Không chỉ là loại gia vị quen thuộc, gừng còn là vị thuốc quý cho sức khỏe được dùng từ xa xưa. Theo Tiến sĩ Shinna Ishihara (Nhật Bản), chìa khóa cho lợi ích sức khỏe của gừng nằm ở các chất chống oxy hóa, kháng viêm. Nổi bật nhất là gingerol và shogaol. Ngoài ra còn có zingerones, zerumbones, oleoresin hăng, terpenoid và flavonoid cùng các vitamin, khoáng chất khác.

Nhờ mà loại củ quen thuộc này có tác dụng chống cảm lạnh, giảm đau, khử trùng, tốt cho tim mạch, thúc đẩy tiết mật và tiêu hóa… đặc biệt là giúp tăng cường khả năng miễn dịch và chống ung thư. Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, ăn gừng đúng cách có thể khiến tế bào ung thư phải "tự hủy". 

Ảnh minh họa

Gừng có thể ngăn ngừa và ức chế ít nhất 9 bệnh ung thư

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất gừng có thể ức chế nhiều loại bệnh ung thư. Bao gồm ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư trực tràng, ung thư gan, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tụy, ung thư da… 

Gừng ép các tế bào ung thư "tự sát" như thế nào?

Các hoạt chất trong gừng, đặc biệt là 6-gingerol và 6-shogaol, ép tế bào ung thư "tự sát" (apoptosis) theo cơ chế 3 bước:

- Phá hủy nhà máy năng lượng: Đầu tiên, chúng tấn công vào ty thể, làm rò rỉ cytochrome c để kích hoạt chuỗi enzyme caspase tiêu hủy tế bào từ bên trong.

- Bẻ gãy chuỗi sinh tồn: Chúng ức chế protein bảo vệ khối u (Bcl-2), đồng thời kích thích các protein thúc đẩy tử vong (Bax) hoạt động mạnh mẽ.

- Đánh nát DNA: Gừng ép khối u sản sinh ồ ạt các gốc oxy hóa tự do (ROS), làm đứt gãy DNA của tế bào ung thư khiến chúng không thể phục hồi và tự phân rã.

Tiến sĩ Shinna giải thích, đó là do gừng có khả năng làm giảm căng thẳng oxy hóa một cách hiệu quả, từ đó hạn chế nguy cơ tích tụ gốc tự do hình thành ung thư. Đồng thời còn có thể kích hoạt các gen thúc đẩy apoptosis, khiến các tế bào ung thư trải qua quá trình apoptosis (quá trình chết tế bào theo chương trình).

Các chất có trong gừng cũng có thể điều chỉnh giảm các gen và protein liên quan đến ung thư, tăng cường miễn dịch và kháng viêm để phòng và giảm sự tiến triển khối u. Gừng cũng có thể nhắm thẳng mục tiêu vào các tế bào ung thư. Một nghiên cứu từ Đại học King Abdulaziz ở Ả Rập Saudi cho thấy chiết xuất gừng có thể ức chế sự phát triển của tế bào ung thư vú trong khi bảo tồn các tế bào bình thường.

Một nghiên cứu của Đại học Minnesota (Mỹ) cũng khẳng định khả năng ngăn ngừa, giảm kích thước khối u ác tính của gừng. Nghiên cứu khác được công bố tại Hội nghị thường niên lần thứ 97 của Hiệp hội nghiên cứu ung thư Hoa Kỳ cho thấy gingerol có thể khiến các tế bào ung thư buồng trứng tự chết dần. Một nghiên cứu từ Đại học bang Georgia (Mỹ) cho thấy chiết xuất gừng giúp thu nhỏ khối u ung thư tuyến tiền liệt ở chuột thí nghiệm hơn 55%.

Ăn gừng thế nào để tăng khả năng chống ung thư?

Có rất nhiều cách bạn có thể tận dụng loại củ gia vị cực tốt này, nhưng không phảin cách nào cũng giúp chống ung thư hiệu quả như nhau. 

