Mỗi năm, tạp chí Time lựa chọn một cá nhân, một nhóm người, một phong trào hoặc một tư tưởng có ảnh hưởng nhất trong 12 tháng để lựa chọn là nhân vật của năm. Kết thúc năm 2019, cô gái trẻ Greta Thunberg là nhân vật được lựa chọn.

Greta Thunberg trước tòa nhà quốc hội Thụy Điển tại Stockholm, tháng 8 năm 2018.

"Trong 16 tháng qua, cô ấy đã phát biểu trước lãnh đạo tại Liên Hiệp Quốc, gặp đức Giáo hoàng, tranh luận với tổng thống Mỹ và truyền cảm hứng cho 4 triệu người tham gia cuộc đình công khí hậu toàn cầu vào ngày 20-9-2019, cuộc tuần hành khí hậu được xem lớn nhất trong lịch sử loài người" - tờ Times lý giải về nhân vật mình đã lựa chọn.

Greta Thunberg, sinh ngày 3 tháng 1 năm 2003, là một nhà hoạt động môi trường người Thụy Điển. Mẹ cô là Malena Ernman, một ca sĩ opera người Thụy Điển. Cha cô là Svante Thunberg, một diễn viên được đặt theo tên của Svante Arrhenius, một người trong họ nội của cô đã giành giải Nobel hóa học vì tính toán ảnh hưởng của khí nhà kính trong khí quyển. Ông của cô là Olof Thunberg, một diễn viên và đạo diễn.

Thunberg đã được chẩn đoán mắc hội chứng Asperger. Cô đã thuyết phục gia đình mình chuyển sang ăn chay thuần và từ bỏ việc đi máy bay.

Những hoạt động nổi trội

Vào ngày 20 tháng 8 năm 2018, Thunberg, khi đó đang học lớp chín, đã quyết định không đến trường cho đến cuộc tổng tuyển cử Thụy Điển 2018 vào ngày 9 tháng 9, sau những đợt nắng nóng và cháy rừng ở Thụy Điển. Yêu cầu của cô là chính phủ Thụy Điển giảm lượng khí thải carbon theo Thỏa thuận Paris, và cô đã phản đối bằng cách ngồi bên ngoài Riksdag hàng ngày trong giờ học với dấu hiệu Skolstrejk for klimatet (bãi khóa vì khí hậu).

Xe đạp của Greta Thunberg tại Stockholm vào ngày 11 tháng 9 năm 2018: " Biến đổi khí hậu phải được coi là một cuộc khủng hoảng! Khí hậu là vấn đề quan trọng nhất! "

Sau cuộc tổng tuyển cử, cô tiếp tục bãi khóa vào mỗi thứ Sáu, thu hút sự chú ý trên toàn thế giới. Cô đã truyền cảm hứng cho học sinh trên toàn cầu tham gia vào các cuộc bãi khóa của học sinh.

Tính đến tháng 12 năm 2018, hơn 20.000 sinh viên đã tổ chức bãi khóa tại ít nhất 270 thành phố tại các quốc gia bao gồm Úc, Áo, Canada, Bỉ, Hà Lan, Đức, Phần Lan, Đan Mạch, Nhật Bản, Thụy Sĩ, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Ở Úc, hàng ngàn học sinh đã được Thunberg truyền cảm hứng để biểu tình vào thứ Sáu, phớt lờ những bình luận của Thủ tướng Úc Scott Morrison về "học nhiều hơn ở trường và ít hoạt động hơn".

Ngoài ra, cô còn có các hoạt động nổi trội khác như tham gia cuộc biểu tình Rise for Climate bên ngoài Nghị viện châu Âu tại Brussels.

Vào tháng 11 năm 2018, cô đã phát biểu tại TEDxStockholm. Cô nói về chứng tự kỷ như một cách giải thích tại sao cô không thể hiểu được sự im lặng của các chính phủ và công dân về mối đe dọa khí hậu. Kết thúc bài nói chuyện của mình, Thunberg nói: "Chúng ta đã có ba mươi năm nói chuyện và bán những ý tưởng tích cực. Và tôi xin lỗi, nhưng nó không có tác dụng. Bởi vì nếu có, khí thải sẽ biến mất".

