Một câu nói vô tư của con trai trong bữa cơm tối đã khiến chị H. (32 tuổi, Hà Nội) bàng hoàng vì nhận ra tư duy lệch lạc đang len lỏi vào suy nghĩ trẻ nhỏ. Hôm đó, sau bữa ăn, chị H. như thường lệ bảo chồng rửa bát. Trước khi anh kịp đứng dậy, cậu con trai 9 tuổi bỗng lên tiếng:

- "Mẹ phải rửa chứ. Bố kiếm được nhiều tiền hơn thì bố phải được nghỉ ngơi nhiều hơn".

Cả hai vợ chồng đều sững người. Chị H. hỏi con: "Tại sao con lại nói như vậy? Ai dạy con thế?". Con hồn nhiên đáp:

- "Cuối tuần trước con sang nhà bà nội chơi, bà bảo bố đi làm một tháng kiếm hơn 40 triệu, còn mẹ chỉ được hơn 15 triệu. Bà nói con được học bóng rổ, học võ, được đi du lịch là nhờ tiền của bố. Nên mẹ phải làm việc nhà nhiều hơn".

Nghe đến đây, chị H. vừa buồn vừa giận. Buồn vì con còn nhỏ mà đã hình thành tư duy phân biệt giá trị của bố mẹ dựa vào tiền lương. Giận vì những lời nói từ người lớn vô tình gieo vào đầu trẻ nếp nghĩ bất bình đẳng.

Chồng chị, nghe xong cũng đỏ mặt. Anh liền xin lỗi vợ liên tục và khẳng định sẽ nói chuyện lại với mẹ mình. Anh bảo: "Anh sai khi để con nghe những điều đó. Việc nhà là của chung, lương nhiều hay ít không phải lý do để ai được quyền nghỉ ngơi".

Câu chuyện nhỏ nhưng khiến gia đình chị H. có một buổi tối đầy trăn trở. Từ câu chuyện bất ngờ này, chị H. rút ra nhiều bài học quan trọng về việc giáo dục con trẻ trong gia đình hiện đại. 

Ảnh minh hoạ

Bài học dạy con từ một câu nói tưởng như vô tư

Sự việc chỉ diễn ra trong vài phút, nhưng đủ để đặt ra câu hỏi lớn: Trẻ nhỏ học về bình đẳng trong gia đình từ đâu, và cha mẹ phải làm gì để những tư duy lệch lạc không âm thầm hình thành?

Các chuyên gia tâm lý nhận định, trẻ từ 6 - 10 tuổi rất nhạy cảm trong việc quan sát và bắt chước. Chúng hấp thụ lời nói của người lớn nhanh như bọt biển, đặc biệt là những câu nói đến từ người thân mà trẻ vốn tin tưởng tuyệt đối. Chỉ cần vài nhận định vô tình, như "ai kiếm nhiều tiền hơn thì có quyền nghỉ ngơi hơn", cũng có thể trở thành "mặc định" trong hệ giá trị của trẻ.

Từ câu chuyện của con, chị H. nhận ra ba bài học quan trọng:

1. Trẻ không chỉ nghe lời dạy, mà còn học từ thái độ của người lớn 

Nhiều gia đình vẫn vô tình duy trì quan niệm "việc nhà là của phụ nữ", "đàn ông kiếm tiền là đủ". Những câu nói tưởng chừng bông đùa hoặc phụ họa trong lúc trò chuyện lại gieo vào trẻ nhận thức về vai trò giới. Vì vậy, điều cha mẹ cần nhất không phải là những bài giảng dài dòng, mà là sự nhất quán trong cách cư xử hằng ngày: phân chia việc nhà công bằng, tôn trọng công sức của nhau, và để trẻ chứng kiến điều đó.

2. Thu nhập không phải thước đo giá trị của mỗi người trong gia đình 

Sau câu nói của con, anh chồng chủ động xin lỗi vợ và khẳng định trách nhiệm nhà cửa không phụ thuộc vào lương cao hay thấp. Chính phản ứng bình tĩnh và rõ ràng này giúp trẻ hiểu rằng giá trị của một thành viên trong gia đình không đến từ tiền bạc, mà từ sự chia sẻ và tình yêu.

Theo các chuyên gia, cha mẹ nên giải thích cho trẻ theo cách dễ hiểu: mỗi người có một công việc khác nhau, đóng góp khác nhau, và mọi đóng góp đều quan trọng như nhau. Một người kiếm nhiều tiền không có nghĩa là người kia kém giá trị hơn.

3. Khi phát hiện trẻ có suy nghĩ lệch lạc, cha mẹ cần chỉnh ngay, nhưng bằng sự giải thích chứ không trách mắng 

Chị H. không quát con, cũng không tỏ thái độ nặng nề. Chị chọn hỏi lại và lắng nghe, nhờ đó hiểu được nguồn gốc vấn đề. Đây là bước quan trọng trong giáo dục trẻ: bình tĩnh để hiểu con đang nghĩ gì, thay vì phản ứng theo cảm xúc. Từ đó, chị nhẹ nhàng nói với con: "Trong gia đình mình, ai cũng làm việc. Và ai cũng cần được tôn trọng như nhau. Việc nhà là để mọi người cùng sống gọn gàng, chứ không phải để phân chia ai quan trọng hơn".

Cách đối thoại này không chỉ điều chỉnh suy nghĩ của con mà còn dạy trẻ cách nhìn nhận mối quan hệ gia đình dựa trên sự công bằng.

Vấn đề không của riêng một gia đình

Câu chuyện của chị H. phản ánh thực tế đang diễn ra ở nhiều gia đình Việt Nam: Trẻ sớm tiếp xúc với tư duy phân biệt giới, đánh giá giá trị con người dựa trên thu nhập. Những quan niệm tưởng chừng cũ kỹ ấy lại được "truyền đời" bằng những câu nói hồn nhiên từ ông bà, họ hàng.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi bình đẳng giới và giáo dục tôn trọng trở thành nền tảng quan trọng, cha mẹ càng cần chủ động điều chỉnh môi trường mà con tiếp xúc. Điều này không chỉ giúp trẻ có tư duy lành mạnh, mà còn xây dựng nền tảng để chúng trưởng thành thành những người biết chia sẻ, biết trân trọng công sức của người khác.

Thanh Hương