Ảnh: NASA

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Hoa Kỳ NASA mới đây vừa công bố một bức ảnh ghi lại toàn cảnh về bề mặt Sao Hỏa, trong đó nổi bật là những vách đá sắc nhọn do gió bào mòn, được gọi là yardang. Đây là khu vực các nhà khoa học trong sứ mệnh Curiosity đã chờ đợi để quan sát ở khoảng cách gần.

Hình ảnh được camera Mastcam trên Curiosity chụp lúc 8h30 sáng ngày 11/8 theo giờ địa phương trên Sao Hỏa, tương ứng ngày thứ 4.982 của sứ mệnh. Bức ảnh gồm sáu hình riêng lẻ được ghép lại sau khi truyền về Trái đất.

Khác với phần lớn ảnh do Mastcam chụp, bức ảnh này không được cân bằng trắng, qua đó giữ lại màu sắc của cảnh vật vào sáng sớm. Ánh sáng ban mai làm nổi bật những vách đá yardang ở phía chân trời, trong khi tiền cảnh mang sắc xanh lam.

Các yardang nằm kéo dài khoảng 16 km ở phía tây bắc núi Sharp, một ngọn núi cao khoảng 5 km mà Curiosity bắt đầu khám phá từ năm 2014. Robot tự hành này gần đây cũng đạt độ cao khoảng 1 km, mức cao nhất mà Curiosity từng chinh phục trên Sao Hỏa.

Khi tiếp tục tiến về phía các yardang, Curiosity sẽ có cơ hội thu thập thêm hình ảnh và dữ liệu để tìm hiểu nguồn gốc của những cấu trúc này.

Núi Sharp gồm nhiều lớp đá, lưu giữ dấu vết của các giai đoạn khác nhau trong lịch sử Sao Hỏa. Nghiên cứu những lớp đá này giúp các nhà khoa học tìm hiểu về thời kỳ mà khu vực này từng có hồ và sông vào hàng tỷ năm trước.

Theo thời gian, nước cạn dần, để lại các khoáng chất chứa muối. Khi vật chất không còn tiếp tục lắng đọng, một phần có thể bị gió cuốn đi, góp phần hình thành các yardang.

Ông Ashwin Vasavada, nhà khoa học thuộc dự án Curiosity tại Phòng Thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) của NASA ở Nam California, cho biết lớp yardang có nhiều đặc điểm khác biệt so với khu vực xung quanh. Màu sắc của lớp đá không giống các lớp bên cạnh, trong khi các lớp đá nghiêng theo góc bất thường.

Theo ông, những đặc điểm này khiến khu vực trở nên đặc biệt đáng nghiên cứu. Một giả thuyết cho rằng lớp vật chất tạo nên yardang có thể là tro núi lửa tích tụ từ những vụ phun trào cổ đại.

Robot tự hành Curiosity hiện đang thực hiện năm thứ hai của sứ mệnh mở rộng lần thứ năm. Sau khi khám phá các gờ đá dạng mạng nhện, robot sẽ dành phần lớn thời gian trong khoảng một năm tới để di chuyển qua những lớp đá giàu sulfate và carbonate.

Sự hiện diện của hai loại khoáng chất này cung cấp manh mối về quá trình Sao Hỏa từng trở nên khô hạn trong quá khứ.

Các nhà khoa học dự kiến Curiosity có thể đến chân các yardang vào một thời điểm trong năm 2027. Tại đây, cánh tay robot sẽ giúp thiết bị thu thập dữ liệu trực tiếp về những cấu trúc địa chất này.