Tiến sĩ Shinna đề xuất 3 cách ăn gừng giúp tận dụng tối đa hiệu quả chống ung thư và tăng cường miễn dịch:

1. Ăn 1 - 3 lát gừng tươi vào buổi sáng khi bụng đói

Ảnh minh họa

Buổi sáng là thời điểm cơ thể hấp thụ chất chống oxy hóa nhanh nhất do không bị thực phẩm khác cản trở. Theo y học cổ truyền, việc này còn giúp làm ấm dạ dày và kích thích dương khí. Nếu khó nuốt, bạn có thể ngậm lát gừng mỏng cả vỏ trong 10 phút rồi uống nước lọc.

2. Ăn gừng cả vỏ sau khi nấu chín vừa phải

Nhiệt độ vừa phải sẽ chuyển hóa hoạt chất gingerol trong gừng thành shogaol. Cả hai chất này đều có khả năng kháng khuẩn và chống ung thư mạnh mẽ. Nên chọn gừng già, rửa sạch để ăn cả vỏ nhằm giữ trọn vẹn chất chống oxy hóa và điều hòa âm dương.

3. Uống trà gừng kết hợp với nghệ vào buổi sáng

Hoạt chất gingerol trong gừng khi kết hợp với curcumin trong nghệ sẽ tạo thành bộ đôi kháng viêm, ngừa ung thư vượt trội hơn hẳn khi dùng riêng lẻ. Bạn có thể pha gừng với nghệ tươi hoặc bột nghệ, thêm chút mật ong và lưu ý không uống khi trà quá 60 độ C.

Ảnh minh họa

Ai không nên ăn gừng?

Tốt là thế nhưng không phải ai cũng nên ăn gừng hoặc phải kiểm soát lượng ăn. Nhất là những nhóm người sau: 

- Phụ nữ ở nửa cuối thai kỳ: Gừng giúp giảm nghén rất tốt ở đầu thai kỳ. Tuy nhiên, giai đoạn cuối cần tránh dùng nhiều vì gừng kích thích co thắt tử cung, dễ gây chuyển hóa sớm hoặc sinh non.

- Người bị cao huyết áp và cảm nắng: Gừng có tính nhiệt cao, làm giãn mạch và tăng tuần hoàn máu. Người đang bị tăng huyết áp đột ngột hoặc sốt cao do cảm nắng nếu uống trà gừng sẽ khiến huyết áp vọt cao hơn, tăng nguy cơ tai biến.

- Người bị xơ gan, viêm gan cấp tính: Hoạt chất trong gừng kích thích tế bào gan hoạt động bài tiết mạnh mẽ. Khi gan đang bị tổn thương hoặc xơ hóa, việc này sẽ làm tăng phản ứng viêm và khiến tình trạng suy gan trầm trọng hơn.

Ảnh minh họa

- Người chuẩn bị phẫu thuật: Gừng có đặc tính chống đông máu tự nhiên giống như aspirin. Người sắp làm phẫu thuật hoặc nhổ răng ăn gừng sẽ đối mặt với nguy cơ chảy máu kéo dài, máu khó đông.

- Người đang dùng thuốc loãng máu hoặc thuốc tiểu đường: Gừng làm tăng tác dụng của thuốc chống đông máu, dễ gây xuất huyết nội tạng. Ngoài ra, gừng làm hạ đường huyết mạnh, nếu dùng chung với thuốc trị tiểu đường sẽ gây hạ đường huyết đột ngột cực kỳ nguy hiểm.

- Người có cơ địa gầy yếu, hỏa vượng: Những người thường xuyên bị nhiệt miệng, nóng trong, táo bón hoặc mồ hôi trộm không nên ăn gừng để tránh làm cơ thể mất cân bằng, tình trạng nóng trong trở nên nghiêm trọng hơn.

- Người bị viêm loét dạ dày, tá tràng: Vị cay nồng của gừng kích thích niêm mạc dạ dày và tăng tiết axit. Người đang bị loét dạ dày ăn gừng sẽ bị đau rát, kích ứng và làm vết loét lâu lành hơn

- Người bị sỏi mật: Gừng kích thích túi mật co bóp mạnh để tiết mật. Đối với người có sỏi kích thước lớn, sự co bóp này có thể đẩy sỏi vào đường mật, gây tắc nghẽn và dẫn đến các cơn đau quặn mật cấp tính.

Tổng hợp