Bài phát biểu gây chấn động COP24 của Greta Thunberg.

Tháng 12 năm 2018, Thunberg đã đề cập đến hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc COP24 với những phát biểu đanh thép:

“Các vị chỉ nói về việc tiến về phía trước cùng những ý tưởng tồi tệ đã đưa chúng ta vào mớ hỗn độn này. Điều hợp lý duy nhất cần làm là kéo phanh khẩn cấp”.

Những danh hiệu, giải thưởng Thunberg đạt được

Thunberg là một trong những người chiến thắng trong cuộc thi viết bài tranh luận của Svenska Dagbladet về khí hậu cho giới trẻ vào tháng 5 năm 2018.

Trong giải thưởng của Quỹ thiên nhiên thế giới, người hùng môi trường trẻ của năm 2018, Thunberg là một trong ba người được đề cử.

Greta Thunberg đã tạo ra ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng giới trẻ trên toàn thế giới.

Thunberg đã được đề cử Giải thưởng Telge Energi dành cho trẻ em và thanh thiếu niên thúc đẩy sự phát triển bền vững, "Giải thưởng khí hậu của trẻ em", nhưng cô đã từ chối vì những người vào chung kết sẽ phải đi máy bay đến Stockholm.

Vào tháng 11 năm 2018, cô đã được trao học bổng Fryshuset Hình mẫu trẻ của năm.

Tháng 12 năm 2018, tạp chí Time đã bầu chọn Thunberg là một trong 25 thanh thiếu niên có ảnh hưởng nhất thế giới.

Sẵn sàng nhận thách thức

Với những phát biểu cứng rắn và vô cùng đanh thép gửi thẳng tới các chính trị gia trên thế giới, nhà hoạt động môi trường trẻ tuổi cũng nhận lại không ít sự mỉa mai, "đá xéo" như từ Tổng thống Mỹ: "Cô ấy có vẻ là một cô gái trẻ trung, hạnh phúc đang hướng tới một tương lai tuyệt vời và sáng sủa".

Tổng thống Brazil chế giễu, gọi Greta Thunberg là "sâu bọ" khi nhà hoạt động khí hậu thiếu niên gia nhập cộng đồng quốc tế lên án sự gia tăng của tình trạng bạo lực chống lại cư dân bản địa ở rừng Amazon.

Greta Thunberg trong chuyến đi tới thành phố Vancouver của Canada.

Cá biệt, chủ tịch một bảo tàng nghệ thuật tại Pháp gọi cô bé Greta Thunberg là "người phụ nữ điên", lên mạng xã hội đăng quan điểm ủng hộ ai đó sẽ “bắn bỏ” nhà hoạt động môi trường 16 tuổi Greta Thunberg. Và, ông ta đã bị sa thải ngay sau đó. 

Đáp lại những vị chính trị gia trên, Greta Thunberg cập nhật những "danh xưng" đó để mô tả về bản thân trên Twitter của mình.

Truyền thông ưu ái gọi những cái tên như "hiện tượng Greta Thunberg", "người hùng thiếu niên", "cô bé môi trường", "chiến binh 16 tuổi"... khi nói về Greta Thunberg.

Thunberg từng từ chối một giải thưởng môi trường trị giá khoảng 52.000 USD từ Hội đồng Bắc Âu - cơ quan hợp tác liên nghị viện của các nước Bắc Âu. Cô nhấn mạnh không cần giải thưởng mà chỉ cần lãnh đạo thế giới chịu lắng nghe những bằng chứng khoa học về biến đổi khí hậu. Cô cho rằng các nước đã nói quá nhiều, phô trương quá nhiều và né tránh khi nhắc đến các vấn đề thực tế như cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Greta Thunberg thể hiện quan điểm của mình bằng việc từ chối di chuyển bằng máy bay thương mại vì chúng tạo ra nhiều khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Thay vào đó là thuyền buồm chạy bằng năng lượng mặt trời cho hành trình vượt Đại Tây Dương hơn 2 tuần để di chuyển giữa Mỹ và quê nhà Thụy Điển.

Đến nay, Greta được xem là một đại diện của giới trẻ trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

AN LY (t/h)