HD 137010 b có thể là một thế giới lạnh và băng giá.

Một tín hiệu từng bị bỏ sót trong dữ liệu của kính thiên văn Kepler vừa được các nhà khoa học phát hiện đã hé lộ sự tồn tại của một hành tinh đá có nhiều đặc điểm tương đồng với Trái đất và được đánh giá là ứng viên đầy triển vọng trong hành trình tìm kiếm sự sống ngoài hệ Mặt trời.

Được công bố tại Hội nghị khoa học Rocky Worlds, hành tinh mới mang tên HD 137010 b được đánh giá là một trong số ít các hành tinh ngoài hệ Mặt trời có kích thước gần như bằng Trái đất và sở hữu quỹ đạo kéo dài khoảng 355 ngày, tương đương một năm Trái đất.

Theo kết quả đăng tải trên tạp chí khoa học The Astrophysical Journal Letters, HD 137010 b quay quanh một sao lùn K có nhiệt độ thấp hơn Mặt trời khoảng 1.000°C nhưng tương đối ổn định và sáng. Ngôi sao chủ này nằm cách Trái đất khoảng 146 năm ánh sáng, đủ gần để cho phép các kính thiên văn thế hệ mới tiến hành những quan sát chi tiết trong tương lai.

Dữ liệu ban đầu về hành tinh này được kính thiên văn không gian Kepler của NASA ghi nhận vào năm 2017, khi HD 137010 b chỉ quá cảnh trước sao chủ đúng một lần. Do các thuật toán tìm kiếm truyền thống thường yêu cầu nhiều lần quá cảnh để xác nhận, tín hiệu này đã không được giới thiên văn học chuyên nghiệp chú ý. Chỉ đến khi các tình nguyện viên trong dự án khoa học công dân Planet Hunters rà soát dữ liệu bằng mắt thường, hành tinh này mới được phát hiện.

Alexander Venner, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Thiên văn học Max Planck và là người trình bày kết quả nghiên cứu, cho biết anh đã tham gia Planet Hunters từ khi còn là học sinh. Khi quay lại dự án trong quá trình làm nghiên cứu sinh, Venner tình cờ nhận ra tín hiệu bất thường và tiếp tục theo đuổi cho đến khi xác nhận được HD 137010 b.

Nhóm nghiên cứu đã loại trừ nhiều kịch bản gây nhiễu, bao gồm khả năng tín hiệu đến từ một hệ sao đôi ẩn. Các phân tích cho thấy một hành tinh có kích thước tương đương Trái đất là lời giải thích phù hợp nhất, đồng thời cho phép ước tính quỹ đạo dựa trên thời gian quá cảnh hiếm hoi được ghi nhận.

Dù có quỹ đạo gần giống Trái đất, HD 137010 b nhận được ít năng lượng hơn do sao chủ nguội hơn Mặt trời, khiến hành tinh này nằm ở rìa băng giá của vùng có thể sinh sống – một khu vực quanh quanh một ngôi sao, nhận đủ ánh sáng để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt. Tuy nhiên theo các mô hình tính toán, vẫn có khoảng 40% khả năng hành tinh này nằm gần hơn với sao chủ, đủ điều kiện ổn định để duy trì môi trường ấm áp hơn.

Giới khoa học đánh giá cao phát hiện này bởi phần lớn hơn 6.000 hành tinh ngoài hệ Mặt trời được biết đến hiện nay đều là các thế giới lớn, nóng hoặc quay rất gần sao chủ.

Trong số ít hành tinh có kích thước gần Trái đất nằm trong vùng có thể sinh sống, đa phần lại quay quanh các loại sao lùn M thường phát ra bức xạ mạnh, có thể làm mất bầu khí quyển của hành tinh. Ngược lại, sao chủ của HD 137010 b vừa đủ sáng, tương đối hiền hòa và nằm khá gần Trái đất.

Dù chưa xác định được thời điểm quá cảnh tiếp theo, hành tinh HD 137010 b được xem là mục tiêu lý tưởng cho các dự án quan sát dài hạn như Terra Hunting Experiment trên kính thiên văn Isaac Newton (Tây Ban Nha) hoặc sứ mệnh PLATO của Cơ quan Vũ trụ châu Âu, dự kiến phóng trong thời gian tới.

“Nhiều dự án đang dành nhiều năm quan sát các ngôi sao sáng giống Mặt trời với hy vọng may mắn phát hiện một hành tinh có thể sinh sống”, Venner cho biết. “Điểm đặc biệt của hệ sao này là chúng ta đã biết chắc chắn có một hành tinh mang những đặc tính rất giống Trái đất”.