Theo Nghị định số 161/2026 của Chính phủ, mức lương cơ sở sẽ tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7. Việc điều chỉnh này kéo theo hàng loạt chế độ về lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), trợ cấp xã hội và mức đóng bảo hiểm cùng tăng theo.

BHXH Việt Nam cho biết từ ngày 1/7, một số khoản trợ cấp thai sản sẽ tăng theo mức lương cơ sở mới 2,53 triệu đồng mỗi tháng, giúp người lao động, đặc biệt là lao động nữ, được hưởng quyền lợi cao hơn.

Theo quy định hiện hành, nhiều chế độ BHXH được tính dựa trên mức tham chiếu. Khi chưa bãi bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng lương cơ sở. Do đó, từ 1/7, khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, các khoản trợ cấp liên quan cũng được điều chỉnh tương ứng.

Cụ thể, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi được tính bằng 2 lần mức tham chiếu. Tức là, trợ cấp thai sản một lần tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng/con. Bên cạnh đó, mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản được tính bằng 30% mức tham chiếu. Từ 1/7, khoản này tăng lên 759.000 đồng/ngày, thay vì 702.000 đồng như trước.

Các lao động nữ sinh con từ 1/7 sẽ được 5,06 triệu đồng/con - Ảnh minh họa: VGP

 Khoản trợ cấp này áp dụng với lao động nữ đóng BHXH đủ điều kiện theo quy định. Trường hợp người mẹ không đủ điều kiện nhưng người cha đã đóng BHXH đủ thời gian, người cha sẽ được nhận khoản trợ cấp một lần này.

Ngoài khoản trợ cấp một lần, tiền hưởng chế độ thai sản hàng tháng cũng tăng theo mức lương đóng BHXH. Mức hưởng mỗi tháng bằng 100% bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ sinh.

Đơn cử, lao động nữ có mức lương đóng BHXH 10 triệu đồng/tháng sẽ nhận khoảng 60 triệu đồng cho 6 tháng nghỉ thai sản.

Tiền nghỉ khám thai cũng được tính theo mức này, bình quân bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày. Với mức lương 10 triệu đồng, tiền nghỉ khám thai khoảng hơn 416.000 đồng/ngày, tối đa hơn 4,1 triệu đồng cho cả thai kỳ.

Ngoài thay đổi về mức hưởng, từ 1/7, chính sách nghỉ thai sản cũng có điểm mới. Theo Luật Dân số 2025, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng một tháng so với hiện hành. Lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Ngoài các khoản trợ cấp, chính sách thai sản cũng tiếp tục được mở rộng. Theo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi có hiệu lực từ tháng 7/2025, lao động nam tham gia BHXH bắt buộc được nghỉ trong vòng 60 ngày kể từ khi vợ sinh, thay vì 30 ngày như trước.

Người lao động có thể nghỉ nhiều lần, miễn tổng thời gian không vượt quá quy định và lần nghỉ cuối cùng nằm trong 60 ngày đầu sau sinh.

Thông tin trên VietNamNet cho hay, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Minh Huân, chuyên gia lao động tiền lương, cho rằng việc điều chỉnh lương trong bối cảnh hiện nay là cần thiết và tích cực.

Ông Huân đánh giá: “Có tăng vẫn tốt hơn là không điều chỉnh. Mức tăng lần này giúp bù đắp phần nào tác động của trượt giá, góp phần giữ được tiền lương thực tế cho người hưởng lương”.

Theo ông Huân, nhóm cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc hay người nghỉ hưu đều sẽ được cải thiện thu nhập ở mức nhất định. Tuy nhiên, với mức tăng khoảng 8%, tác động thực tế chưa quá lớn, đặc biệt với những người có thu nhập thấp.

“Với những người lương thấp, mức tăng 8% thì cũng chỉ nhích thêm được một chút. Dẫu sao việc này cũng giúp họ đảm bảo thêm phần nào đời sống trong bối cảnh giá cả tăng lên”, ông nhận định.