Giữ công lý bằng bản lĩnh, tâm sáng và trái tim nhân ái

Với nhiều người, tòa án là nơi khô khan của những điều luật và các bản án nghiêm khắc. Nhưng với bà Phạm Thị Thu Hà, đó còn là nơi tiếp nhận những tổn thương, mâu thuẫn và bi kịch của con người.

"Khi người ta hạnh phúc, họ không tìm đến tòa án", câu nói giản dị của bà đã phần nào khắc họa bản chất đặc biệt của nghề xét xử. Người thẩm phán luôn là người đứng trước những vấn đề khó khăn nhất của xã hội, nơi đúng - sai không chỉ được soi chiếu bằng pháp luật mà còn bằng trách nhiệm đối với con người.

Mỗi ngày, người thẩm phán phải đối diện với những tranh chấp, những vụ án hình sự, những cuộc hôn nhân tan vỡ hay những số phận đang chờ một phán quyết công bằng. Phía sau từng hồ sơ là những nỗi đau và kỳ vọng của con người.

Hơn 30 năm làm nghề, điều khiến bà trăn trở nhất không phải là những vụ án lớn hay những hồ sơ phức tạp, mà là các vụ việc liên quan đến trẻ em và người chưa thành niên. Theo bà, đây là những vụ án đòi hỏi người cầm cân nảy mực phải giữ được sự tỉnh táo của lý trí nhưng cũng không được đánh mất sự thấu cảm.

"Xử đúng người, đúng tội" luôn là nguyên tắc bất biến. Tuy nhiên, với những người trẻ lầm lỡ, phía sau bản án vẫn cần mở ra cơ hội để họ sửa chữa sai lầm và trở lại với cuộc sống.

Chính suy nghĩ ấy đã thôi thúc bà dành nhiều tâm huyết cho việc triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên. Theo bà, đây không chỉ là một bước tiến về mặt pháp lý mà còn thể hiện sự thay đổi trong tư duy tư pháp, chuyển từ cách tiếp cận thiên về xử phạt sang chú trọng giáo dục, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng.

Bà Phạm Thị Thu Hà - Phó Chánh án TAND TP.HCM, nữ tri thức giữ gìn công lý bằng bản lĩnh và nhân ái.

Bà cho rằng một nền tư pháp hiện đại không chỉ có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật mà còn phải góp phần bảo vệ tương lai của thế hệ trẻ.

"Không phải mọi sai lầm ở tuổi chưa thành niên đều phải khép lại bằng sự trừng phạt. Điều quan trọng hơn là giúp các em nhận thức được sai lầm, có cơ hội sửa chữa và trở thành người có ích cho xã hội."

Đó cũng là lý do bà luôn nhấn mạnh, người thẩm phán không chỉ là người đưa ra phán quyết cuối cùng mà còn là người góp phần hàn gắn những rạn nứt, khơi dậy niềm tin vào sự hướng thiện.

Triết lý ấy không chỉ thể hiện trong từng vụ án bà trực tiếp tham gia xét xử mà còn trở thành định hướng trong công tác lãnh đạo, điều hành tại TAND TP.HCM.

Dấu ấn của nữ trí thức trong nền tư pháp hiện đại

Ở cương vị Phó Chánh án TAND TP.HCM, bà Phạm Thị Thu Hà đảm nhiệm trọng trách điều hành hoạt động của một trong những đơn vị có khối lượng công việc lớn nhất cả nước.

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, số lượng vụ việc ngày càng tăng, kéo theo áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ tòa án. Trong bối cảnh đó, bà xác định đổi mới phương thức quản lý và đẩy mạnh chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu.

Việc số hóa hồ sơ, quản lý dữ liệu điện tử, tổ chức phiên tòa trực tuyến và ứng dụng công nghệ trong điều hành từng bước được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết án và tạo thuận lợi hơn cho người dân khi tiếp cận các hoạt động tư pháp.

Theo bà, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi một đội ngũ cán bộ có chuyên môn, bản lĩnh và trách nhiệm.

Là người nhiều năm gắn bó với công tác quản lý, bà luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc xây dựng đội ngũ, nhất là lực lượng nữ cán bộ trong ngành tòa án.

Bà Phạm Thị Thu Hà "bóng hồng" mang bản lĩnh thép, chèo lái con thuyền công lý giữa những áp lực khổng lồ của thời đại số.

Hiện nay, phụ nữ chiếm khoảng 70% đội ngũ cán bộ, công chức của ngành. Theo bà, đây là lực lượng ngày càng khẳng định vai trò trong môi trường làm việc có cường độ cao và đòi hỏi tính chính xác tuyệt đối. Nhiều nữ cán bộ không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nhanh chóng làm chủ công nghệ và thích ứng với những yêu cầu mới của nền tư pháp hiện đại.

Tuy nhiên, theo bà Phạm Thị Thu Hà, tri thức và chuyên môn là nền tảng của người làm công tác tư pháp, nhưng điều làm nên một người thẩm phán còn là bản lĩnh, tâm sáng và trái tim nhân ái. Bản lĩnh để đưa ra những phán quyết công tâm, tâm sáng để giữ vững sự liêm chính trước mọi tác động, và trái tim nhân ái để mỗi bản án không chỉ đúng pháp luật mà còn thấm đẫm tính nhân văn. Đó cũng là những giá trị bà luôn mong muốn truyền lại cho thế hệ cán bộ trẻ.

Có lẽ chính sự kết hợp giữa trí tuệ của một nhà quản lý, bản lĩnh của người thẩm phán và sự tinh tế của một người phụ nữ đã tạo nên dấu ấn riêng của Phó Chánh án Phạm Thị Thu Hà.

Hơn 30 năm bền bỉ với nghề, người nữ lãnh đạo ấy đã và đang góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp của nền tư pháp hiện đại, một nền tư pháp nghiêm minh nhưng nhân văn, nơi mỗi bản án không chỉ bảo vệ lẽ phải mà còn mở ra niềm tin vào sự hướng thiện, góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh hơn.