Mới đây, một trích đoạn trong  bộ phim Xóm Vắng được "đào" lại đã thu hút nhiều lượt bình luận trên mạng xã hội. Tình huống phim khá đời thường: Một đứa trẻ tỏ thái độ khó chịu ra mặt vì mẹ nấu canh cho hành, dù biết rõ con không ăn được. Ngay lập tức, người bố mắng con té tát vì tội kén chọn. Thế nhưng, "biến số" nằm ở người bà. Thay vì hùa theo con trai dạy cháu, người bà lại quay sang mắng con dâu: "Biết con không ăn hành mà món nào cũng bỏ", và kiên quyết bênh vực đứa cháu nội.

Chỉ một bát canh nhỏ, nhưng nó chứa đựng mâu thuẫn lớn của rất nhiều gia đình Việt: Sự áp đặt của bố mẹ, sự bao bọc của ông bà và cái tôi của đứa trẻ. Dưới phần bình luận, cư dân mạng lập tức chia làm hai phe đối lập gay gắt.

Bát canh gây tranh cãi trong bộ phim Xóm vắng

Trong khi bố mẹ nghiêm khắc...

... bà lại bênh cháu

Phe "Kỷ luật thép": Không ăn là do chiều hư!

Một luồng ý kiến mạnh mẽ cho rằng việc trẻ con kén ăn, cụ thể là không ăn hành, là biểu hiện của sự nuông chiều thái quá.

Một cư dân mạng thẳng thắn bày tỏ quan điểm khá gay gắt: "Con tôi cũng bày đặt không ăn hành ngò, tôi mua nhiều bỏ nhiều, không ăn thì đói. Con nhà nghèo bày đặt kén ăn, khi nào tự đi làm tự kiếm ăn được thì hãy kén". Đồng quan điểm, một cư dân mạng khác cho rằng: "Không chịu ăn chứ có bị dị ứng đâu mà bênh, không ăn là không tập cho ăn à?".

Lập luận của nhóm này dựa trên nỗi lo sợ thực tế: Nếu hôm nay chiều con việc nhỏ (nhặt hành), ngày mai con sẽ yêu sách việc lớn. Họ tin rằng một đứa trẻ "dễ nuôi", quăng đâu cũng sống được mới là đứa trẻ ngoan và bản lĩnh. Việc ép ăn hành được xem như một bài tập rèn luyện tính kỷ luật và khả năng thích nghi.

Dân mạng tranh cãi gay gắt

Phe "Thấu cảm": Người lớn được ghét mắm tôm, sao bắt trẻ con yêu hành?

Ngược lại, luồng ý kiến thứ hai và cũng là luồng ý kiến đang nhận được nhiều sự đồng tình của thế hệ phụ huynh trẻ (Gen Z, Y) lại cho rằng: Tôn trọng khẩu vị không phải là chiều hư.

Một cư dân mạng đưa ra một so sánh rất đắt giá: "Ai cũng có cái thích cái ghét... Bạn mặc đồ xấu bạn khó chịu, người ta ăn hành hăng có mùi người ta cũng khó chịu như thế". 

Dưới góc độ khoa học, vị giác của trẻ em nhạy cảm hơn người lớn gấp nhiều lần. Những mùi hăng nồng của hành, tỏi, ớt... đối với người lớn là thơm, nhưng với khứu giác nhạy cảm của trẻ có thể là một trải nghiệm cực hình, gây buồn nôn thực sự chứ không hẳn là "làm nũng".

Việc ép một đứa trẻ nuốt thứ nó ghét cay ghét đắng nhân danh "giáo dục" đôi khi chỉ cho thấy sự áp đặt quyền lực của người lớn hơn là tình yêu thương. Một ý kiến nhận được nhiều sự đồng tình nư sau: "Bà nội nói đúng mà, bé không ăn được hành thì mình đừng nêm hành vào. Khi nấu xong hoàn toàn có thể múc riêng cho bé 1 bát nhỏ, rồi thêm hành vào bát chung của cả nhà. Hành động này chỉ tốn 5 giây, nhưng nó dạy cho trẻ bài học về sự quan tâm và tôn trọng sự khác biệt". 

Người phản đối nhưng cũng nhiều người đồng tình

Khi "yêu thương" biến thành "chiến trường"

Tuy nhiên, bi kịch trong trích đoạn phim không chỉ nằm ở bát canh, mà nằm ở cách người lớn hành xử trước mặt trẻ.

Việc người bà bênh cháu là xuất phát từ tình thương, nhưng cách bà mắng con dâu ngay tại bàn ăn, trước mặt đứa trẻ lại vô tình tạo ra sự "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược". Điều này khiến uy quyền của bố mẹ bị giảm sút và đứa trẻ dễ nảy sinh tâm lý dựa dẫm vào "lá chắn" là ông bà để chống đối.

Câu chuyện bát canh hành tưởng nhỏ nhưng lại là bài toán lớn về sự kết nối. Bữa ăn gia đình nên là nơi trao đi niềm vui và dinh dưỡng, chứ không phải nơi để "đấu tố" hay chịu đựng nhau.

Chúng ta không thể ép một đứa trẻ phải yêu món hành, cũng như không ai có thể ép người lớn phải thích sầu riêng hay mắm tôm. Tôn trọng sở thích cá nhân của con, nhưng đồng thời dạy con cách cư xử lịch sự (như tự nhặt hành ra hoặc nhờ mẹ múc riêng từ đầu thay vì vùng vằng hỗn láo), đó mới là "chiếc chìa khóa" vàng để dung hòa giữa tình thương và kỷ luật trong gia đình hiện đại.