Quần thể loài san hô L. elenya được phát hiện trong chuyến hành trình năm 2023 (Ảnh:ROV SuBastian)

Nhóm các nhà khoa học thuộc Đại học Costa Rica cho biết loài san hô mới mang tên Laurinque elenya (L. elenya) được tìm thấy ở độ sâu 360-529m trong vùng biển nhiệt đới phía đông Thái Bình Dương.

Các mẫu vật được nhóm nghiên cứu thu thập bằng phương tiện điều khiển từ xa SuBastian trong các chuyến hành trình vào năm 2019, 2023 và giờ đây mới được các nhà khoa học công bố.

Loài san hô này có màu vàng tươi, các nhánh mảnh mọc dày và xòe thành những tán hình quạt không đều. Một số quần thể cao hơn 1 m và rộng khoảng 1,2 m. Các nhánh được bao phủ bởi những polyp nhỏ có 8 xúc tu, đặc trưng của nhóm san hô Octocoral.

Tại khu vực Las Gemelas II, những quần thể L. elenya tạo thành các “vườn san hô” rộng lớn trên nền đá, xen giữa những thảm sao biển. Loài san hô này sống trong môi trường tối ở vùng biển sâu, lạnh lẽo với lượng oxy thấp, khác hoàn toàn với loài san hô nước nông cộng sinh với tảo để sử dụng ánh sáng mặt trời làm năng lượng.

Điểm đặc biệt là cấu trúc và bộ gene của loài san hô mới hoàn toàn khác biệt. Nhóm nghiên cứu cho biết, san hô L. elenya có các gai xương và trục protein trung tâm khác hoàn toàn với bất kỳ họ san hô nào đã từng biết.

Các kết quả phân tích DNA ban đầu cũng gây bất ngờ khi ba gene được sử dụng để xác định quan hệ tiến hóa lại cho những kết quả khác nhau. Quá trình phân tích mở rộng bằng phương pháp hệ gen học cho thấy loài L. elenya là họ hàng gần nhất của họ Eunicellidae, nhưng vẫn sở hữu những đặc điểm giải phẫu đủ khác biệt để không thể xếp vào họ này. Từ đó, các nhà khoa học quyết định thành lập họ san hô mới mang tên Laurinqueidae.

Đây là tên được lấy cảm hứng từ từ “Laurinquë” trong tiếng Quenya do nhà văn J.R.R. Tolkien sáng tạo, có nghĩa là “cây vàng”. Trong khi đó, elenya mang nghĩa liên quan đến “ngôi sao” hoặc “chòm sao”, gợi hình ảnh những nhánh san hô vàng nổi bật giữa các cánh đồng sao biển dưới đáy đại dương.

Tiến sĩ Odalisca Breedy, nhà nghiên cứu dẫn đầu tại Đại học Costa Rica, cho biết ban đầu bà cho rằng loài san hô này có thể thuộc một họ và chi đã được biết đến. Tuy nhiên, những khác biệt về hình thái khiến nhóm nghiên cứu nhận ra đây là một dòng tiến hóa chưa từng được mô tả.

Hiện phạm vi phân bố và quy mô quần thể của L. elenya vẫn chưa được xác định đầy đủ. Các nhà khoa học mới có 6 mẫu vật phục vụ việc mô tả chính thức và dữ liệu hệ gen từ hai mẫu. Một số cá thể được cho là đã xuất hiện ở Panama và quần đảo Galápagos, nhưng cần thêm nghiên cứu để xác nhận.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí ZooKeys.