Một nhóm nghiên cứu tại Đại học Michigan vừa công bố một xét nghiệm máu mang tính cách mạng có thể phát hiện ung thư vùng đầu và cổ do virus HPV, hứa hẹn đem lại sự thay đổi trong cách chẩn đoán và theo dõi hiện nay.

Xét nghiệm máu đầu tiên giúp phát hiện sớm ung thư liên quan đến HPV

Phòng thí nghiệm thuộc Hệ thống Y tế Đại học Michigan (Michigan Medicine) hiện đã chính thức triển khai MyHPVscore, một xét nghiệm máu tiên tiến có khả năng phát hiện ung thư vùng đầu và cổ liên quan đến virus HPV (Human Papillomavirus). Đây là một trong những nỗ lực hiếm hoi trong việc đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm trực tiếp vào thực hành lâm sàng trong một hệ thống y tế duy nhất.

MyHPVscore hoạt động bằng cách phát hiện các mảnh DNA khối u nhỏ đang lưu thông trong máu. Chỉ bằng một xét nghiệm máu đơn giản, xét nghiệm này được đánh giá là một kỹ thuật ít xâm lấn nhưng có độ chính xác cao. Theo Tiến sĩ J. Chad Brenner, Giám đốc Phòng thí nghiệm Tai Mũi Họng và Ung thư Dịch mã của Michigan, đây là bước tiến cần thiết nhằm giúp bệnh nhân được tiếp cận phương pháp chẩn đoán hiệu quả hơn.

“Gần như không có cơ sở Tai Mũi Họng nào tại Mỹ sở hữu phòng thí nghiệm chuyên biệt như thế này”, ông nói.

Phòng thí nghiệm được thành lập từ tháng 7/2022 và bắt đầu tiếp nhận mẫu bệnh phẩm vào tháng 10/2024 sau khi quy trình xét nghiệm được xác nhận thành công. Mặc dù hiện tại mới xử lý các mẫu đến từ bang Michigan, phòng thí nghiệm dự kiến mở rộng quy mô trên toàn quốc với năng lực xử lý 400 mẫu mỗi ngày, bắt đầu với khoảng 50 mẫu/ngày trong năm tới.

Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 48.000 người tại Mỹ được chẩn đoán mắc các loại ung thư liên quan đến HPV, và nhu cầu chẩn đoán sớm, không xâm lấn đang gia tăng nhanh chóng.

Phát hiện ung thư tái phát trước cả khi có triệu chứng

Bên cạnh khả năng phát hiện bệnh sớm, MyHPVscore còn cho phép các bác sĩ theo dõi hiệu quả điều trị và phát hiện nguy cơ tái phát.

“Xét nghiệm này có khả năng phát hiện ung thư tái phát trước cả khi bệnh nhân có bất kỳ dấu hiệu lâm sàng hay kết quả chẩn đoán hình ảnh học nào”, bác sĩ Keith Casper, Phó giáo sư lâm sàng chuyên ngành Phẫu thuật Đầu - Cổ tại Đại học Michigan cho biết. “Điều này mở ra cơ hội can thiệp sớm, nâng cao cơ hội sống sót cho bệnh nhân”.

Tỷ lệ người mắc ung thư vùng đầu và cổ do HPV ngày càng gia tăng, đặc biệt do tính chất tiềm ẩn của virus và nhiều người trẻ vẫn chưa được tiêm vắc-xin đầy đủ. Tình trạng này càng đáng lo khi tỷ lệ tiêm vắc-xin HPV ở nam giới, đối tượng cũng có nguy cơ cao, còn thấp, dù vắc-xin đã được phê duyệt cho người lớn đến 45 tuổi.

Việc MyHPVscore được triển khai là dấu mốc quan trọng khi đây là xét nghiệm dấu ấn sinh học lưu thông đầu tiên được thương mại hóa cho bệnh nhân ung thư vùng đầu và cổ liên quan đến HPV.

Không dừng lại ở đó, nhóm nghiên cứu đang tiếp tục phát triển các xét nghiệm tương tự cho ung thư cổ tử cung do HPV, cũng như cho nhóm có nguy cơ ung thư cao như những bệnh nhân mắc chứng suy giảm miễn dịch hay dương tính với HIV.