Một nghiên cứu mới cho thấy một số vi khuẩn sống tự nhiên trong miệng và ruột có khả năng phân hủy các protein gây dị ứng trong lạc (đậu phộng), từ đó làm giảm mức độ phản ứng của hệ miễn dịch.

Công trình do các nhà khoa học từ Đại học Tự trị Madrid (Tây Ban Nha) và Đại học McMaster (Canada) dẫn đầu đã xác định được hai nhóm vi khuẩn nổi bật là Rothia và Staphylococcus. Đây là những vi sinh vật vốn tồn tại tự nhiên trong nước bọt và ruột non của con người. Trong điều kiện phòng thí nghiệm, chúng cho thấy khả năng phân hủy các protein trong lạc vốn là tác nhân chính kích hoạt phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Dị ứng lạc ảnh hưởng đến khoảng 2% dân số tại châu Âu và Mỹ, trong đó trẻ em chiếm tỷ lệ cao hơn và có nguy cơ tử vong lớn hơn. Đây cũng là lý do nhiều trường học áp dụng chính sách cấm thực phẩm chứa lạc.

Phản ứng dị ứng xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể nhận diện nhầm một chất vô hại là mối đe dọa. Ở những người dị ứng lạc, cơ thể sản sinh lượng lớn kháng thể immunoglobulin E (IgE) khi tiếp xúc với các protein đặc hiệu của lạc, đặc biệt là Ara h 1 và Ara h 2. Sự kích hoạt quá mức này có thể gây viêm nghiêm trọng, khiến cổ họng sưng nghẹt, huyết áp tụt mạnh và dẫn đến sốc phản vệ.

Một phần nguyên nhân là do các enzyme tiêu hóa của con người không phân hủy hoàn toàn các protein này, tạo điều kiện để chúng kích hoạt phản ứng miễn dịch.

Trong một nghiên cứu lâm sàng với 19 trẻ em từ 1–14 tuổi bị dị ứng lạc, các nhà khoa học đã phân tích hệ vi sinh vật trong nước bọt trước khi các em tham gia liệu pháp thử nghiệm miễn dịch đường uống nhằm tăng dần khả năng dung nạp dị ứng.

Kết quả cho thấy những trẻ có hàm lượng cao các vi khuẩn có khả năng phân hủy protein lạc trong miệng và ruột thường chịu đựng việc tiếp xúc với lạc tốt hơn và có phản ứng dị ứng nhẹ hơn. Ngược lại, các em có ngưỡng dung nạp thấp lại có số lượng vi khuẩn thuộc bộ Micrococcales (bao gồm Rothia và Micrococcus) thấp hơn đáng kể.

Theo nhóm nghiên cứu, hệ vi sinh vật đường miệng có thể đóng vai trò như một “chỉ dấu sinh học” giúp dự đoán mức độ phản ứng dị ứng ở mỗi người.

Các thử nghiệm trên chuột cho thấy khuẩn Rothia và Staphylococcus có thể phân hủy hai protein Ara h 1 và Ara h 2 trước khi chúng kích hoạt phản ứng miễn dịch. Ở những con chuột dễ bị sốc phản vệ do lạc, việc bổ sung lượng lớn vi khuẩn Rothia đã giúp giảm đáng kể mức độ phản ứng dị ứng.

Theo nhóm nghiên cứu, sẽ cần thêm nhiều thử nghiệm lâm sàng để xác định liệu thực phẩm chức năng chứa lợi khuẩn (probiotics), chẳng hạn, có thể là một lộ trình an toàn và hiệu quả để điều trị dị ứng hay không. Hiện tại, những phát hiện trên con người mới chỉ dừng lại ở mức quan sát.

"Kết quả của chúng tôi nhấn mạnh vai trò của hệ vi sinh vật ở người trong việc quyết định mức độ nghiêm trọng của các phản ứng do IgE trung gian thông qua quá trình chuyển hóa tác nhân gây dị ứng, đồng thời làm nổi bật tiềm năng trị liệu của việc tận dụng khả năng phân hủy tác nhân gây dị ứng của vi khuẩn để quản lý dị ứng thực phẩm", nhóm nghiên cứu cho biết.

Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Cell Host & Microbe.