phá rào cản giới, mở cơ hội cho phụ nữ tỏa sáng trong STEM
Thúc đẩy cơ hội tham gia lĩnh vực STEM cho trẻ em gái ở châu Phi
Cùng chuyên mục
Chân dung những “bóng hồng” Caribbean định nghĩa lại diện mạo y tế toàn cầu
TS. Phạm Thị Thu Hà – Người gieo mầm hy vọng trên những cánh đồng nhiễm mặn
PGS.TS Ngô Tuyết Mai và hành trình của một nhà giáo Việt trên giảng đường quốc tế
Nữ nhà khoa học Việt Nam và hành trình lan tỏa tri thức xã hội
TS. Lương Bạch Vân: Nửa thế kỷ bền bỉ với khoa học và một lựa chọn không bao giờ hối tiếc
Hành trình bền bỉ của PGS.TS Phạm Thị Vân Anh: Từ bục giảng đến tuyến đầu vaccine